Từ ngày 1/7/2025, hoạt động cho vay ngang hàng (P2P Lending) sẽ lần đầu tiên được đưa vào khuôn khổ thử nghiệm có kiểm soát theo Nghị định 94/2025/NĐ-CP vừa được Chính phủ ban hành. Đây được coi là bước đi quan trọng nhằm hợp pháp hóa mô hình tài chính vốn còn nhiều tranh cãi, mở ra kỳ vọng xóa bỏ tình trạng “nửa vời” đã tồn tại nhiều năm qua.
Theo Nghị định, các công ty công nghệ tài chính (Fintech) sẽ được phép tham gia thử nghiệm các sản phẩm và mô hình mới, trong đó có cho vay ngang hàng, dưới sự giám sát chặt chẽ của Ngân hàng Nhà nước. Việc thử nghiệm chỉ được thực hiện trong phạm vi lãnh thổ Việt Nam và kéo dài tối đa 2 năm kể từ ngày cấp phép. Tuy nhiên, các đơn vị P2P không được đóng vai trò là bên vay, không cung cấp bảo đảm và không hợp tác với các công ty cầm đồ – nhằm hạn chế nguy cơ biến tướng thành tín dụng đen.
Trên thực tế, trước khi được công nhận thử nghiệm, hoạt động P2P Lending ở Việt Nam phát triển nhanh nhưng thiếu kiểm soát. Một số nền tảng như Tima, Lendbiz hay Trust Circle từng thu hút lượng lớn người dùng, song đã bị phản ánh bởi tình trạng lãi suất cao, thu phí bất minh, đòi nợ quá hạn và không có cơ chế bảo vệ nhà đầu tư. Thậm chí, một số đơn vị bị cáo buộc núp bóng cho vay tiêu dùng để hợp thức hóa hoạt động tương tự tín dụng đen, gây nhiều hệ lụy xã hội.
Nghị định 94 vì vậy được đánh giá là cơ sở pháp lý quan trọng để vừa tạo “hành lang mềm” cho đổi mới sáng tạo, vừa bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và kiểm soát rủi ro hệ thống. Hoạt động thử nghiệm cũng được kỳ vọng giúp các cơ quan quản lý đánh giá thực tiễn, hoàn thiện hành lang pháp lý trước khi đưa vào áp dụng chính thức.
Đây là bước đi cần thiết trong bối cảnh Việt Nam đang theo đuổi mục tiêu phát triển tài chính toàn diện, thúc đẩy kinh tế số và mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng cho người dân – nhất là tại các khu vực vùng sâu, vùng xa, nơi các ngân hàng truyền thống chưa vươn tới.
