Đồng bằng sông Cửu Long thiếu cát san lấp, cần gấp giải pháp thay thế

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trữ lượng cát tự nhiên dùng để san lấp ở Đồng bằng sông Cửu Long chỉ khoảng 37 triệu m³, trong khi nhu cầu thực tế vượt xa. Sáu tuyến cao tốc triển khai giai đoạn 2022-2025 đã cần gần 50 triệu m³, chưa kể các dự án giao thông cấp tỉnh khác cần thêm 36 triệu m³. Chênh lệch cung cầu lớn khiến nguồn cát khan hiếm, giá tăng cao, ảnh hưởng tiến độ nhiều dự án trọng điểm. Tình trạng này diễn ra ở cả ba miền.

f6592cce556ee630bf7f.jpg
Đồng bằng sông Cửu Long thiếu cát san lấp, cần gấp giải pháp thay thế (ảnh: Hà Anh).

Cát tự nhiên là tài nguyên hữu hạn, không tái tạo. Việc khai thác quá mức gây ra nhiều hệ lụy môi trường, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân ven sông. Trong bối cảnh nhu cầu xây dựng ngày càng tăng, tìm nguồn vật liệu thay thế trở thành yêu cầu tất yếu.

Dự án Quản lý cát bền vững đồng bằng sông Cửu Long giai đoạn 2021-2024 đã xác định nhiều vật liệu có thể thay thế, như tro trấu, cát nghiền, tro bã mía, bê tông tái chế, xỉ đáy, xỉ lò cao, thủy tinh và cao su phế thải. Trong đó, tro trấu là nguồn vật liệu sẵn có và dồi dào. Năm 2022, vùng đồng bằng sông Cửu Long tạo ra khoảng 10,7 triệu tấn vỏ trấu, tương đương 1,9-2,7 triệu tấn tro trấu. Một số nhà máy gạo lớn tại An Giang, Đồng Tháp, Tiền Giang đã cung cấp nguồn này để sản xuất bê tông.

Cát nghiền từ đá vụn, đá phế thải tại các mỏ đá ở An Giang, Kiên Giang, Đồng Nai, Bình Dương, Bình Phước, Bà Rịa - Vũng Tàu, Đồng Tháp cũng được sử dụng làm vữa xây, trát, bê tông mác thấp và gạch không nung. Tro bã mía từ các nhà máy đường ở Tây Ninh, Sóc Trăng được nghiên cứu để thay thế cát hoặc xi măng trong bê tông. Ngoài ra, bê tông tái chế, xỉ đáy, xỉ lò cao, thủy tinh và cao su phế thải cũng có tiềm năng lớn.

Bên cạnh nguồn tận dụng, khai thác cát biển và cát nhân tạo được coi là hướng đi dài hạn. Trong Chiến lược phát triển vật liệu xây dựng Việt Nam thời kỳ 2021-2030, Thủ tướng Chính phủ đã khuyến khích đầu tư công nghệ chế biến cát nghiền, cát biển, cát vùng nước mặn, nước lợ và cát mịn để đạt tiêu chuẩn xây dựng. Năm 2023, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng Bộ Giao thông vận tải, Bộ Xây dựng đã triển khai dự án đánh giá tài nguyên khoáng sản, xác định vùng biển Sóc Trăng có tiềm năng khoảng 13,9 tỷ m³ cát, trong đó hơn 335 triệu m³ có thể dùng cho bê tông. Năm 2025, tỉnh Sóc Trăng đã xây dựng đề án khai thác cát biển tại huyện Trần Đề để phục vụ phát triển công nghiệp, logistics và cảng nước sâu.

Song song đó, Bộ Xây dựng yêu cầu các đơn vị chuyên môn nghiên cứu phát triển vật liệu thay thế và tìm giải pháp rút ngắn thời gian chờ lún cho các tuyến cao tốc xây dựng trên nền đất yếu. Viện Vật liệu xây dựng, Viện Khoa học công nghệ Giao thông Vận tải và Trường Đại học Giao thông Vận tải đã được giao nhiệm vụ nghiên cứu đồng bộ, từ phát triển vật liệu mới đến ứng dụng vật liệu tái chế, nhằm đáp ứng nhu cầu hạ tầng quốc gia trong giai đoạn tới.

Xem thêm

Hà Nội mưa lớn, phố ngập, xe máy chết máy hàng loạt

Hà Nội mưa lớn, phố ngập, xe máy chết máy hàng loạt

(CLO) Mưa lớn kéo dài khiến nhiều tuyến phố Hà Nội ngập nước trong giờ cao điểm sáng 15/9. Tại phố Núi Trúc, hàng loạt xe máy chết máy, người dân phải dắt bộ giữa dòng nước, trong khi giao thông tại một số khu vực ùn ứ.

