Tỷ lệ cổ tức vượt lợi nhuận: mô hình tài chính độc nhất
Ngành nước đang vận hành một mô hình tài chính khác biệt. Thay vì giữ lại lợi nhuận để mở rộng, đầu tư hay tích lũy vốn, nhiều doanh nghiệp lựa chọn chia gần như toàn bộ phần lãi thu được trong năm. Một số trường hợp thậm chí vượt 100%, tức sử dụng cả lợi nhuận giữ lại từ các năm trước.
Cấp nước Nhơn Trạch (mã NTW) là ví dụ tiêu biểu. Từ năm 2017 đến nay, doanh nghiệp này không năm nào chia cổ tức dưới 93%. Năm 2019, tỷ lệ chia đạt 118%, trong khi mức chia cho năm 2024 vừa được thông qua là 143%. Công ty mẹ của NTW – Cấp nước Đồng Nai (mã DNW) – đang sở hữu 52,4% vốn, ước tính đã thu về hơn 61 tỷ đồng cổ tức trong giai đoạn 2017 đến 2025.
Một trường hợp khác là Cấp thoát nước và Xây dựng Bảo Lộc (mã BWA), doanh nghiệp duy trì tỷ lệ chia vượt 100% bất chấp lợi nhuận giảm. Hai năm gần nhất, tỷ lệ chia đạt lần lượt 151% và 124%.
Nước sạch Bắc Ninh (mã BNW) từng chia cổ tức tới 156% vào năm 2017, sau đó duy trì quanh ngưỡng 100% trong các năm tiếp theo.
Cấp nước Nam Định (mã NDW) cũng không nằm ngoài xu hướng. Năm 2022, tỷ lệ chia lên tới 137%, các năm 2023 và 2024 lần lượt đạt 88% và 82%.
Tính chung toàn ngành, tỷ lệ chia cổ tức trung bình trong 7 năm gần nhất khoảng 66%. Một con số đặc biệt cao so với mức bình quân của các ngành khác trên thị trường chứng khoán.
Làm bao nhiêu chia hết bấy nhiêu, cổ đông hưởng trọn
Một điểm chung khác dễ thấy là nhiều doanh nghiệp ngành nước không giữ lại lợi nhuận chưa phân phối. Sau khi trích lập các quỹ bắt buộc, toàn bộ phần còn lại được dùng để chia cổ tức, không có kế hoạch tích lũy hoặc tái đầu tư dài hạn.
Điển hình là Nước sạch Bắc Giang (mã BGW). Từ mức chia 54% năm 2017, đến nay tỷ lệ đã tăng lên 90% cho năm 2024 và dự kiến giữ nguyên trong năm 2025. Từ năm 2017 đến 2025, cổ đông chi phối là UBND tỉnh Bắc Giang đã nhận gần 30 tỷ đồng cổ tức.
Cấp thoát nước Tuyên Quang (mã TQW) năm nay chia 97% lợi nhuận, và đặt kế hoạch duy trì mức này cho năm 2025. Từ năm 2018 đến nay, doanh nghiệp chưa từng chia dưới 87%.
Tại Đà Nẵng, Cấp nước DNN không giữ lại lợi nhuận kể từ năm 2021, tỷ lệ chia luôn ở mức trên 80%. Cấp nước Thanh Hóa (mã THN) đều đặn chia quanh mức 70%, phần còn lại chủ yếu trích lập quỹ, không có lợi nhuận chưa phân phối trong nhiều năm.
Một số đơn vị khác như NS2, TOW, NQT hay KHW cũng duy trì tỷ lệ chi trả cao và ổn định, gần như không tích lũy thêm vốn qua các năm.
Chia đều suốt 15 năm, ai là người hưởng lợi lớn nhất?
Không chỉ chia cổ tức cao, nhiều doanh nghiệp ngành nước còn duy trì lịch chi trả đều đặn theo từng năm, thậm chí kéo dài xuyên suốt hơn 1 thập kỷ.
Cấp thoát nước Bình Định (mã BDW) là trường hợp điển hình. Trong 10 năm qua, doanh nghiệp này đều đặn trả cổ tức vào tháng 9. Năm 2023, BDW chia cổ tức ở mức cao nhất trong lịch sử. UBND tỉnh Bình Định – cổ đông lớn nhất – nhận về hơn 47 tỷ đồng từ đợt chia này.
Tại TP.HCM, nhóm doanh nghiệp như Cấp nước Bến Thành (mã BTW), Cấp nước Gia Định (mã GDW), Cấp nước Nhà Bè (mã NBW), Cấp nước Chợ Lớn (mã CLW) đều chia cổ tức vào giữa năm, không gián đoạn trong suốt hơn 15 năm.
Người hưởng lợi lớn nhất chính là Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn – TNHH MTV (Sawaco), đơn vị đang nắm 50 đến 70% vốn tại phần lớn công ty cấp nước của TP.HCM như GDW, BTW, NBW, TDW, CLW, PJS, THW và TAW. Riêng trong giai đoạn 2017 đến 2025, cổ đông Nhà nước thông qua Sawaco đã nhận về tổng cộng không dưới 400 tỷ đồng cổ tức tiền mặt.
BWA cũng là cái tên đáng chú ý khi đều đặn chia cổ tức vào tháng 5 suốt ít nhất 15 năm qua, trong đó 5 năm gần nhất luôn giữ ở mức 450 đồng/cp.
Tại miền Tây, Cấp thoát nước Cần Thơ (mã CTW) kể từ khi lên sàn năm 2016 luôn chia cổ tức vào tháng 10. BGW duy trì lịch chia vào giữa năm kể từ 2018.
Cấp nước Hải Phòng (mã HPW) tại miền Bắc duy trì mức chia quanh 800 đến 850 đồng/cp vào tháng 5 mỗi năm từ năm 2016.
Bên cạnh đó, một số doanh nghiệp quy mô lớn khác như BWE, DNW, VAV cũng duy trì chính sách chia cổ tức đều đặn, dù tỷ lệ không cao bằng nhóm nêu trên.
Ở chiều ngược lại, vẫn có những doanh nghiệp gây thất vọng cho cổ đông vì nhiều năm không chi trả. Điển hình là Hạ tầng Nước Sài Gòn (mã SII), doanh nghiệp nhiều năm liền không có cổ tức do liên tục thua lỗ.
