Nâng hạng là điều kiện cần
Sau tuần chịu áp lực điều chỉnh, VN-Index giảm từ vùng giá 1.880 điểm về 1.790 điểm. Thị trường đã có tuần phục hồi với điểm nhấn là tuần cơ cấu danh mục của các quỹ ETF trước thời điểm thị trường Việt Nam chính thức nâng hạng lên thị trường mới nổi của FTSE Russell.
Trong tuần, VN-Index có phiên giảm điểm mạnh với khối lượng khá đột biến, sau đó phục hồi tốt trong 3 phiên tiếp theo khi VN-Index vượt lên vùng giá 1.800 điểm. Phiên cuối tuần, VN-Index giảm điểm dưới áp lực cơ cấu của các quỹ ETF.
Kết thúc tuần qua, VN-Index tăng 1,14% lên mức 1.815,66 điểm, trên hỗ trợ tâm lý 1.800 điểm. VN30 kết tuần tăng 1,42% lên mức 1.964,17 điểm, trên hỗ trợ quanh 1.960 điểm, tương ứng giá trung bình 200 phiên.
Độ rộng thị trường trong tuần phục hồi tích cực trên hầu hết các nhóm ngành. Nổi bật ở nhóm năng lượng khi giá dầu ở mức cao, nhóm cao su thiên nhiên, bảo hiểm, khu công nghiệp, ngân hàng, bán lẻ, hàng không, điện... Trong khi chịu áp lực điều chỉnh nhẹ ở nhóm bất động sản, cảng biển, xây dựng, công nghệ thông tin với thanh khoản giảm.
Thanh khoản trong tuần tăng, khối lượng giao dịch tăng 24,3% so với tuần trước, dưới tác động của các quỹ ETF cơ cấu danh mục trước thời điểm nâng hạng. Khối ngoại mua ròng trở lại trong tuần này với giá trị 2.860 tỷ đồng trên HoSE.
Theo đánh giá của Công ty Chứng khoán SHS, xu hướng ngắn hạn VN-Index tích cực, tăng trưởng ngắn hạn trên vùng hỗ trợ 1.800 điểm. VN30 cũng cải thiện xu hướng khi vượt lên đường giá trung bình 200 phiên, tương ứng quanh 1.960 điểm với thanh khoản cải thiện tốt.
“Các chỉ số VN-Index, VN30 đã phục hồi kiểm định lại các vùng giá quanh 1.850 điểm và 2.000 điểm và tiếp tục chịu áp lực bán ở vùng kháng cự mạnh. Thị trường đã có tuần giao dịch đặc biệt, tuần chuyển giao từ thị trường cận biên sang thị trường mới nổi”, SHS nhận xét.
Bắt đầu từ tuần này 21/9/2026, quyết định của FTSE Russell nâng hạng Việt Nam từ Thị trường Cận biên lên Thị trường Mới nổi thứ cấp sẽ chính thức có hiệu lực. Sau 26 năm, một chương mới mở ra cho Việt Nam và vị thế của Việt Nam trên bản đồ thị trường vốn toàn cầu.
“Tuy nhiên nâng hạng là điều kiện cần, điều kiện đủ vẫn là chất lượng doanh nghiệp, khả năng tăng trưởng của doanh nghiệp và nền kinh tế. Trước đó, chúng tôi đã nhận định dòng tiền cải thiện ở vùng giá thấp; không khuyến nghị mua đuổi nếu các chỉ số VN-Index, VN30 tiếp tục hướng đến các vùng kháng cự mạnh quanh 1.850 điểm, 2.000 điểm. Nhà đầu tư có thể xem xét tích lũy các doanh nghiệp chất lượng, tăng trưởng tốt khi VN-Index điều chỉnh”, nhóm phân tích SHS lưu ý.
Chu kỳ tăng trưởng mới đang hình thành của ngành chứng khoán
Sau gần 8 năm nằm trong danh sách theo dõi nâng hạng, thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được FTSE Russell xác nhận nâng hạng lên Thị trường Mới nổi thứ cấp (Secondary Emerging Market), có hiệu lực từ phiên giao dịch ngày 21/9/2026.
