Ngày 26/6, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội phối hợp với Viet Furniture tổ chức triển lãm và tọa đàm "Trải nghiệm văn hóa từ không gian lưu trú". Sự kiện mở ra diễn đàn kết nối giữa cơ quan quản lý, giới chuyên môn, doanh nghiệp và cộng đồng sáng tạo nhằm thúc đẩy khai thác hiệu quả các giá trị văn hóa trong phát triển du lịch và công nghiệp sáng tạo.
Theo TS Phạm Thị Lan Anh - Trưởng phòng Quản lý Di sản văn hóa (Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội), chương trình là một trong chuỗi hoạt động triển khai các sáng kiến của Hà Nội sau khi gia nhập Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO.
Điểm mới của chương trình nằm ở cách tiếp cận liên ngành, kết nối văn hóa, thiết kế, làng nghề và du lịch để hình thành các sản phẩm sáng tạo mang đậm bản sắc địa phương.
Bà Lan Anh cho biết mục tiêu của chương trình là đưa dấu ấn văn hóa Hà Nội vào các cơ sở lưu trú thông qua thiết kế nội thất, đồng thời đưa sản phẩm thủ công mỹ nghệ của các làng nghề truyền thống hiện diện trong không gian khách sạn với diện mạo mới. Qua đó từng bước hình thành cộng đồng sáng tạo, phát triển thị trường thương mại văn hóa và hệ sinh thái sáng tạo của Thủ đô.
Tại tọa đàm, các chuyên gia tập trung thảo luận về vai trò của văn hóa trong việc nâng cao chất lượng trải nghiệm du lịch, giải pháp đưa di sản vào không gian khách sạn cũng như mô hình hợp tác giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng sáng tạo để phát huy hiệu quả các nguồn lực văn hóa.
TS, nhà thiết kế Lưu Việt Thắng - Nhà sáng lập Viet Furniture, Trưởng khoa Thiết kế Nội - Ngoại thất, Trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp nhận định, nhiều cơ sở lưu trú hiện nay vẫn thiếu bản sắc và chưa khai thác hiệu quả giá trị văn hóa cũng như nguồn lực từ các làng nghề truyền thống.
Theo ông, trong bối cảnh lượng khách quốc tế đến Việt Nam ngày càng tăng, du khách không chỉ cần một nơi nghỉ ngơi mà còn mong muốn được trải nghiệm những câu chuyện văn hóa ngay trong không gian lưu trú. Vì vậy, khách sạn và các cơ sở lưu trú cần trở thành điểm khởi đầu để giới thiệu sản phẩm nội thất, thủ công mỹ nghệ và các giá trị văn hóa bản địa đến gần hơn với du khách.
Các nghiên cứu được chia sẻ tại chương trình cho thấy khoảng 85% số du khách quốc tế mong muốn trải nghiệm văn hóa bản địa chân thực, trong khi 78% ưu tiên lựa chọn các sản phẩm, dịch vụ gắn với cộng đồng bản địa.
Tuy nhiên, phần lớn cơ sở lưu trú tại Việt Nam hiện mới đáp ứng nhu cầu nghỉ ngơi, chưa khai thác hiệu quả yếu tố văn hóa để tạo nên sự khác biệt, khiến thời gian lưu trú và mức chi tiêu của khách quốc tế chưa tương xứng với tiềm năng.
Song hành với tọa đàm là triển lãm giới thiệu nhiều nghiên cứu và mô hình ứng dụng văn hóa trong thiết kế không gian lưu trú. Nổi bật là mô hình "The Local Gallery - Heritage Reactivation", đề xuất phương pháp "kích hoạt di sản" bằng cách chuyển hóa các giá trị văn hóa từ hình thức bảo tồn tĩnh thành những trải nghiệm sống động để du khách trực tiếp khám phá và tương tác.
Triển lãm cũng giới thiệu nhiều ý tưởng thiết kế của Viet Furniture lấy cảm hứng từ Hội An, các làng nghề truyền thống và chất liệu văn hóa Việt Nam. Các mô hình hướng tới xây dựng những không gian lưu trú vừa đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế, vừa mang đậm bản sắc Việt thông qua sự kết nối giữa thiết kế đương đại với nghệ nhân, vật liệu và nghề thủ công truyền thống.
KTS Đoàn Phương - nhà sáng lập Dplus Vietnam cho rằng, việc đưa văn hóa vào không gian lưu trú không nhất thiết phải bắt đầu từ những hạng mục quy mô lớn mà có thể triển khai từ những chi tiết nhỏ.
Chẳng hạn, các sản phẩm thủ công được sử dụng trong khách sạn nếu tích hợp thông tin hoặc mã QR sẽ giúp du khách tìm hiểu câu chuyện về làng nghề, giá trị văn hóa, đồng thời tạo cơ hội tiêu thụ sản phẩm như những món quà lưu niệm.
Thông qua triển lãm và tọa đàm này, Ban tổ chức kỳ vọng hình thành mạng lưới kết nối giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, nhà thiết kế, nghệ nhân và các cơ sở lưu trú, góp phần xây dựng hệ sinh thái du lịch văn hóa của Hà Nội.
Việc đưa văn hóa vào không gian lưu trú được kỳ vọng không chỉ nâng cao giá trị sản phẩm du lịch mà còn mở rộng "đầu ra" cho sản phẩm làng nghề, thúc đẩy bảo tồn di sản và phát triển công nghiệp văn hóa theo hướng bền vững.