Gỡ “điểm nghẽn” cho xuất khẩu dệt may: Cơ hội cho những người không xưởng sản xuất

Như đã phản ánh, lượng kim ngạch xuất khẩu dệt may Việt Nam năm ngoái đạt 46 tỷ USD, chiếm 10% tổng kim ngạch xuất khẩu. Tuy nhiên, một phần lớn lợi nhuận khác lại nằm ở phân khúc thương mại, thuộc về các công ty nước ngoài, biết cách đặt hàng gia công và bán đi quốc tế.

Thời gian gần đây, cuộc cạnh tranh giữa các doanh nghiệp thương mại trong nước và nước ngoài đã bắt đầu nhen nhóm lên. Tuy nhiên, số doanh nghiệp thương mại xuất khẩu dệt may của Việt Nam phần lớn non trẻ, họ cần những điều gì để có thể giành lợi thế trên “sân nhà”.

Xung quanh vấn đề này, phóng viên Báo Nhà báo và Công luận đã có buổi trao đổi với ông Nguyễn Tuấn Việt, Giám đốc Công ty xúc tiến xuất khẩu VIETGO, chuyên gia đầu ngành về xuất khẩu.

+Thưa ông, xuất khẩu dệt may là ngành rất có tiềm năng, luôn giữ kim ngạch top đầu trong giá trị xuất khẩu của Việt Nam. Vậy những doanh nghiệp thương mại mới vào ngành liệu có cơ hội hay không?

-Nhiều năm nay, dệt may là ngành có kim ngạch xuất khẩu rất mạnh. Năm ngoái, lượng kim ngạch đạt 46 tỷ USD, chiếm 10% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam. Vì thế, tôi cho rằng ngành dệt may rất tiềm năng.

Với những người mới nếu được trang bị phương pháp đúng, có nền tảng kiến thức xuất khẩu thương mại bài bản thì khoảng 2-3 tháng là có thể xuất khẩu được những lô hàng đầu tiên.

Vì đây là một ngành rất hấp dẫn nên tại Việt Nam đang có một đội ngũ các công ty Hàn Quốc, Singapore, Trung Quốc, Đài Loan, Hồng Kông… sang Việt Nam để làm thương mại.

Họ chấp nhận cuộc sống xa vợ con, thậm chí chuyển cả gia đình sang đây sinh sống, đặc biệt là ở khu quận 7 (TP.HCM), khu Mỹ Đình (Hà Nội). Họ chuyên mua hàng dệt may của Việt Nam, xuất khẩu đi các nước.

Trên thực tế, họ làm rất mạnh, lợi nhuận thu được không hề ít, thậm chí là gấp nhiều lần so với các công ty gia công dệt may của Việt Nam, kể cả những công ty có xưởng sản xuất.

+ Vấn đề là các doanh nghiệp thương mại trong nước thì không có xưởng, ít vốn thì họ sẽ bắt đầu như thế nào?

- Trên thực tế, nhiều công ty của Hàn Quốc, Singapore, Trung Quốc, Đài Loan… cũng không có xưởng, sang Việt Nam chỉ một cá nhân thôi, nhưng xuất khẩu rất mạnh!

Họ sang đây thuê 1-2 nhân viên người Việt Nam, mở công ty và bắt đầu xuất khẩu dệt may. Đầu tiên, là công ty thương mại, họ sẽ đứng ra ký hợp đồng với đối tác ở Châu Âu, Mỹ. Sau đó, họ đặt hàng những nhà xưởng trong nước nên không cần xưởng.

Đối với vốn, bạn có thể tận dụng được vốn từ người nước ngoài, nơi sẽ đặt hàng, mua hàng của bạn.

Tôi nói ví dụ như người Singapore, khi họ đặt hàng để xuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam, họ sẽ nhận vốn từ Mỹ, từ Châu Âu. Sau đó, họ lại dùng vốn đó đặt cọc và mua chính hàng của Việt Nam rồi xuất khẩu nên có rất nhiều đơn hàng thoát vốn gần như 100%.

