Sử dụng các gạch đầu dòng
Trong khi báo in và truyền hình truyền thống đang dần mất đi vị thế ở Na Uy, đặc biệt là trong nhóm tuổi trẻ, thì các nền tảng nghe nhìn trực tuyến như podcast lại ngày càng trở nên phổ biến. Chỉ có 3% thanh thiếu niên từ 16-24 tuổi đọc báo in, trong khi tỷ lệ này ở toàn dân là 17%.
Đài NRK tỏ ra vô cùng lo ngại trước tình hình trên. Knut Sætre và Thomas Nikolai Blekeli của NRK đã được giao nhiệm vụ phát triển công cụ này. Sætre chia sẻ: “Chúng tôi đang đối mặt với một thách thức lớn khi ngày càng ít bạn trẻ quan tâm đến các sản phẩm tin tức của mình. Đây không chỉ là vấn đề riêng của NRK mà còn là nỗi lo chung của toàn ngành truyền thông”.
Hộp tóm tắt do AI tạo ra được đặt trong mỗi bài viết trên trang web của NRK. Ảnh chụp màn hình
Ông Blekeli cho biết, khoảng 5 năm trước, sau khi nghiên cứu kỹ lưỡng về thói quen và sở thích của nhóm người trẻ từ 19 đến 29 tuổi, NRK đã xây dựng một bộ nguyên tắc cụ thể để tạo ra nội dung phù hợp hơn với đối tượng này. Một trong những nguyên tắc quan trọng nhất đó là chia nhỏ nội dung thành các phần dễ tiếp cận.
"Nhóm của chúng tôi muốn người đọc có thể nhanh chóng nắm bắt được nội dung chính của bài viết để quyết định có nên đọc tiếp hay không. Chúng tôi gọi đó là một cái nhìn tổng quan nhanh. Tuy nhiên, việc tạo ra những bản tóm tắt như vậy đòi hỏi rất nhiều thời gian và công sức, trong khi các nhà báo lại rất bận rộn. Vì vậy, chúng tôi đã nghĩ đến việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ cho công việc này", Blekeli cho hay.
Mục tiêu của NRK là giúp độc giả nhanh chóng nắm bắt được nội dung chính của bài viết. Vì vậy, họ đã thay đổi cách viết phần dẫn. Thay vì trình bày một bản tóm tắt chi tiết, họ sử dụng các dấu đầu dòng để liệt kê những ý chính một cách ngắn gọn và dễ hiểu.
Đạo đức nghề nghiệp và tính chính xác
"Một khó khăn mà chúng tôi thường gặp phải là việc đưa sản phẩm mới vào sử dụng rộng rãi trong các phòng ban khác nhau của tòa soạn", Blekeli chia sẻ. "Việc triển khai công cụ này đòi hỏi chúng ta phải xây dựng một bộ quy tắc rõ ràng về đạo đức trong việc sử dụng AI để hỗ trợ công việc biên tập".
Các con số từ NRK đầu cho thấy giới trẻ có xu hướng nhấp vào các bản tóm tắt hơn. Hơn nữa, những người đã nhấp vào thường dành nhiều thời gian để đọc chi tiết bài viết. (Ảnh minh hoạ)
Thách thức lớn mà những người thực hiện phải đối mặt là hiện tượng "ảo giác" trong các mô hình ngôn ngữ lớn như ChatGPT. Đó là lý do tại sao NRK có các hướng dẫn nghiêm ngặt về việc sử dụng các mô hình này, nhấn mạnh rằng các bản tóm tắt phải được xem xét cẩn thận. Từng dòng một.
"Chúng tôi cũng nhấn mạnh với các nhà báo rằng, việc sử dụng AI chỉ là một công cụ hỗ trợ, không thể thay thế hoàn toàn quá trình kiểm chứng thông tin của con người", Sætre nói.
Tỷ lệ nhấp vào nội dung tóm tắt tăng cao
Sætre cho biết, để sử dụng tính năng tóm tắt tự động, người thực hiện chỉ cần sao chép đường dẫn của bài viết vào hệ thống. Hệ thống sẽ tự động phân tích nội dung bài viết bằng công nghệ AI và đưa ra bản tóm tắt cùng với 3 gợi ý tiêu đề khác nhau: tiêu đề chuẩn, tiêu đề SEO và tiêu đề hấp dẫn. Bản tóm tắt này có thể được sao chép trực tiếp vào hệ thống quản lý nội dung của NRK.
Trong tuần từ ngày 9 đến 16/5/2024, NRK đã xuất bản 89 bài viết có kèm theo hộp tóm tắt. Dữ liệu cho thấy, trong tổng số 1,2 triệu lượt xem trang của các bài viết này, có đến 359.000 lượt người dùng đã nhấp vào để xem đầy đủ nội dung tóm tắt. Điều này tương đương với tỷ lệ 19%.
Điều đáng ngạc nhiên là người dùng thường có xu hướng mở rộng hộp tóm tắt của những bài viết có nội dung phức tạp. Sætre lấy ví dụ về bài viết về thỏa thuận chính quyền thành phố Oslo. Mặc dù nội dung chính của bài khá chuyên môn, nhưng khi hộp tóm tắt tập trung vào những tác động cụ thể đến cuộc sống hàng ngày của người dân như vấn đề trường học, phí cầu đường, thuế,... thì tỷ lệ người đọc nhấp vào hộp tóm tắt đã tăng lên đáng kể, đạt gần 60%.
Song song với đó, NRK cũng đang phát triển các công cụ hỗ trợ AI mới - một bộ công cụ thông minh bao gồm: hệ thống phiên âm tự động các cuộc họp báo và phiên tòa để tạo ra bản tin nhanh chóng, công cụ dịch thuật sang tiếng Sámi nhằm đảm bảo thông tin đến được với cộng đồng bản địa, và hệ thống AI phân tích dữ liệu lớn để hỗ trợ công tác điều tra.
Nhóm đã mở mã nguồn dự án này và chia sẻ với Viện Báo chí Na Uy. Điều này đồng nghĩa với việc họ có thể sử dụng và phát triển công cụ này. "Việc hợp tác với Viện Báo chí Na Uy và Schibsted giúp chúng tôi cùng nhau tạo ra những công cụ hữu ích cho ngành báo chí, đồng thời duy trì tính cạnh tranh lành mạnh trong việc tìm kiếm những câu chuyện hay nhất", Sætre cho biết.
Hoàng Anh (theo NRK, Reuters)
