Trao đổi với phóng viên Báo Nhà báo và Công luận, TS.BS. Nguyễn Hữu Trường, Phó Giám đốc Trung tâm Dị ứng miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết dị ứng khi đi du lịch có thể xuất hiện ngay cả ở những người trước đó chưa từng ghi nhận tình trạng này.
Xuống biển, coi chừng “bẫy” histamin trong hải sản
Với nhiều gia đình, đi biển đồng nghĩa với thưởng thức hải sản tươi sống. Tuy nhiên, đây cũng là một trong những nguy cơ dễ dẫn tới các triệu chứng giống dị ứng.
Bác sĩ Trường chia sẻ: "Bên cạnh những trường hợp dị ứng thực sự do cơ địa như dị ứng tôm, mực, bề bề…, một số người chưa từng bị dị ứng vẫn có thể xuất hiện các biểu hiện như ngứa, đỏ bừng mặt, nổi mề đay, nôn ói, đau bụng sau khi ăn cá biển".
Nguyên nhân có thể đến từ tình trạng cá bị bảo quản không đúng cách. Một số loại cá biển như cá ngừ, cá thu, cá ngừ đại dương… nếu không được giữ đủ lạnh có thể bị vi khuẩn phân hủy thịt cá, tạo ra lượng histamin cao. Khi ăn phải, histamin được hấp thu vào cơ thể và gây ra các triệu chứng giống một phản ứng dị ứng.
“Điều đáng lưu ý là người bệnh có thể chưa từng dị ứng với loại cá đó trước đây nhưng vẫn xuất hiện phản ứng sau khi ăn cá được bảo quản không tốt”, bác sĩ Trường phân tích.
Không chỉ thực phẩm, sự thay đổi nhiệt độ đột ngột cũng có thể trở thành “mồi lửa” kích hoạt triệu chứng. Sau khi tắm biển dưới trời nắng nóng, việc lập tức bước vào phòng điều hòa ở nhiệt độ quá thấp có thể khiến một số người xuất hiện mề đay do lạnh hoặc kích ứng da.
Lên núi, đừng chủ quan với côn trùng và phấn hoa
Nếu biển tiềm ẩn nguy cơ từ thực phẩm thì những chuyến trekking, leo núi, khám phá rừng lại đặt du khách trước một loạt tác nhân gây dị ứng khác.
Cuối tháng 8, đầu tháng 9 là thời điểm nhiều loài côn trùng hoạt động mạnh. Ong, bướm, sâu róm, côn trùng trong rừng… có thể trở thành mối nguy bất ngờ với du khách khi đi bộ đường dài, leo núi hoặc chụp ảnh giữa những khu vực nhiều cây cỏ, hoa dại.
Theo chuyên gia, không ít trường hợp ban đầu chỉ nghĩ mình bị côn trùng đốt hoặc dính lông sâu róm nên chủ quan. Tuy nhiên, nếu sau đó xuất hiện nổi mẩn đỏ toàn thân, sưng phù mặt, môi, lưỡi, nghẹn hoặc khó thở, đó có thể là dấu hiệu của phản ứng dị ứng toàn thân và cần được xử trí khẩn cấp.
Bên cạnh đó, không khí lạnh, độ ẩm và sương mù ở vùng núi cao cũng có thể kích hoạt cơn hen cấp ở những người có bệnh lý hô hấp từ trước.
Một “hộp thuốc du lịch” có thể cứu cả kỳ nghỉ
Bác sĩ Trường cũng khuyến cáo trước khi lên đường, mỗi gia đình nên chuẩn bị một túi thuốc cá nhân phù hợp với tình trạng sức khỏe của các thành viên.
Với người có cơ địa dị ứng, thuốc kháng histamin thế hệ mới có thể được chuẩn bị để xử trí các triệu chứng thông thường như mề đay, ngứa, hắt hơi, sổ mũi. Những thuốc này thường ít gây buồn ngủ hơn các thuốc kháng histamin thế hệ cũ.
Người có tiền sử hen phế quản cần mang theo thuốc xịt dự phòng và thuốc cắt cơn theo đúng chỉ định của bác sĩ. Đặc biệt, thuốc cần được để trong hành lý xách tay khi đi máy bay, không gửi trong hành lý ký gửi.
Kem làm dịu da, dung dịch sát khuẩn phù hợp và nước muối sinh lý cũng là những vật dụng hữu ích, có thể dùng để sơ cứu khi bị côn trùng đốt, tiếp xúc với lông sâu róm, bụi hoặc các tác nhân kích ứng.
Với người từng bị dị ứng thực phẩm hoặc phản vệ nặng, việc chuẩn bị trước càng quan trọng. Khi đi xa, đặc biệt tới những nơi khó tiếp cận cơ sở y tế, người bệnh nên mang theo đơn thuốc và thuốc cấp cứu theo hướng dẫn của bác sĩ, đồng thời chủ động hỏi kỹ thành phần món ăn trước khi sử dụng.
Đặc biệt, nếu xuất hiện các dấu hiệu như khó thở, nghẹn họng, sưng phù vùng mặt - môi - lưỡi, nôn ói nhiều, đau bụng dữ dội, da tái nhợt hoặc có biểu hiện tụt huyết áp, cần nghĩ tới phản vệ và đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất càng sớm càng tốt để được cấp cứu.
