Luật Chứng khoán (sửa đổi) bổ sung theo hướng luật hóa, quy định hành vi thao túng thị trường chứng khoán. Theo đó, 6 trường hợp được coi là thao túng thị trường chứng khoán, bao gồm:
Thứ nhất, sử dụng một hoặc nhiều tài khoản giao dịch của mình hoặc của người khác hoặc thông đồng liên tục mua, bán chứng khoán nhằm tạo ra cung, cầu giả tạo;
Thứ hai, đặt lệnh mua và bán cùng loại chứng khoán trong cùng ngày giao dịch hoặc thông đồng với nhau giao dịch mua, bán chứng khoán mà không dẫn đến chuyển nhượng thực sự quyền sở hữu hoặc quyền sở hữu chỉ luân chuyển giữa các thành viên trong nhóm nhằm tạo giá chứng khoán, cung cầu giả tạo;
Đề xuất cấm sử dụng nhiều tài khoản chứng khoán để tạo ra cung - cầu giả mạo, thao túng thị trường. (Ảnh: ST)
Thứ ba, mua hoặc bán chứng khoán với khối lượng chi phối vào thời điểm mở cửa hoặc đóng cửa thị trường nhằm tạo ra mức giá đóng cửa hoặc giá mở cửa mới cho loại chứng khoán đó trên thị trường;
Thứ tư, giao dịch chứng khoán bằng hình thức cấu kết, lôi kéo người khác liên tục đặt lệnh mua, bán chứng khoán gây ảnh hưởng lớn đến cung cầu và giá chứng khoán, thao túng giá chứng khoán;
Thứ năm, đưa ra ý kiến một cách trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua phương tiện thông tin đại chúng về một loại chứng khoán, về tổ chức phát hành chứng khoán nhằm tạo ảnh hưởng đến giá của loại chứng khoán đó sau khi đã thực hiện giao dịch và nắm giữ vị thế đối với loại chứng khoán đó;
Thứ sáu, sử dụng các phương thức hoặc thực hiện các hành vi giao dịch khác hoặc kết hợp tung tin đồn sai sự thật, cung cấp thông tin sai lệch ra công chúng để tạo cung cầu giả tạo, thao túng giá chứng khoán.
Được biết, các hành vi thao túng TTCK được quy định ổn định, thống nhất từ năm 2012. Tuy nhiên, thời gian qua, các hành vi thao túng có nhiều phương thức khác nhau để tác động đến thanh khoản (tạo cung, cầu ảo) hoặc tác động đến giá chứng khoán.
Hiện Luật Chứng khoán đang quy định theo hướng mô tả chung về hành vi thao túng và mô tả chi tiết về các loại hành vi thao túng được quy định tại Nghị định số 156/2020/NĐ-CP, tương tự các hành vi được coi là thao túng tại Bộ luật Hình sự.
Do hành vi thao túng có tính chất nghiêm trọng, tùy theo tính chất, mức độ mà có thể bị chế tài xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Do vậy, một số ý kiến cho rằng cần thiết luật hóa quy định chi tiết các hành vi thao túng để một mặt nâng cao tính pháp lý của hành vi, mặt khác đảm bảo đồng bộ với Bộ luật Hình sự.
Việc luật hóa hành vi thao túng thị trường nhằm bảo đảm quy định thống nhất giữa Luật Chứng khoán 2019 và Bộ luật hình sự năm 2015, được sửa đổi năm 2017 trong mô tả hành vi được coi là thao túng, đảm bảo hiệu lực pháp lý cao hơn (luật hóa quy định các hành vi thao túng TTCK đang được quy định tại Nghị định của Chính phủ) trong xử lý hành vi thao túng, đáp ứng yêu cầu và phù hợp với thực tiễn công tác giám sát, kiểm tra giao dịch trên TTCK Việt Nam thời gian qua, góp phần xử lý có hiệu quả hành vi thao túng TTCK, tăng cường hiệu lực, hiệu quả thực thi pháp luật về chứng khoán.
Đồng thời, việc bổ sung hành vi không báo cáo, công bố thông tin trước giao dịch vào các hành vi bị nghiêm cấm là cơ sở áp dụng biện pháp đảm bảo an ninh, an toàn TTCK, tăng tính răn đe, giảm thiểu loại vi phạm này trên thị trường.
