UBND thành phố Hải Phòng ban hành Quyết định số 3335/QĐ-UBND công nhận Di tích lịch sử quốc gia Đền thờ Khúc Thừa Dụ ở thôn Cúc Bồ, xã Khúc Thừa Dụ (xã Kiến Quốc, huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương cũ) là điểm du lịch của thành phố.
Theo quyết định, UBND xã Khúc Thừa Dụ được giao trực tiếp quản lý, bảo vệ và khai thác điểm du lịch; bảo đảm các điều kiện phục vụ khách, an ninh trật tự, an toàn vệ sinh môi trường và phòng cháy, chữa cháy.
Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp các sở, ngành liên quan hướng dẫn, kiểm tra, giám sát việc quản lý, khai thác và đầu tư phát triển điểm du lịch theo hướng hiệu quả, bền vững.
Dự kiến, lễ công bố “Di tích lịch sử quốc gia Đền thờ Khúc Thừa Dụ” là điểm du lịch sẽ diễn ra tại Lễ hội truyền thống Đền thờ Khúc Thừa Dụ năm 2026, tổ chức từ ngày 31/8 đến 2/9, nhân dịp tưởng niệm 1.119 năm ngày mất của Anh hùng dân tộc Khúc Thừa Dụ.
Lễ hội năm nay được tổ chức với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao và nghi lễ truyền thống. Ngày 31/8 có Lễ cáo yết, khai quang tịnh Đền, Hội thi gói bánh chưng và Lễ mộc dục.
Ngày 1/9 diễn ra tế lễ, Giải cờ tướng mở rộng, lễ cáo yết tổ tiên của Hội đồng gia tộc họ Khúc Việt Nam, Giải bóng chuyền hơi nam; buổi tối có chương trình giao lưu văn nghệ và bắn pháo hoa chào mừng lễ hội.
Ngày 2/9 là ngày chính hội với các nghi lễ dâng lễ, dâng hương tưởng niệm Anh hùng dân tộc Khúc Thừa Dụ; chương trình trống hội, múa lân sư rồng, văn nghệ chào mừng, diễn văn khái quát công lao, sự nghiệp của Anh hùng dân tộc Khúc Thừa Dụ, đánh trống khai hội, tuyên đọc Chúc văn và dâng hương. Buổi chiều tiếp tục diễn ra Giải pháo đất giữa các thôn và Giải bóng chuyền hơi nữ.
Đền thờ Khúc Thừa Dụ (thôn Cúc Bồ, xã Khúc Thừa Dụ) là nơi thờ ba vị anh hùng họ Khúc gồm Khúc Thừa Dụ, Khúc Hạo và Khúc Thừa Mỹ, những người có vai trò quan trọng trong quá trình giành và củng cố nền tự chủ của dân tộc vào đầu thế kỷ X.
Đền được khởi công xây dựng năm 2004, khánh thành năm 2009 và được xếp hạng Di tích lịch sử cấp quốc gia năm 2014. Việc được công nhận là Điểm du lịch tiếp tục khẳng định giá trị của di tích, đồng thời mở ra hướng phát huy di sản gắn với giáo dục truyền thống, phục vụ nhu cầu tham quan, tìm hiểu lịch sử, văn hóa của nhân dân và du khách.
Theo sử sách, đầu thế kỷ thứ X, triều đình phong kiến nhà Đường bắt đầu suy vong, nhân cơ hội này, Khúc Thừa Dụ, một hào trưởng có uy tín, ảnh hưởng lớn trong vùng, xuất thân ở đất Hồng Châu (vùng Ninh Giang, Hải Dương cũ) đã dấy binh khởi nghĩa, đánh chiếm phủ Tống Bình - Đại La, tự xưng là Tiết độ sứ.
Sự kiện Khúc Thừa Dụ tự xưng Tiết độ sứ đã đặt nền móng cho nền độc lập, tự chủ của nước ta sau 1.000 năm bị phong kiến phương Bắc đô hộ. Ông đã được nhân dân tôn vinh là Khúc Tiên chúa.
Năm 907, Khúc Thừa Dụ qua đời, con trai là Khúc Hạo thay cha điều hành đất nước, thực hiện nhiều cải cách quan trọng. Ông chia nước thành các cấp hành chính là: Lộ, phủ, châu, giáp, xã; tổ chức hệ thống chính quyền xuyên suốt từ Trung ương đến cơ sở.
Ông cho sửa lại chế độ tô, thuế, lực dịch nặng nề mà triều đình nhà Đường đặt ra và thực hiện chính sách ngoại giao mềm mỏng, hòa hảo với phong kiến phương Bắc; chú ý gìn giữ biên cương. Trung chúa Khúc Hạo được lịch sử đánh giá là người cải cách đầu tiên của thời quân chủ Việt Nam. Trong thời gian cầm quyền của ông, đất nước thái bình, dân chúng sống yên vui, kinh tế phát triển.
Năm 917 Khúc Hạo mất, nhường ngôi cho con trai là Khúc Thừa Mỹ. Biết được dã tâm của quân Nam Hán quyết chiếm nước ta, Khúc Thừa Mỹ tích cực phòng thủ đất nước, nhưng thế giặc mạnh, ông đã chịu thất bại.
Tuy ba đời của dòng họ Khúc nối nghiệp lãnh đạo nước ta trong chưa đầy 30 năm, nhưng đã để lại một mốc son trong lịch sử dân tộc. Đó là thời kỳ đặt cơ sở cho nền độc lập, tự chủ và thực hiện những cải cách quan trọng.
