Bài 3: Hải Phòng kiến tạo "không gian vươn mình" từ cơ chế đặc thù

Xóa rào cản thể chế, mở đường cho dòng vốn FDI công nghệ cao

​Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 08/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã mở ra định hướng mới trong thu hút FDI. Hải Phòng đã và đang cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết thông qua việc xây dựng các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội.

Thành phố ban hành Nghị quyết số 11-NQ/TU ngày 15/7/2026 về tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo nhiệm vụ thực hiện mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2026 đạt từ 13% trở lên và duy trì tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2026 - 2030 đạt từ 13% đến 14%/năm, đồng thời phấn đấu thu hút vốn FDI đạt từ 3,8 tỷ USD đến 4,3 tỷ USD.

Khu thương mại tự do Hải Phòng được thụ hưởng những cơ chế, chính sách ưu đãi đặc biệt theo Nghị quyết số 226/2025/QH15 của Quốc hội và các quy định liên quan. Đây là khu vực có ranh giới địa lý xác định, được thành lập để thực hiện thí điểm các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội.

Về ưu đãi thuế, thành phố áp dụng mức ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp và ưu đãi tiền thuê đất cao nhất toàn quốc. Các chuyên gia, nhà khoa học, lãnh đạo doanh nghiệp được cấp thẻ tạm trú lên đến 10 năm và giảm 50% thuế thu nhập cá nhân.

Về thủ tục hành chính, Khu thương mại tự do áp dụng cơ chế “một cửa, một dấu”, nhà đầu tư không cần thực hiện thủ tục đăng ký đầu tư trước khi thành lập tổ chức kinh tế. Áp dụng cơ chế hậu kiểm, nhà đầu tư chỉ cần đăng ký và không cần cấp phép các thủ tục về môi trường và xây dựng khi hoạt động. Thành phố cũng áp dụng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, cho phép triển khai các mô hình kinh doanh, công nghệ mới chưa có trong quy định.

Về thương mại và logistics, hàng hóa được hưởng chế độ ưu tiên đặc biệt, miễn kiểm tra chuyên ngành và thông quan siêu tốc, tối ưu hóa chi phí logistics. Các khu chức năng trong Khu thương mại tự do đáp ứng điều kiện khu phi thuế quan, được bảo đảm hoạt động kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan. Đây chính là những yếu tố then chốt tạo nên sức hút mạnh mẽ đối với các tập đoàn đa quốc gia và các nhà đầu tư chiến lược.

Các tập đoàn đa quốc gia và nhà đầu tư chiến lược được kỳ vọng sẽ đổ bộ vào các khu công nghiệp, khu kinh tế trên địa bàn thành phố, đặc biệt là Khu thương mại tự do. Dòng vốn FDI chất lượng cao, có tính lan tỏa công nghệ và kết nối doanh nghiệp trong nước sẽ được tạo ra theo đúng tinh thần định hướng của Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị. Điều này không chỉ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế mà còn tạo cơ hội cho các doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Khu thương mại tự do thế hệ mới của Hải Phòng được kỳ vọng sẽ trở thành trung tâm sản xuất, logistics, thương mại - dịch vụ, công nghệ cao và tài chính có khả năng cạnh tranh trong chuỗi giá trị toàn cầu. Với các khu chức năng đa dạng bao gồm Khu sản xuất, khu cảng và hậu cần cảng, trung tâm logistics, khu thương mại - dịch vụ, Khu thương mại tự do sẽ là nơi hội tụ các hoạt động kinh tế hiện đại, tạo động lực cho sự phát triển của toàn vùng.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, các Khu công nghiệp, Khu kinh tế trên địa bàn đã thu hút 3,1 tỷ USD vốn FDI, đạt 82% kế hoạch năm. Đặc biệt, việc chuẩn bị khởi công dự án bán dẫn 1 tỷ USD của Tập đoàn LG Innotek là dự án bán dẫn đầu tiên trong Khu Thương mại tự do đã khẳng định vị thế dẫn đầu của Hải Phòng trong thu hút FDI công nghệ cao. Hải Phòng cũng ghi nhận tốc độ tăng trưởng GRDP 6 tháng đầu năm 2026 đạt 11,33%, đứng đầu nhóm 7 thành phố trực thuộc Trung ương và ghi nhận mức tăng trưởng cao nhất trong vòng 5 năm qua.

Trong chuỗi hành trình cụ thể hóa các Nghị quyết, quyết sách chiến lược của Trung ương về phát triển Hải Phòng trong thời kỳ mới; cùng với đó Hải Phòng mục tiêu tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2026 - 2030 đạt bình quân từ 13% trở lên.

Vì vậy mà tại Kỳ họp thứ Ba (kỳ họp thường lệ giữa năm 2026), HĐND thành phố Hải Phòng khóa XVII, nhiệm kỳ 2026 – 2031, Bí thư Thành ủy Lê Ngọc Châu chỉ đạo “người đứng đầu UBND các cấp, từ thành phố đến cấp xã tiếp tục triển khai thực hiện hiệu quả các Kết luận của Trung ương, các Nghị quyết của kỳ họp. Quyết liệt, khoa học, hiệu quả, trong lãnh đạo, điều hành theo đúng tinh thần chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đó là: “hành động, hành động và hành động; làm việc, làm việc và làm việc”, “biến ý chí thành hành động, biến quyết sách thành kết quả, nói là làm, làm ngay, làm đúng, làm quyết liệt, làm đến cùng và làm có hiệu quả” quyết tâm không để khâu thực thi trở thành điểm nghẽn mới, cản trở sự phát triển của thành phố theo đúng tinh thần chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm”.

