Giải vô địch bóng đá nam Đông Nam Á ra đời vào năm 1996, tổ chức trên đất Singapore. Giải đấu có sự tham dự của 10 đội tuyển, bao gồm 6 đội thuộc 6 liên đoàn thành viên sáng lập nên AFF là Brunei, Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan, và 4 đội khách mời là Lào, Campuchia, Myanmar và Việt Nam. Lúc này giải vô địch bóng đá nam Đông Nam Á có tên gọi gắn theo nhà tài trợ là Tiger Cup.
Đội tuyển Việt Nam lên ngôi vô địch tại AFF Cup 2018
Trong lần đầu tranh tài, đội tuyển Việt Nam mặc dù chỉ là khách mời, nhưng thi đấu vô cùng ấn tượng. Dưới sự dẫn dắt của HLV Karl-Heinz Weigang, đội tuyển Việt Nam khép lại vòng bảng với vị trí thứ 2 cùng thành tích bất bại. Tuy nhiên, tại vòng bán kết, đội tuyển Việt Nam lại để thua Thái Lan 2-4, với bàn mở tỷ số được thực hiện bởi Kiatisuk Senamuang, chính là HLV trưởng hiện tại của CLB HAGL.
Trong trận tranh hạng ba, đội tuyển Việt Nam với nhiều danh thủ nổi tiếng một thời như Hồng Sơn, Huỳnh Đức, Quốc Cường, Công Minh hay trung vệ chuyên sút 11m Hoàng Bửu xuất sắc đánh bại Indonesia với tỷ số 3-2, sau màn rượt đuổi tỷ số ấn tượng. Giành chức vô địch tại Tiger Cup 1996 là Thái Lan, sau khi bầy Voi chiến đánh bại Malaysia trong trận chung kết với tỷ số 1-0, và người ghi bàn lại là Kiatisuk.
Năm 2004 là lần cuối cùng giải vô địch Đông Nam Á gắn với tên gọi Tiger Cup. Việt Nam và Malaysia là đồng chủ nhà của giải đấu năm đó. Tuy nhiên, đội tuyển Việt Nam dưới sự dẫn dắt của HLV Edson Tavares lại thể hiện một bộ mặt vô cùng kém cỏi, và hệ quả là bị loại ngay từ vòng bảng, đồng thời vị chiến lược gia người Brazil cũng phải trả giá bằng chính chiếc ghế của mình.
Sau Tiger Cup, giải vô địch Đông Nam Á gắn với tên gọi AFF Suzuki Cup cho tới tận năm 2020. Cả 2 chức vô địch Đông Nam Á của đội tuyển Việt Nam đều diễn ra trong giai đoạn này, vào các năm 2008 và 2018. Sau khi chia tay nhãn hàng Suzuki, giải đấu số 1 Đông Nam Á hợp tác cùng Mitsubishi Electric đổi tên giải thành AFF Mitsubishi Electric Cup ở lần tổ chức gần nhất vào năm 2022.
Trong lịch sử gần 30 năm của giải vô địch Đông Nam Á, Thái Lan chính là đội tuyển giàu thành tích nhất với 7 lần lên ngôi vô địch, Singapore đứng thứ 2 với 4 lần đăng quang, Việt Nam đứng hạng 3 với 2 lần nâng cúp, Malaysia có 1 lần, trong khi Indonesia là “vua về nhì” với 6 lần thất bại ở các trận chung kết.
Tùng Linh