Nhiều đơn hàng, họ chỉ bỏ một ít vốn nhưng số tiền không đáng kể, còn lợi nhuận thu được rất lớn.

Đây là một ngành nghề nếu làm khéo thì có thể không cần vốn, không xưởng, không tiếng Anh vẫn làm được.

Việt Nam cần đội ngũ các công ty thương mại giỏi nghiệp vụ để làm được nghề xuất khẩu. Khi Việt Nam xây dựng được đội ngũ bán hàng giỏi thì kim ngạch xuất khẩu sẽ tăng lên.

+Theo ông, nếu Việt Nam có đội ngũ làm thương mại xuất khẩu dệt may đủ mạnh, liệu chúng ta có giành lợi thế trên sân nhà hay không, khi chúng ta là một trong những cường quốc gia công dệt may?

-Tôi cho rằng điều này là chắc chắn. Một người nước ngoài là Singapore phải xa vợ con, xa đồ ăn thức uống quen thuộc, xa môi trường sống quen thuộc mà họ vẫn làm được, kiếm được nhiều tiền để gửi về đất nước của họ. Vậy tại sao chúng ta ở đây, gần như không mất chi phí gì mà lại không làm được?!

Khi chúng ta làm, mua hàng của người Việt Nam cũng dễ hơn, việc khai thác thị trường nội địa cũng dễ hơn. Chúng ta có thể nhập nguyên phụ liệu, hoặc mua chính nguyên phụ liệu của Việt Nam rồi gia công, xuất khẩu đi.

Tôi cho rằng các bạn thanh niên Việt Nam đang có lợi thế quá lớn. Nếu đội ngũ thương mại chúng ta mạnh, có thể đặt hàng các xưởng may của một số nước lân cận để xuất khẩu đi quốc tế.

Thực ra, trước đây Trung Quốc là công xưởng xuất khẩu dệt may lớn nhất thế giới. Nhưng hiện nay có rất nhiều thị trường có chiến tranh thương mại với Trung Quốc. Họ đã áp thuế với Trung Quốc nên nước này khó có thể bán trực tiếp.

Hiện nay có nhiều công ty thương mại nước ngoài sang Việt Nam để đặt hàng, để mong muốn có cái “Made in Vietnam” xuất khẩu đi nhiều thị trường, nhiều quốc gia khác nhau.

Nếu như chúng ta là người Việt Nam, biết cách tận dụng cơ hội này còn tốt hơn họ rất nhiều.

+Theo ông, cần những giải pháp căn cơ nào để Việt Nam làm chủ nguyên phụ liệu cho ngành dệt may, tiến đến làm chủ chuỗi cung ứng xuất khẩu dệt may?

-Hiện nay, Việt Nam cần đón được làn sóng đầu tư nguyên phụ liệu dệt may từ các công ty nước ngoài. Hiện có rất nhiều doanh nghiệp nước ngoài đến Việt Nam để mở nhà máy sản xuất nguyên phụ liệu. Chúng ta cần có chính sách, cơ chế để đón nhận làn sóng đầu tư này.

Chúng ta cần chủ động chào đón họ như hợp tác liên doanh, học hỏi công nghệ của họ. Từ đó, chúng ta biến những tinh hoa về sản xuất nguyên phụ liệu như cúc, chỉ, vải… trở thành công nghệ lõi của Việt Nam thì sẽ chủ động được nguồn nguyên phụ liệu.

Khi đó, một sản phẩm xuất khẩu dệt may từ Việt Nam, từ nguồn nguyên phụ liệu, đến khâu gia công, tất cả mọi thứ về sản phẩm đều là “Made in Vietnam” thì chúng ta sẽ có nhiều lợi thế.

Hiện nay, Việt Nam có 19 FTA, trong đó 18 FTA đang có hiệu lực là một lợi thế cạnh tranh mà trên thị trường quốc tế không có quốc gia nào có được như Việt Nam.

Xin cảm ơn ông về cuộc trao đổi!