Thị trường bất động sản cần chuyển mạnh từ tư duy phát triển theo chiều rộng sang chiều sâu
Tại Diễn đàn Bất động sản Việt Nam 2026 do Tạp chí điện tử Bất động sản Việt Nam tổ chức vào ngày 2/6, TS Nguyễn Văn Khôi, Chủ tịch Hiệp hội bất động sản Việt Nam cho biết: Trong nhiều năm qua, bất động sản luôn là một trong những lĩnh vực có sức lan tỏa lớn, liên quan trực tiếp đến hơn 40 ngành nghề, từ xây dựng, tài chính, ngân hàng, vật liệu, logistics, du lịch đến lao động, việc làm và an sinh xã hội.
Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy, thị trường bất động sản từng có thời điểm phát triển chưa thực sự bền vững; còn tình trạng lệch pha cung - cầu, thiếu nghiêm trọng nhà ở phù hợp với khả năng chi trả của người dân; đầu cơ, thổi giá, tạo giá ảo; sử dụng nguồn lực đất đai chưa hiệu quả.
“Trong khi doanh nghiệp còn gặp nhiều khó khăn về vốn, thủ tục đầu tư, pháp lý dự án và niềm tin thị trường”, TS Nguyễn Văn Khôi nói.
Theo ông, mục tiêu cuối cùng của phát triển thị trường bất động sản không chỉ là tăng trưởng đầu tư hay gia tăng giá trị tài sản, mà quan trọng hơn là phải phục vụ cuộc sống của người dân; tạo lập môi trường sống an toàn, văn minh, hiện đại; bảo đảm cơ hội tiếp cận nhà ở cho đông đảo người dân, nhất là người trẻ, công nhân, người lao động và tầng lớp trung lưu đang ngày càng gia tăng.
Những định hướng lớn của Trung ương thời gian qua như Nghị quyết số 57, Nghị quyết số 59, Nghị quyết số 66, hoặc Nghị quyết số 68 về phát triển kinh tế tư nhân… đang mở ra một không gian phát triển mới cho nền kinh tế nói chung và thị trường bất động sản nói riêng.
Cùng với đó, Chính phủ đã ban hành nhiều nghị quyết, nghị định và chỉ đạo quyết liệt nhằm tháo gỡ khó khăn cho thị trường, thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, cải cách thủ tục đầu tư xây dựng, thúc đẩy chuyển đổi số, phân cấp - phân quyền mạnh hơn cho địa phương; đồng thời yêu cầu chấn chỉnh các biểu hiện đầu cơ, thao túng thị trường, tạo mặt bằng giá bất hợp lý.
“Tôi cho rằng, trong mô hình tăng trưởng mới của đất nước, thị trường bất động sản cần chuyển mạnh từ tư duy phát triển theo chiều rộng sang chiều sâu; từ tăng trưởng dựa vào đầu cơ tài sản sang phát triển dựa trên nhu cầu thực, từ phát triển đơn lẻ từng dự án sang kiến tạo hệ sinh thái đô thị đồng bộ, xanh, thông minh và có khả năng chống chịu cao”, ông nói.
Cần có cơ chế hỗ trợ trực tiếp cho người thuê nhà
Trước thực trạng như trên, Diễn đàn Bất động sản 2026 với chủ đề “Thị trường bất động sản trong mô hình tăng trưởng mới”, theo TS Nguyễn Văn Khôi có 2 nội dung đúng với yêu cầu thực tiễn.
Thứ nhất, phát triển nhanh thị trường nhà ở cho thuê giá hợp lý. Đây không chỉ là câu chuyện nhà ở, mà còn là vấn đề của năng lực cạnh tranh quốc gia, của an sinh xã hội và của cấu trúc đô thị hiện đại.
Ở nhiều quốc gia phát triển, nhà ở cho thuê là một cấu phần rất lớn của thị trường nhà ở. Trong khi đó, tại Việt Nam, tâm lý sở hữu nhà vẫn rất phổ biến, nhưng giá nhà đang vượt quá khả năng chi trả của nhiều người dân, đặc biệt tại các đô thị lớn.
“Nếu không phát triển mạnh nhà ở cho thuê giá hợp lý thì sẽ rất khó giải quyết bài toán an cư cho người lao động, khó thu hút nhân lực chất lượng cao và cũng khó phát triển đô thị bền vững”, ông nói.
Do đó, cần sớm hình thành một hệ thống cơ chế, chính sách đủ mạnh để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào phân khúc này, như: Ưu đãi đất đai, tín dụng, thuế và thủ tục đầu tư; Phát triển các quỹ đầu tư nhà ở cho thuê dài hạn.
Đồng thời, khuyến khích mô hình hợp tác công - tư; Thu hút doanh nghiệp nước ngoài tham gia đầu tư, quản lý vận hành; Phát triển đồng bộ hạ tầng giao thông công cộng để mở rộng không gian đô thị và giảm chi phí nhà ở.
Ngoài ra, Việt Nam cần có cơ chế hỗ trợ trực tiếp cho người thuê nhà, nhất là người thu nhập thấp, công nhân và người trẻ.
“Chúng ta cần thay đổi tư duy xã hội về nhà ở, từng bước hình thành văn hóa thuê nhà chuyên nghiệp, ổn định, văn minh như nhiều quốc gia phát triển”, ông Khôi nhấn mạnh.
Thứ hai, về vai trò của doanh nghiệp bất động sản trong mô hình tăng trưởng mới. Theo ông, doanh nghiệp bất động sản Việt Nam cần tái cấu trúc mạnh mẽ mô hình phát triển. Không thể tiếp tục phát triển theo hướng ngắn hạn, phụ thuộc quá lớn vào đòn bẩy tài chính hoặc tăng giá đất.
Trong giai đoạn mới, TS Nguyễn Văn Khôi cho rằng, doanh nghiệp cần chuyển sang mô hình phát triển bền vững hơn, đó là lấy nhu cầu thực của thị trường làm trung tâm, lấy chất lượng sản phẩm và chất lượng sống làm giá trị cốt lõi.
Đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số, tăng tỷ trọng bất động sản công nghiệp, logistics, nhà ở cho thuê, bất động sản xanh, đô thị TOD, đô thị thông minh. Đặc biệt, doanh nghiệp cần chủ động tham gia vào chiến lược tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế tuần hoàn.
“Tôi cũng mong muốn cộng đồng doanh nghiệp bất động sản phát huy mạnh mẽ hơn tinh thần trách nhiệm xã hội, đạo đức kinh doanh và văn hóa doanh nghiệp, cùng Nhà nước xây dựng một thị trường minh bạch, lành mạnh và bền vững”, ông nói.
