Nền tảng mới này được xây dựng nhằm thay thế cổng thông tin thống kê cũ UNData và giải quyết tình trạng dữ liệu bị phân tán, lưu trữ trong các định dạng khác nhau giữa các tổ chức. Trưởng bộ phận Data Commons của Google, ông Prem Ramaswami, cho biết dự án được kỳ vọng sẽ giúp dữ liệu quan trọng trở nên dễ tiếp cận trên toàn cầu.
Quyết định xây dựng nền tảng diễn ra trong bối cảnh các mô hình ngôn ngữ lớn gặp nhiều khó khăn trong việc truy xuất chính xác số liệu thống kê. Nghiên cứu từ Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) khi đánh giá hơn 133.000 câu trả lời liên quan đến các chỉ số phát triển toàn cầu từ 6 mô hình ngôn ngữ lớn đã chỉ ra rằng độ chính xác trung bình chỉ đạt 21,2%.
Khoảng 60% phản hồi không cung cấp được con số có thể sử dụng, và khi hỏi lại cùng câu hỏi sau hai ngày, chỉ một nửa số câu trả lời đưa ra con số trùng khớp. Trong khi đó, nhu cầu truy cập dữ liệu qua AI tăng mạnh, khi lượt truy cập vào trang dữ liệu của UNICEF thông qua liên kết trong câu trả lời của ChatGPT từ ngày 1/1 đến ngày 14/9 đã tăng 67% so với cùng kỳ năm trước.
Để phát triển cơ sở hạ tầng này, Google đã cung cấp khoản tài trợ 2 triệu USD cho Quỹ Liên hợp quốc cùng sự hỗ trợ kỹ thuật trực tiếp. Nền tảng UN System Data Commons tự động tích hợp các chỉ số, mốc thời gian và ranh giới địa lý thành một môi trường kết nối duy nhất. Nhờ công nghệ AI, người dùng có thể tìm kiếm bằng ngôn ngữ tự nhiên để nhận lại dữ liệu cùng các biểu đồ trực quan tương tác. Mọi tập dữ liệu trên nền tảng đều được xác minh bởi các chuyên gia kỹ thuật và nhà thống kê của Liên hợp quốc.
Đáng chú ý, nền tảng hỗ trợ Giao thức Ngữ cảnh Mô hình (MCP) — một tiêu chuẩn mở được Google phát hành công khai vào ngày 24/9/2025 giúp các tác nhân AI kết nối trực tiếp với dữ liệu bên ngoài. Tính năng này cho phép các tác nhân AI tự động truy xuất các số liệu chính thức, kết nối thông tin giữa các lĩnh vực và tổng hợp thành biểu đồ, hình ảnh đồ họa thông tin hoặc các bản thảo báo cáo.
Tính đến thời điểm ra mắt, đã có 26 cơ quan thuộc Liên hợp quốc cam kết tham gia dự án và gần 20 đơn vị đã cung cấp dữ liệu trực tiếp. Liên hợp quốc đặt mục tiêu sẽ tích hợp 80% toàn bộ tập dữ liệu thống kê của hệ thống lên nền tảng vào năm 2027.
Dù nền tảng cung cấp nguồn dữ liệu đã được xác thực, các chuyên gia của Google và Liên hợp quốc vẫn nhấn mạnh rằng sự hỗ trợ của AI không thay thế được sự đánh giá của con người, đồng thời khuyến cáo người dùng cần kiểm tra lại các nguồn gốc ban đầu trước khi trích dẫn số liệu quan trọng hoặc công bố các kết quả phân tích.