Trước đó, ngày 21/8/2026, FTSE Russell đã công bố chính thức danh mục 27 mã cổ phiếu Việt Nam đủ điều kiện vào rổ chỉ số - trong đó 7 mã, tương đương 26%, là cổ phiếu của chính các công ty chứng khoán (CTCK): HCM, SSI, TCX, VCI, VIX, VCK và VND.
Việc FTSE Russell nâng hạng Việt Nam lên Thị trường Mới nổi thứ cấp, theo đánh giá của Công ty Chứng khoán Tiên Phong (TPS) là một cột mốc cấu trúc đối với thị trường vốn, nhưng tác động đối với ngành chứng khoán cần được nhìn nhận theo hai lớp: dòng vốn ngoại là chất xúc tác, còn động lực lợi nhuận cốt lõi vẫn đến từ thanh khoản nội địa, dư nợ margin, năng lực vốn và chất lượng vận hành của từng công ty chứng khoán (CTCK).
Ngành chứng khoán là nhóm hưởng lợi trực tiếp nhờ vai trò trung gian giao dịch, cho vay ký quỹ, lưu ký, thanh toán và phục vụ nhà đầu tư tổ chức. Tuy nhiên, nâng hạng không đồng nghĩa toàn ngành sẽ tăng trưởng đồng đều: công ty có thị phần lớn, dư địa vốn rộng, chi phí vốn thấp và năng lực phục vụ khối ngoại tốt nhiều khả năng sẽ chuyển hóa thanh khoản thành lợi nhuận hiệu quả hơn phần còn lại.
Cũng theo đánh giá của TPS, nâng hạng có thể tạo điều kiện cho thanh khoản tăng trong trung hạn, nhưng không phải yếu tố duy nhất giúp lợi nhuận ngành chứng khoán tăng trưởng. Theo đó, lợi thế sẽ thuộc về những CTCK có khả năng tận dụng tốt sự gia tăng thanh khoản để thúc đẩy tăng trưởng lợi nhuận.
Hạ tầng thị trường đang được thay đổi theo hướng dài hạn. Non-Prefunding, hệ thống KRX và lộ trình CCP không chỉ được triển khai để phục vụ mục tiêu nâng hạng FTSE mà sẽ trở thành nền tảng vận hành mới của thị trường trong nhiều năm tới. Đây cũng là tiền đề để Việt Nam tiếp tục hướng tới mục tiêu nâng hạng MSCI.
Dòng vốn nước ngoài sẽ vào theo từng giai đoạn, thay vì dồn vào thị trường trong một thời điểm. Theo lộ trình của FTSE Russell, dòng vốn dự kiến được giải ngân theo 4 giai đoạn 10% – 20% – 35% – 35%, từ 9/2026 đến 9/2027. Nhờ đó, thị trường có thời gian hấp thụ dòng vốn mới.
Các CTCK đã hành động trước khi dòng vốn thực sự đến. Vốn chủ sở hữu toàn ngành tăng 51,7% YoY trong 6 tháng, cho thấy các CTCK đã chủ động tăng vốn để đón đầu nhu cầu trong giai đoạn tới. Kỳ vọng của ngành không chỉ đến từ dòng vốn ETF, mà còn từ một chu kỳ tăng trưởng dài hơn của thanh khoản, margin và các dịch vụ chứng khoán.
Chuỗi tác động đến chu kỳ tăng trưởng của ngành chứng khoán: Khi dòng vốn ngoại, cả chủ động và thụ động, tham gia sâu hơn vào thị trường, thanh khoản và giá trị giao dịch sẽ tăng, qua đó thúc đẩy doanh thu môi giới và dư nợ margin của các CTCK.
Số lượng tài khoản và giá trị giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài tăng cũng giúp doanh thu lưu ký cải thiện. Bên cạnh đó, khi thị trường sôi động và định giá được cải thiện, IPO, phát hành thêm và hoạt động M&A có thể phục hồi, tạo động lực cho mảng ngân hàng đầu tư (IB).
