Hải Phòng: Xã Tiên Minh làm rõ phản ánh về bồi thường giải phóng mặt bằng và quản lý đất đai tại thôn Nêu

• Hải Phòng

Minh bạch cơ chế bồi thường GPMB và dòng tiền ngân sách

Để làm rõ phản ánh của người dân, phóng viên Báo Nhà báo và Công luận đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Hoài Phương - Trưởng phòng Kinh tế xã Tiên Minh. Ông Phương cho hay xã cũng nhận được kiến nghị của một số hộ dân thôn Nêu (đại diện là ông Phạm Văn Hỏi và ông Phạm Văn Quynh).

Ngày 13/2/2026, UBND xã Tiên Minh đã ban hành Thông báo số 66/TB-UBND, trả lời công khai đơn kiến nghị. Tuy nhiên, các hộ dân chưa đồng tình, vẫn tiếp tục gửi đơn phản ánh, kiến nghị đi các nơi.

Theo ông Phương, về cơ bản, người dân thôn Nêu đều đồng thuận, nhận tiền bồi thường và bàn giao đất để thực hiện dự án cụm công nghiệp (CCN) Quang Phục; chỉ còn hai, ba trường hợp không có mặt tại địa phương. Với những trường hợp này, xã tiếp tục liên hệ để giải quyết.

Ông cho biết thêm các trường hợp vi phạm đất đai cũng đang được rà soát để xử lý nghiêm đúng quy định.

Qua rà soát hồ sơ pháp lý và tài liệu địa chính, bản chất các nội dung phản ánh đã được chính quyền làm rõ trên tinh thần thượng tôn pháp luật và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhân dân.

Những thắc mắc chính của người dân thôn Nêu tập trung vào chính sách bồi thường diện tích đất chung và cơ chế quản lý tiền đền bù. Cụ thể:

​Về diện tích khu đồng Chính Lý (28.898,7 m2) nằm trong diện thu hồi thực hiện Dự án CCN Quang Phục, người dân kiến nghị bồi thường và hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp theo diện đất giao ổn định lâu dài. Tuy nhiên, hồ sơ dồn điền đổi thửa năm 2014 ghi nhận: Chi bộ và Hội nghị xã viên thôn Nêu đã thống nhất quy hoạch toàn bộ khu đồng Chính Lý làm quỹ đất chung để xây dựng nông thôn mới, làm thủy lợi nội đồng và dự phòng.

Quỹ đất này không giao số tờ, số thửa cố định cho từng hộ. Do đó, theo quy định của Luật Đất đai, Nhà nước không có cơ sở bồi thường theo diện đất giao ổn định hay chi trả hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề.

​Về nghi vấn "mập mờ" tiền bồi thường GPMB, UBND xã Tiên Minh khẳng định phản ánh cán bộ trục lợi tiền đền bù là hoàn toàn sai lệch về bản chất và không có cơ sở pháp lý. Nguồn kinh phí này do Chủ đầu tư ứng trước và sẽ được Nhà nước khấu trừ vào tiền thuê đất, mang bản chất Ngân sách Nhà nước.

Toàn bộ số tiền (gồm cả phần của hộ chưa nhận) đang được gửi tại tài khoản của UBND xã mở tại Kho bạc Nhà nước/Ngân hàng thương mại, chịu sự kiểm soát nghiêm ngặt của Kho bạc theo Luật Ngân sách và Luật Kế toán. Không cá nhân nào có thể tự ý rút tiền hay chi dùng ngoài phương án phê duyệt.

​Về khoản bồi thường 330.124.000 đồng tại Trại giống thuộc dự án đường dẫn vào CCN Quang Phục, theo Thông báo số 66 của UBND xã Tiên Minh, đây là khoản bồi thường "chi phí đầu tư vào đất còn lại" và "hoa màu" đối với 7.677,3m2 đất nông nghiệp do UBND xã giao khoán cho Hợp tác xã kinh doanh sản xuất dịch vụ Nông nghiệp (HTX) trực tiếp bỏ vốn sản xuất. Khoản tiền này được cơ quan chức năng chuyển thẳng vào tài khoản của HTX; chính quyền xã hay cá nhân lãnh đạo không quản lý, không thụ hưởng và không thể chi cho mục đích khác.

"Toàn bộ kinh phí bồi thường GPMB chưa chi trả đều được hạch toán và kiểm soát qua Kho bạc Nhà nước. Mọi chi trả đối với tài sản của HTX được chuyển trực tiếp cho chủ thể đầu tư, đảm bảo đúng đối tượng và quy định pháp luật."

(Trích Thông báo số 66/TB-UBND)

​Thượng tôn pháp luật trong quản lý đất đai và xử lý vi phạm

​Cùng với công tác GPMB, các câu hỏi về chênh lệch diện tích đo đạc, hồ sơ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và trật tự xây dựng cũng được UBND xã giải trình cụ thể trong Thông báo số 66.

​Về chênh lệch diện tích canh tác, việc lập phương án bồi thường GPMB Dự án CCN Quang Phục được căn cứ vào Hồ sơ dồn điền đổi thửa năm 2014 đã được nhân dân ký xác nhận. Phần diện tích người dân thực tế canh tác dôi ra từ 100m2 đến 200m2 chủ yếu là đất bờ vùng, bờ thửa, mương máng nội đồng (đất công ích) do dân tự cơi nới. Diện tích này không có trong hồ sơ giao đất hợp pháp nên không đủ điều kiện bồi thường về đất và được thu hồi chung cho mục đích công cộng, không cá nhân nào hưởng riêng.

