Chiều 17/10, thay mặt Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang trình bày tóm tắt tờ trình Dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi).
Trách nhiệm công an cấp xã khi tiếp nhận thông tin tội phạm
Theo Bộ trưởng Lương Tam Quang, cơ quan soạn thảo đã nghiên cứu, hoàn thiện dự thảo Luật trên cơ sở các chủ trương về sắp xếp tổ chức, bộ máy Nhà nước theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, không tổ chức đơn vị hành chính cấp huyện.
Việc sửa đổi luật còn xuất phát từ thực tiễn hơn 8 năm thi hành Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự năm 2015, khi một số quy định bộc lộ vướng mắc, bất cập, chưa phù hợp với tình hình thực tế.
Dự thảo Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) gồm 8 chương, 52 điều, giảm 21 điều so với Luật năm 2015, tập trung sửa đổi, bổ sung các quy định về tổ chức cơ quan điều tra thuộc Công an nhân dân và Quân đội nhân dân; tên gọi, nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan được giao tiến hành một số hoạt động điều tra, phù hợp với mô hình tổ chức bộ máy mới.
Khi không tổ chức cơ quan điều tra của VKSND Tối cao, Dự thảo Luật quy định chuyển thẩm quyền sang Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an. Tương tự, thẩm quyền của Cơ quan điều tra Viện kiểm sát quân sự Trung ương được chuyển sang Cơ quan An ninh điều tra Bộ Quốc phòng.
Cùng với phương án trên, dự thảo quy định thẩm quyền điều tra của các cơ quan điều tra thuộc Công an nhân dân và Quân đội nhân dân đối với một số tội phạm khác theo phân công của Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, nhằm giải quyết các vụ án phát sinh trên thực tế và bảo đảm tính khách quan.
Dự thảo sửa đổi, bổ sung quy định về trách nhiệm, thời hạn phân loại thông tin về hành vi vi phạm pháp luật của Công an cấp xã khi tiếp nhận thông tin từ cơ quan, tổ chức, cá nhân. Việc sửa đổi nhằm bảo đảm thông tin về tội phạm được phân loại, xác minh và xử lý theo đúng quy định.
Các quy định về điều tra viên cũng được rà soát, sửa đổi theo hướng cụ thể hóa tiêu chuẩn của từng ngạch, giao Bộ trưởng Bộ Công an và Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định chi tiết.
Dự thảo đồng thời bổ sung nhiệm vụ, quyền hạn của điều tra viên trung cấp, cao cấp là Trưởng hoặc Phó Trưởng Công an cấp xã khi được phân công giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố và điều tra vụ án.
Đề nghị giới hạn thẩm quyền
Thẩm tra dự án luật, Ủy ban Pháp luật Tư pháp (UBPLTP) nhận thấy nội dung của dự thảo Luật phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp; cơ bản bảo đảm tính thống nhất với hệ thống pháp luật.
Tuy nhiên, UBPLTP đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, cân nhắc các nội dung cần phải được quy định ngay trong Luật mà không giao Chính phủ quy định để bảo đảm thực hiện đúng tinh thần của Nghị quyết 66-NQ/TW của Bộ Chính trị, đó là: “một số bộ luật, luật quy định về quyền con người, quyền công dân, tố tụng tư pháp cần cụ thể”.
UBPLTP đề nghị quy định giới hạn thẩm quyền điều tra của điều tra viên trung cấp, cao cấp là Trưởng Công an cấp xã, Phó Trưởng Công an cấp xã theo loại tội và theo lãnh thổ đúng quy định của dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự.
UBPLTP cũng đề nghị loại trừ thẩm quyền “quyết định áp dụng, thay đổi, hủy bỏ biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt” của Điều tra viên cao cấp, trung cấp là Trưởng hoặc Phó Trưởng Công an cấp xã để bảo đảm phù hợp với vị trí, vai trò của chức danh này và phù hợp với quy định của dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự.
