Jonathan, cụ rùa khổng lồ Aldabra sống trên đảo St Helena ở Nam Đại Tây Dương, được xem là động vật trên cạn sống lâu nhất thế giới hiện nay. Dù đã gần 200 tuổi, Jonathan vẫn duy trì sức khỏe tương đối tốt, khiến các nhà khoa học đặt câu hỏi về điều gì giúp cụ rùa này sống lâu đến vậy.
Theo một nghiên cứu công bố ngày 7/10 trên tạp chí Science Advances cho thấy tuổi thọ đặc biệt của Jonathan có thể liên quan đến những đặc điểm di truyền hiếm gặp và khả năng duy trì hoạt động của một số cơ chế tế bào như ở những cá thể trẻ tuổi.
Jonathan được đưa đến đảo St Helena vào năm 1882, khi đã trưởng thành. Kể từ đó, cụ rùa này sống tại Plantation House, dinh thự của thống đốc hòn đảo.
Rùa Aldabra vốn nổi tiếng với tuổi thọ có thể vượt quá 100 năm, nhưng Jonathan đã sống lâu hơn đáng kể. Theo nhà nghiên cứu Benjamin Vaisvil, có thể từng tồn tại những con rùa sống lâu tương tự, nhưng Jonathan là trường hợp có nhiều tài liệu lịch sử xác nhận tuổi thọ nhất.
Để tìm hiểu bí mật trường thọ của Jonathan, các nhà khoa học đã phân tích bộ gen và những dấu ấn biểu sinh của nó. Kết quả cho thấy Jonathan có những biến thể di truyền liên quan đến nhiều quá trình quan trọng trong cơ thể, bao gồm sửa chữa ADN bị tổn thương, sản xuất năng lượng trong tế bào, điều hòa đường huyết và bảo vệ nhiễm sắc thể.
Đáng chú ý, các nhà nghiên cứu phát hiện 287 gen mang những biến thể riêng biệt ở Jonathan, trong đó có một số gen liên quan đến khả năng ngăn chặn khối u và sửa chữa ADN.
Cụ rùa này còn có thêm bản sao của một gen tạo ra protein có khả năng nhận diện các tế bào già yếu và tế bào ung thư.
Thông thường, khi sinh vật già đi, những dấu ấn hóa học kiểm soát hoạt động của gen có xu hướng trở nên kém ổn định. Tuy nhiên, ở Jonathan, một số vùng ADN liên quan đến tuổi thọ vẫn duy trì mức độ ổn định tương đối cao.
Đáng chú ý, tại những vùng này, Jonathan có dấu hiệu lão hóa biểu sinh thấp hơn hầu hết các con rùa được nghiên cứu, ngoại trừ một cá thể mới 5 tuổi.
Phát hiện này cho thấy dù đã gần 200 tuổi, một số cơ chế điều hòa gen trong cơ thể Jonathan vẫn mang đặc điểm tương tự những cá thể trẻ hơn nhiều.
Theo các nhà khoa học, kết quả có thể cung cấp thêm manh mối để tìm hiểu vì sao một số sinh vật có khả năng sống lâu vượt trội.
Ngoài yếu tố di truyền, môi trường sống và chế độ chăm sóc cũng có thể góp phần kéo dài tuổi thọ của Jonathan. Cụ rùa này được sống trong điều kiện khí hậu nhiệt đới và có chế độ dinh dưỡng được các bác sĩ thú y theo dõi chặt chẽ.
Bác sĩ thú y Joe Hollins, người đã chăm sóc Jonathan nhiều năm và cũng tham gia nghiên cứu, mô tả cụ rùa này là một "người khổng lồ hiền lành". Hiện nay, tuổi tác đã khiến Jonathan gần như mất thị lực do đục thủy tinh thể. Tuy vậy, cụ rùa này vẫn ăn uống ngon miệng và phản ứng với giọng nói quen thuộc.
Dù còn quá sớm để áp dụng các phát hiện này vào việc kéo dài tuổi thọ con người, nghiên cứu về Jonathan có thể giúp giới khoa học hiểu rõ hơn những yếu tố giúp cơ thể duy trì hoạt động khỏe mạnh trong thời gian dài.
