Theo phương án thu gom và xử lý chất thải rắn trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, Hà Nội đặt mục tiêu tỷ lệ thu gom rác sinh hoạt đạt 100% toàn đô thị. Rác thải sinh hoạt sẽ được phân loại tại nguồn, trong khi chất thải nguy hại như rác công nghiệp, y tế phải thu gom và vận chuyển riêng.
Thành phố ưu tiên áp dụng các công nghệ xử lý hiện đại gồm đốt thu hồi năng lượng và tái chế chất thải rắn. Hoạt động chôn lấp chỉ áp dụng với tro xỉ và các thành phần không thể tái chế sau xử lý nhiệt, nhằm giảm tỷ lệ chôn lấp xuống mức thấp nhất.
Theo quy hoạch, Hà Nội sẽ xây dựng 4 khu xử lý chất thải rắn tập trung mang tính hạt nhân gồm khu xử lý chất thải rắn Sóc Sơn (phía Bắc); khu xử lý chất thải rắn Xuân Sơn (phía Tây Bắc); khu xử lý chất thải rắn Núi Thoong (phía Tây); khu xử lý chất thải rắn Châu Can (phía Nam).
Ngoài các khu xử lý chính, thành phố tiếp tục dự trữ quỹ đất tại Cao Dương và Đồng Ké để hỗ trợ xử lý chất thải trong tương lai. Sau năm 2030, nếu công tác phân loại rác và công nghệ xử lý đạt hiệu quả cao, các khu vực này có thể được xem xét chuyển đổi mục đích sử dụng phù hợp với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội.
Đáng chú ý, các khu xử lý chất thải không còn phù hợp với định hướng phát triển đô thị sẽ được rà soát để ưu tiên chuyển đổi thành các khu đất dành cho hạ tầng thu gom xe điện cũ, xử lý pin xe điện hoặc xử lý chất thải bằng công nghệ không phát sinh ô nhiễm.
Đối với chất thải rắn xây dựng và bùn thải, Hà Nội định hướng xử lý tập trung kết hợp các trạm vệ tinh linh hoạt. Ưu tiên tích hợp loại chất thải tại các khu xử lý chiến lược để tối ưu hóa nguồn lực hạ tầng và nâng cao hiệu suất xử lý tập trung; thúc đẩy tái chế, tái sử dụng bùn thải và chất thải rắn xây dựng làm vật liệu san lấp, đáp ứng định hướng kinh tế tuần hoàn.
Với chất thải y tế và công nghiệp, thành phố yêu cầu phân luồng nghiêm ngặt, cách ly tuyệt đối chất thải nguy hại ngay từ nguồn phát sinh. Các loại chất thải này sẽ được xử lý bằng công nghệ hiện đại thu hồi năng lượng, hướng tới mục tiêu giảm phát thải và tối ưu chi phí vận hành.
Ngoài xử lý rác thải, Hà Nội cũng đặt mục tiêu nâng cao hiệu quả thu gom và xử lý nước thải tại khu vực nội đô và các khu dân cư cũ. Thành phố sẽ bổ sung hệ thống thu gom và các trạm xử lý nước thải mới phù hợp với định hướng phát triển đô thị, phân bổ dân cư và điều kiện địa hình theo từng giai đoạn phát triển.
Nước thải sau xử lý sẽ được tái sử dụng để bổ cập nguồn nước cho các tuyến sông, kênh và mương hở thoát nước. Tại các khu đô thị mới, khu công nghiệp, tổ hợp y tế, giáo dục hay khu công nghệ cao, các trạm xử lý nước thải riêng sẽ được xây dựng nhằm xử lý tối đa nước thải ngay tại nguồn.
Đối với những khu vực quỹ đất hạn chế, Hà Nội định hướng khai thác không gian ngầm để xây dựng công trình xử lý nước thải. Các nhà máy xử lý, trạm bơm và hệ thống thoát nước cũng sẽ tiếp tục được điều chỉnh, cập nhật phù hợp với các dự án đầu tư xây dựng được duyệt, đã và đang triển khai.
