Chiều 27/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất).
Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, việc xây dựng Dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) phù hợp với triển khai Kết luận số 18-KL/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Luật Ngân sách nhà nước số 89/2025/QH15 và Luật Đầu tư công số 58/2024/QH15 được sửa đổi bổ sung tại Luật số 90/2025/QH15 đã được sửa đổi căn bản nhằm thể chế hóa kịp thời các nghị quyết, kết luận của Đảng. Qua đó, phát huy vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương, sự chủ động của ngân sách địa phương, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và giải quyết nhiều vướng mắc trong thực tiễn.
Tuy nhiên, triển khai thực hiện các quy định của Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công liên quan đến chi đầu tư công vẫn còn một số bất cập, hạn chế; chưa có chế tài kết nối chặt chẽ giữa kế hoạch tài chính 5 năm và kế hoạch đầu tư công trung hạn. Đồng thời vẫn còn điểm chênh lệch giữa hai luật về thẩm quyền phân bổ, giao dự toán, kế hoạch vốn, chuyển nguồn và thời hạn chuyển nguồn.
Vì vậy, việc hợp nhất hai luật là đòi hỏi cấp thiết nhằm tạo lập cơ chế quản lý tài chính công đồng bộ, thống nhất, tối giản thủ tục và chi phí tuân thủ, từ đó huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực ngân sách cho tăng trưởng kinh tế.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, dự thảo luật được xây dựng trên nguyên tắc kế thừa tối đa các quy định hiện hành đang phát huy hiệu quả, đồng thời tinh chỉnh lồng ghép để giảm thiểu thủ tục hành chính. Bám sát Nghị quyết 66-NQ/TW của Bộ Chính trị, dự thảo luật chỉ quy định các vấn đề khung thuộc thẩm quyền của Quốc hội, giao Chính phủ quy định chi tiết các nội dung trình tự, thủ tục hoặc các vấn đề có nhiều biến động.
Về bố cục, dự thảo Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) cơ bản kế thừa kết cấu và bố cục của Luật Ngân sách nhà nước năm 2025, bao gồm 10 chương, 107 điều.
Dự thảo luật tập trung vào một số định hướng như: việc hợp nhất Kế hoạch tài chính và Kế hoạch đầu tư công trung hạn 05 năm, tích hợp thống nhất kế hoạch đầu tư công hằng năm trong dự toán chi đầu tư công; phân cấp thẩm quyền quyết định phân bổ chi tiết kế hoạch đầu tư công trung hạn 05 năm và dự toán chi đầu tư công hằng năm nguồn vốn ngân sách địa phương từ HĐND cho UBND các cấp; các nội dung phân cấp cho Chính phủ quy định chi tiết tại dự thảo Luật; tích hợp việc ban hành nguyên tắc, tiêu chí, định mức chi đầu tư và chi thường xuyên nguồn ngân sách nhà nước trong 1 Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; sửa đổi, bổ sung một số quy định của Luật Ngân sách nhà nước để chủ động trong điều hành, đáp ứng yêu cầu thực tiễn, ứng phó kịp thời các tình huống phát sinh, như: cho phép phân bổ sử dụng số tăng thu ngân sách trong quá trình chấp hành ngân sách; sử dụng dự phòng ngân sách, quỹ dự trữ tài chính để thực hiện các nhiệm vụ ứng phó tình huống cấp bách vì lợi ích quốc gia, dân tộc, ổn định kinh tế vĩ mô...
Thay mặt cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban tán thành về sự cần thiết, căn cứ chính trị, pháp lý và thực tiễn ban hành Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất).
Về quan điểm xây dựng luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhấn mạnh việc hợp nhất hai luật phải gắn liền với hoàn thiện chính sách phân bổ nguồn lực, quản lý đầu tư công và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn nhà nước. Đạo luật mới cần bảo đảm phù hợp với Hiến pháp, giữ vững vai trò chủ đạo của ngân sách Trung ương, đồng thời phát huy tính chủ động của ngân sách địa phương; tăng cường phân cấp, phân quyền đi đôi với kiểm soát quyền lực và trách nhiệm giải trình.
Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cơ bản nhất trí việc tích hợp kế hoạch đầu tư công 5 năm vào kế hoạch tài chính 5 năm; chủ trương thống nhất quy trình phân bổ và giao dự toán chi ngân sách nhà nước với việc giao kế hoạch đầu tư công hằng năm; chủ trương ban hành một nghị quyết chung về tiêu chí, định mức phân bổ ngân sách nhà nước, đồng bộ giữa phân bổ chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên.
Cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát về tích hợp kế hoạch tài chính và kế hoạch đầu tư công 5 năm; quy trình phân bổ, giao và quản lý dự toán chi đầu tư công hằng năm sau khi hợp nhất; đồng thời làm rõ các nội dung áp dụng thống nhất và các nội dung cần quy định riêng trong nghị quyết về nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ ngân sách nhà nước.
Về thẩm quyền phân bổ chi tiết ngân sách địa phương, đa số ý kiến đề nghị đánh giá kỹ tác động của từng phương án để bảo đảm đúng chức năng của cơ quan dân cử và tăng tính chủ động cho cơ quan hành chính.