​Trường hợp hộ ông Phạm Văn Xứ, dự án đường vào Cụm công nghiệp Quang Phục đã hoàn thành 99% khối lượng GPMB, chỉ còn vướng mắc hộ ông Xứ chưa đồng thuận do Giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất của hộ ông Xứ cấp ghi 466m2 đất ở, nhưng hồ sơ địa chính gốc lưu trữ lại ghi 200m2 đất ở.

Để đảm bảo không làm thất thoát ngân sách nhà nước và không làm thiệt thòi quyền lợi chính đáng của công dân, UBND xã đã tạm dừng việc cưỡng chế, chủ động báo cáo và xin ý kiến hướng dẫn nghiệp vụ chuyên sâu từ Sở Tài Nguyên và Môi trường (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường).

Theo Trưởng phòng Kinh tế xã Tiên Minh Nguyễn Hoài Phương, hiện nay gia đình ông Xứ đã đồng thuận với phương án bồi thường và đã bàn giao mặt bằng để nhà thầu thi công Dự án.

Về quản lý quỹ đất và đấu giá, phần diện tích 20m2/khẩu người dân hiến tặng năm 2014 đã được đưa vào quy hoạch giao thông, thủy lợi; phần chưa sử dụng được quản lý hoặc cho thuê công ích nộp ngân sách. Việc đấu giá đất tại các thôn Lật Dương, Lật Khê, Hoàng Đông (2018-2019) là đấu giá các thửa đất xen kẹt theo Kế hoạch phê duyệt của UBND huyện Tiên Lãng trước đây. Tiền trúng đấu giá do người dân nộp thẳng vào Kho bạc Nhà nước để huyện phân bổ tái đầu tư hạ tầng, xã không giữ tiền mặt. Không có việc cán bộ xã bỏ túi tư lợi với khoản tiền này.

​Bên cạnh kiến nghị về công tác GPMB và quản lý tài chính người dân thôn Nêu còn phản ánh việc buông lỏng quản lý để dân xây dựng tràn lan trên đất nông nghiệp tại khu vực Trại giống đi Cầu Nêu. Tại Thông báo số 66, UBND xã Tiên Minh thẳng thắn thừa nhận có tình trạng một số hộ dựng lán trại trái phép trên đất nông nghiệp và hành lang giao thông. Nguyên nhân do một số hộ lợi dụng giai đoạn giao thời, sáp nhập xã (Quang Phục vào Tiên Minh) để lén lút vi phạm vào ngày nghỉ, ban đêm.

Tiếp quản địa bàn, UBND xã Tiên Minh cam kết chỉ đạo lập biên bản rà soát hiện trạng, kiên quyết xử lý nghiêm, yêu cầu tháo dỡ hoặc cưỡng chế, tuyệt đối không bao che cho bất kỳ cá nhân nào.

Tuy nhiên, theo một số hộ dân, đến nay (ngày 4/8/2026) tình trạng vi phạm xây dựng trên đất nông nghiệp chưa hề được xử lý tháo dỡ. Đặc biệt là trường hợp ông Cao Xuân Lộc mua lại 3.600m2 đất nông nghiệp của các hộ dân hai bên đường trục từ Trạm bơm Chính Lý xuống Kỳ Vĩ, sau đó san lấp để tập kết máy móc, thiết bị, vật liệu xây dựng.

Trường hợp khác, nhà anh Chi đầu năm 2026 xây dựng móng nhà bê tông cốt thép rộng cả trăm mét trên đất nông nghiệp làm nhà để ở, làm lán để xe ô tô chở khách mà chưa thấy bị xử lý tháo dỡ, trả lại nguyên trạng ban đầu.

Nói về vấn đề này, đại diện phòng Kinh tế xã Tiên Minh cho biết: Đối với các trường hợp xây dựng trong giai đoạn sáp nhập xã, UBND xã sẽ rà soát và xem xét xử lý triệt để vi phạm. Về trường hợp ông Lộc san lấp để làm bãi tạm tập kết vật liệu xây dựng và máy móc thì ông Lộc đã xin ý kiến xã Quang Phục cũ. Bãi tạm này phục vụ thi công đường Nông thôn mới thuộc chương trình mục tiêu quốc gia.

Sau đó, Công ty của ông Lộc lại trúng thầu thi công đường vào CCN Quang Phục nên nấn ná để phục vụ thi công đường vào CCN Quang Phục. Dự kiến, hết tháng 12/2026, sau khi thi công xong đường vào CCN Quang Phục ông Lộc sẽ hoàn trả toàn bộ mặt bằng nguyên trạng như ban đầu. Còn trường hợp nhà anh Chi, xã đang vận động tháo dỡ và hoàn trả nguyên trạng trong tháng 11/2026.

Việc các công trình vi phạm chưa được xử lý dứt điểm đã gây băn khoăn trong dư luận. Để đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật và củng cố niềm tin trong nhân dân, bên cạnh nỗ lực tự rà soát của địa phương, UBND thành phố Hải Phòng cần tăng cường công tác đôn đốc, giám sát chặt chẽ đối với UBND xã Tiên Minh.

Sự theo dõi sát sao từ chính quyền cấp trên sẽ đảm bảo xã thực hiện đúng các mốc thời gian đã cam kết, kiên quyết xử lý dứt điểm công trình vi phạm, khôi phục nguyên trạng đất nông nghiệp và tránh tình trạng "trên nóng, dưới lạnh".

Nhà báo & Công luận sẽ tiếp tục thông tin về sự việc này.