Dự báo thời tiết ngày 14/9: Mưa lớn ở nhiều khu vực miền Bắc và Trung Bộ

Dự báo thời tiết ngày 14/9: Mưa lớn ở nhiều khu vực miền Bắc và Trung Bộ

(CLO) Ngày 14/9, do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới, khu vực từ Nghệ An đến Quảng Trị có mưa to đến rất to, cục bộ có nơi trên 500mm. Ở Bắc Bộ, khu vực trung du và đồng bằng Bắc Bộ, phía Nam các tỉnh Sơn La, Phú Thọ, Tuyên Quang, Lào Cai có mưa vừa, mưa to và dông với lượng mưa phổ biến từ 70-150mm, cục bộ có nơi mưa rất to trên 200mm.

Áp thấp nhiệt đới vào Quảng Trị, miền Trung mưa lớn

Áp thấp nhiệt đới vào Quảng Trị, miền Trung mưa lớn

(CLO) Chiều 13/9, áp thấp nhiệt đới đã vào đất liền tỉnh Quảng Trị, gây gió mạnh cấp 6-7, giật cấp 8 trên biển. Hoàn lưu áp thấp tiếp tục gây mưa lớn từ Hà Tĩnh đến TP Huế, trong đó Quảng Trị và TP Huế có nơi mưa trên 350mm.

Dự báo thời tiết ngày 13/9: Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng có mưa rất to

Dự báo thời tiết ngày 13/9: Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng có mưa rất to

(CLO) Ngày 13/9, ảnh hưởng áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông, khu vực miền Trung có mưa lớn diện rộng. Khu vực từ Hà Tĩnh đến phía Bắc tỉnh Quảng Trị có mưa to 50-100mm, có nơi trên 180mm; phía Nam tỉnh Quảng Trị đến TP. Đà Nẵng có mưa to đến rất to 100-200mm, cục bộ có nơi trên 350mm. Mưa lớn cảnh báo có khả năng gây ra ngập úng, lũ quét và sạt lở đất trên sườn dốc.

Dự báo thời tiết ngày 12/9: TP HCM tiếp tục có mưa lớn diện rộng

Dự báo thời tiết ngày 12/9: TP HCM tiếp tục có mưa lớn diện rộng

(CLO) Ngày 12/9, do tác động của dải hội tụ nhiệt đới, TP HCM và khu vực Nam Bộ tiếp tục có mưa lớn diện rộng, nguy cơ cao gây ngập tại các tuyến đường trũng thấp, khu vực ven sông. Từ ngày 13/9, dải hội tụ nhiệt đới sẽ nâng trục dần lên phía Bắc, Nam Bộ giảm dần mưa lớn.

Miền Trung mưa lớn, kéo dài đến 16/9

Miền Trung mưa lớn, kéo dài đến 16/9

(CLO) Từ chiều tối 11/9, mưa lớn tiếp tục xảy ra tại nhiều tỉnh, thành miền Trung, trong đó khu vực từ Hà Tĩnh đến TP Đà Nẵng có nơi mưa trên 250mm. Dự báo, mưa to đến rất to còn diễn ra tại khu vực từ Thanh Hóa đến Quảng Trị, cục bộ có nơi trên 300mm và kéo dài đến sáng 16/9.

Dự báo thời tiết ngày 11/9: Mưa lớn ở Trung Bộ và Nam Bộ

Dự báo thời tiết ngày 11/9: Mưa lớn ở Trung Bộ và Nam Bộ

(CLO) Ngày 11/9, khu vực Nghệ An đến TP. Đà Nẵng và phía Đông tỉnh Quảng Ngãi, cao nguyên Trung Bộ có mưa vừa, mưa to, cục bộ có nơi mưa rất to trên 100mm. Khu vực Nam Bộ có mưa vừa, mưa to và dông với lượng mưa phổ biến từ 40-70mm, cục bộ có nơi mưa rất to trên 120mm.

Dự báo thời tiết ngày 10/9: Thanh Hóa đến Huế có mưa lớn

Dự báo thời tiết ngày 10/9: Thanh Hóa đến Huế có mưa lớn

(CLO) Ngày 10/9, khu vực từ Thanh Hóa đến TP. Huế dự báo có mưa vừa, mưa to, cục bộ có nơi mưa rất to trên 150mm. Do ảnh hưởng của không khí lạnh, mưa cũng xuất hiện ở Bắc Bộ, trời chuyển mát với nhiệt độ thấp nhất từ 21-24 độ, vùng núi cao có nơi dưới 19 độ.

Không khí lạnh đầu mùa về sớm, Hà Nội chuyển mát từ 10/9

Không khí lạnh đầu mùa về sớm, Hà Nội chuyển mát

(CLO) Khối không khí lạnh đang di chuyển về phía nước ta, dự báo ảnh hưởng đến vùng núi Bắc Bộ từ gần sáng 10/9, sau đó mở rộng xuống trung du, đồng bằng và Bắc Trung Bộ, khiến Hà Nội chuyển mát.

Cỡ chữ bài viết: