Chương trình nhằm tăng cường kết nối, thúc đẩy hợp tác và phát huy vai trò của hệ thống bảo tàng ngoài công lập trong đời sống văn hóa Thủ đô.
Trong những năm qua, hệ thống bảo tàng ngoài công lập trên địa bàn Hà Nội đã có nhiều đóng góp tích cực trong công tác bảo tồn, gìn giữ và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc. Các bảo tàng không chỉ lưu giữ hiện vật mà còn từng bước trở thành không gian văn hóa sáng tạo, điểm đến giáo dục và du lịch mang bản sắc riêng của Thủ đô.
Tại chương trình, bà Bùi Thị Hương Thủy, Phó Trưởng phòng Quản lý di sản, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, nhấn mạnh Hà Nội là vùng đất nghìn năm văn hiến với hệ thống di sản phong phú, đa dạng. Bên cạnh hệ thống thiết chế văn hóa công lập, các bảo tàng ngoài công lập đã góp phần quan trọng trong việc sưu tầm, bảo tồn và lan tỏa các giá trị lịch sử, văn hóa dân tộc.
Theo bà Thủy, nhiều bảo tàng được xây dựng từ tâm huyết của các cá nhân, nhà sưu tập và doanh nghiệp, trở thành những không gian văn hóa đặc sắc, góp phần giáo dục truyền thống, phát triển du lịch văn hóa và nâng cao đời sống tinh thần cho người dân. Trong bối cảnh Hà Nội triển khai các định hướng phát triển công nghiệp văn hóa và xây dựng thành phố sáng tạo của UNESCO, hệ thống bảo tàng ngoài công lập được kỳ vọng sẽ trở thành những điểm đến sáng tạo, không gian trải nghiệm văn hóa, giáo dục và kết nối cộng đồng.
Tuy vậy, đại diện Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội cũng cho rằng các bảo tàng ngoài công lập hiện vẫn gặp nhiều khó khăn về cơ sở vật chất, nguồn lực vận hành, chuyên môn nghiệp vụ, ứng dụng công nghệ số, truyền thông và khả năng kết nối với các hoạt động du lịch, giáo dục. Một số mô hình còn hoạt động đơn lẻ, thiếu liên kết và chưa khai thác hiệu quả các giá trị hiện có.
“Chúng tôi mong muốn trong thời gian tới sẽ hình thành sự liên kết chặt chẽ hơn giữa các bảo tàng ngoài công lập với hệ thống bảo tàng công lập, các thiết chế văn hóa, không gian sáng tạo, đơn vị nghiên cứu, lưu trữ và các nền tảng truyền thông số để xây dựng các hoạt động trưng bày, giáo dục di sản và quảng bá văn hóa theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại”, bà Thủy cho biết.
Trong khuôn khổ chương trình, đại diện Trung tâm điều phối các hoạt động sáng tạo Hà Nội cũng giới thiệu định hướng của Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026. Theo đó, sau 4 mùa tổ chức, lễ hội đã dần hình thành hệ sinh thái sáng tạo với sự tham gia của nghệ sĩ, chuyên gia, trường đại học, làng nghề và cộng đồng sáng tạo trong nước, quốc tế.
Đại diện ban tổ chức cho biết lễ hội sẽ tiếp tục tập trung vào việc khai thác di sản như một nguồn lực sáng tạo, kết nối nghệ thuật đương đại với các không gian văn hóa truyền thống. Nhiều bảo tàng ngoài công lập được kỳ vọng sẽ trở thành điểm đến sáng tạo trong khuôn khổ lễ hội, nơi tổ chức triển lãm, trình diễn nghệ thuật và các hoạt động tương tác cộng đồng.
Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026 dự kiến diễn ra với nhiều hoạt động như triển lãm sáng tạo, hội chợ sáng tạo, diễn đàn sáng tạo, giải thưởng sáng tạo và các dự án hỗ trợ nghệ sĩ, nhóm sáng tạo trẻ.
Ông Nguyễn Tiến Đà, Giám đốc Bảo tàng Hà Nội, cho biết Bảo tàng Hà Nội hiện không chỉ thực hiện chức năng lưu giữ, trưng bày di sản mà còn đảm nhiệm vai trò trung tâm điều phối các hoạt động sáng tạo của thành phố sau khi Hà Nội gia nhập Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO năm 2019.
Theo ông Đà, Bảo tàng Hà Nội đã lập nhóm kết nối 23 bảo tàng ngoài công lập cùng 82 không gian di sản, sáng tạo trên địa bàn nhằm tăng cường hợp tác và chia sẻ nguồn lực. Ông đánh giá nguồn tài nguyên di sản từ các bảo tàng ngoài công lập “rất lớn và rất có giá trị”.
Giám đốc Bảo tàng Hà Nội cũng đề xuất tổ chức một cuộc trưng bày quy mô lớn quy tụ toàn bộ 23 bảo tàng ngoài công lập tại Hà Nội vào dịp Ngày Quốc tế Bảo tàng 18/5/2027. Ông cho rằng cần có sự chuẩn bị từ sớm để tạo nên một sự kiện đủ sức lan tỏa, góp phần đưa di sản đến gần hơn với công chúng.
“Bảo tàng Hà Nội mong muốn trở thành nơi lưu giữ ký ức, lan tỏa ký ức và định hướng cho tương lai. Chúng tôi hy vọng các bảo tàng ngoài công lập sẽ cùng tham gia xây dựng những không gian sáng tạo mới, kể những câu chuyện văn hóa hấp dẫn hơn để thu hút công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ”, ông Đà nói.
Hiện Hà Nội có hơn 20 bảo tàng ngoài công lập hoạt động trong nhiều lĩnh vực như mỹ thuật, lịch sử, nghề truyền thống, nhiếp ảnh, tiền tệ, y dược cổ truyền hay ký ức đô thị. Nhiều bảo tàng đã trở thành điểm đến quen thuộc của công chúng, đồng thời chủ động tổ chức workshop, tour trải nghiệm và hoạt động giáo dục dành cho học sinh, khách du lịch.
Chương trình gặp mặt được kỳ vọng sẽ trở thành cầu nối giữa cơ quan quản lý, các bảo tàng, chuyên gia và doanh nghiệp, qua đó hình thành mạng lưới hợp tác hiệu quả trong lĩnh vực di sản văn hóa, góp phần thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa và quảng bá hình ảnh Hà Nội trong giai đoạn chuyển đổi số.
