Từ vườn tiêu chết trắng đến cơ ngơi tiền tỷ nhờ nuôi chim yến
Trước đó, vào năm 2010 với mong muốn đổi đời, ông Phạm Tiến Dũng đã vay ngân hàng hàng tỷ đồng để đầu tư trồng hồ tiêu. Thế nhưng, khi vườn cây bắt đầu cho thu hoạch, dịch bệnh bất ngờ bùng phát khiến hồ tiêu chết hàng loạt, đẩy gia đình ông vào cảnh nợ nần.
Nhờ ngân hàng có chính sách giãn nợ, vợ chồng ông có thêm thời gian xoay xở, từng bước tìm hướng làm ăn mới để vượt qua khó khăn. Trong lúc loay hoay tìm sinh kế, nhận thấy đàn chim yến thường xuyên bay lượn quanh nhà, hai vợ chồng nảy ra ý tưởng tận dụng tầng trên của căn nhà để dẫn dụ chim về làm tổ.
Ông Dũng nhớ lại, ban đầu ông không đồng tình với đề xuất nhường tầng trên cho chim yến, bởi gia đình có 5 người, trong khi tầng 1 khá chật hẹp. Tuy nhiên, sau nhiều lần được vợ thuyết phục, ông quyết định cải tạo khoảng 90m² tầng trên làm nơi trú ngụ cho chim.
“Lúc đó bà nhà tôi nói nhường tầng trên cho chim yến ở, còn cả gia đình chuyển đồ đạc xuống tầng 1. Sau nhiều lần thuyết phục, tôi nghe theo vợ, cải tạo tầng trên thành nhà yến. Tôi cũng tìm hiểu kỹ thuật qua sách báo, internet và nhờ các đơn vị chuyên tư vấn để học hỏi kinh nghiệm”, ông Dũng chia sẻ.
Đầu năm 2014, vợ chồng ông vay mượn thêm 120 triệu đồng để cải tạo nhà, lắp đặt hệ thống âm thanh cùng các thiết bị cần thiết. Thế nhưng, những năm đầu, việc dẫn dụ chim yến về làm tổ không hề dễ dàng. Hai vợ chồng phải kiên trì theo dõi, điều chỉnh âm thanh, nhiệt độ và độ ẩm, từng bước tạo môi trường phù hợp cho đàn chim sinh trưởng.
Sau khoảng 3 năm, số lượng chim yến bắt đầu tăng lên. Đến năm thứ tư, đàn chim về ngày càng nhiều, sản lượng tổ yến dần ổn định. Thời điểm đó, giá tổ yến đạt khoảng 28-30 triệu đồng/kg. Đặc biệt, năm 2018, gia đình ông thu về hơn 1 tỷ đồng, mở ra hướng phát triển kinh tế đầy triển vọng sau những năm tháng chật vật vì nợ nần.
Nhận thấy mô hình mang lại hiệu quả, ông Dũng tiếp tục tích lũy, đầu tư xây dựng thêm các nhà yến riêng biệt, nâng tổng diện tích lên khoảng 1.200m². Tuy nhiên, cũng như nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp khác, nghề nuôi yến không phải lúc nào cũng thuận lợi.
“Năm 2020, thời tiết lạnh, mưa kéo dài khiến nguồn thức ăn tự nhiên của chim yến bị ảnh hưởng. Nhiều chim non trong nhà chết, trong khi giá tổ yến cũng giảm dần, khiến nguồn thu không còn như trước. Tôi phải tìm hiểu, đầu tư thêm thiết bị kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm và thường xuyên theo dõi môi trường bên trong nhà yến để hạn chế tác động của thời tiết”, ông Dũng cho biết.
Định hướng phát triển nghề nuôi yến, hạn chế rủi ro
Theo ông Dũng, nuôi yến đòi hỏi vốn đầu tư ban đầu tương đối lớn, từ xây dựng nhà yến đến lắp đặt hệ thống âm thanh, thiết bị kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm, máy sấy và dụng cụ phục vụ thu hoạch, sơ chế. Khi đàn chim đã ổn định, chi phí duy trì không quá lớn do chim tự bay đi tìm thức ăn trong tự nhiên. Các khoản chi chủ yếu là điện, nước và vận hành hệ thống thiết bị.
Từ những khó khăn ban đầu, bằng sự kiên trì và kinh nghiệm tích lũy qua từng năm, gia đình ông Dũng dần ổn định sản xuất. Từ năm 2020 đến nay, sản lượng tổ yến duy trì ở mức hơn 300kg mỗi năm. Với giá bán dao động 11-15 triệu đồng/kg, sau khi trừ các khoản chi phí, gia đình ông thu lãi hơn 2 tỷ đồng mỗi năm.
Đánh giá về mô hình này, ông Huỳnh Ngọc Chương, Chủ tịch Hội Nông dân xã Chư Sê, cho biết: “Hiện nay, điều kiện khí hậu, thời tiết và nguồn thức ăn tự nhiên tại địa phương tương đối thuận lợi cho chim yến sinh trưởng. Vì vậy, những năm gần đây, nghề nuôi yến phát triển khá mạnh trên địa bàn.
Ông Dũng là một trong những người đi đầu và đạt được thành công với nghề nuôi yến tại địa phương, có nhiều kinh nghiệm trong xây dựng nhà yến, dẫn dụ và chăm sóc đàn chim. Trong các buổi hội thảo, địa phương thường mời ông chia sẻ kinh nghiệm, giúp người dân có thêm thông tin trước khi quyết định đầu tư”.
Theo ông Chương, địa phương đang phối hợp rà soát, đề xuất những khu vực có điều kiện khí hậu, nguồn thức ăn tự nhiên và môi trường phù hợp để người dân cân nhắc phát triển nhà yến theo quy định.
Việc nhân rộng mô hình được định hướng thực hiện phù hợp với điều kiện thực tế, tránh phát triển tự phát, hạn chế rủi ro trong quá trình đầu tư. Qua đó, người dân có thêm lựa chọn chuyển đổi sinh kế, từng bước nâng cao thu nhập và phát triển kinh tế gia đình.