Hiện thực hóa khát vọng bằng trách nhiệm và tầm nhìn nhân văn

Song song với những cơ hội to lớn, quá trình triển khai các mô hình kinh tế mới cũng đặt ra những trách nhiệm và thách thức không nhỏ. Các cấp, các ngành, cộng đồng doanh nghiệp và toàn thể nhân dân cần nhận thức rõ vai trò, trách nhiệm của mình trong việc hiện thực hóa tầm nhìn phát triển.

Trước hết, cần đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền để tạo sự đồng thuận xã hội và niềm tin vững chắc đối với các chủ trương, quyết sách đột phá về kinh tế - xã hội của thành phố. Việc làm rõ ý nghĩa, tầm quan trọng của các quyết định sẽ giúp người dân và doanh nghiệp hiểu rõ và tích cực tham gia vào quá trình phát triển.

Thứ hai, cần tập trung nguồn lực và giải quyết các vấn đề liên quan đến đền bù giải phóng mặt bằng, tái định cư, đảm bảo an sinh xã hội cho người dân bị ảnh hưởng. Việc phát triển kinh tế phải đi đôi với tiến bộ và công bằng xã hội, luôn đặt người dân và người lao động ở vị trí trung tâm.

Các khu nhà ở xã hội, nhà ở tái định cư, nhà ở cho thuê phải được bố trí đầy đủ để phục vụ nhu cầu của người lao động trong các khu công nghiệp và khu kinh tế. Hải Phòng đã khởi động xây dựng dự án nhà ở xã hội quy mô 924 căn hộ tại Khu dân cư Ngọc Châu, phường Hải Dương và dự án nhà ở xã hội gần 1.000 căn tại Khu đô thị Vlasta - Thủy Nguyên, đồng thời nâng ngưỡng thu nhập mua nhà ở xã hội từ 1/8/2026 nhằm tháo gỡ khó khăn, an cư cho người lao động thu nhập thấp và giữ chân nhân tài.

Hải Phòng cũng đã khởi công Dự án đầu tư xây dựng Khu chức năng dịch vụ thuộc KCN Đại An mở rộng (hay còn gọi là dự án nhà lưu trú cho công nhân, chuyên gia). Công trình bao gồm 7 tòa nhà 10 tầng với 1.074 căn hộ cho công nhân thuê và 14 công trình thương mại dịch vụ 3-4 tầng với 55 căn hộ cho chuyên gia thuê.

Thứ ba, cần tăng cường công tác quản lý nhà nước, đảm bảo việc triển khai các dự án tuân thủ đúng quy định pháp luật, không gây thất thoát lãng phí, bảo vệ cảnh quan môi trường. Đồng thời, cần chủ động nắm bắt tình hình tư tưởng, dư luận xã hội, kịp thời cung cấp thông tin chính thống để định hướng dư luận, đấu tranh với các thông tin sai trái, xuyên tạc.

Thứ tư, cần đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Đây là những yếu tố then chốt để tạo môi trường đầu tư kinh doanh thông thoáng, minh bạch và hấp dẫn, thu hút các dự án đầu tư chất lượng cao và đảm bảo sự phát triển bền vững.

Điểm đặc biệt trong các quyết sách của Hải Phòng là sự kết hợp hài hòa giữa mục tiêu phát triển kinh tế với mục tiêu an sinh xã hội. Thành phố luôn khẳng định thông điệp chính trị - xã hội nhân văn: luôn đặt người dân và người lao động ở vị trí trung tâm, phát triển kinh tế đi đôi với tiến bộ và công bằng xã hội.

Việc cụ thể hóa các chỉ đạo chiến lược của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Chính phủ về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê là minh chứng rõ nét cho tinh thần này.

Chương trình khám sức khỏe miễn phí toàn dân đã hoàn thành khám cho hơn 2,19 triệu người dân (vượt một nửa dân số thành phố) trong 6 tháng đầu năm 2026, nhận được sự đồng thuận và phấn khởi từ người dân. Hải Phòng tiếp tục duy trì mức hỗ trợ người có công thuộc nhóm cao nhất cả nước và triển khai hiệu quả Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập, xét nghiệm ADN xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, đã hoàn thành thu nhận hơn 20.800 mẫu ADN.

Những chính sách này không chỉ thể hiện trách nhiệm của thành phố với người dân mà còn tạo dựng niềm tin và sự gắn bó, góp phần thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao và tạo môi trường sống bền vững.

Trong bối cảnh làn sóng tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu đang diễn ra mạnh mẽ, việc chủ động đón đầu làn sóng FDI xanh được xem là "chìa khóa" giúp Hải Phòng bứt phá và nâng tầm vị thế trong giai đoạn tới. Nghị quyết 10-NQ/TW là đòn bẩy cho Hải Phòng tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cấp hạ tầng và tăng tốc trên hành trình trở thành thủ phủ công nghiệp sinh thái hàng đầu cả nước.

Thành phố đã và đang tập trung đón đầu xu hướng dịch chuyển dòng vốn FDI xanh, hướng tới phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh trong chuỗi giá trị toàn cầu. Hải Phòng đang viết nên một câu chuyện phát triển đầy cảm hứng, nơi khát vọng vươn mình được hiện thực hóa bằng những quyết sách đúng đắn, những bước đi vững chắc và một tầm nhìn xa rộng.

Theo kế hoạch, ngày 30/7 tới, thành phố Hải Phòng tổ chức Hội nghị công bố các quyết định của Thủ tướng Chính phủ về Khu kinh tế chuyên biệt, Khu kinh tế ven biển phía Nam và khởi động Khu thương mại tự do Hải Phòng. Sự kiện được kỳ vọng mở ra không gian tăng trưởng mới, tạo động lực nâng cao sức hút đầu tư và năng lực cạnh tranh của thành phố này.

Từ những quyết sách về thể chế đến việc mở rộng không gian phát triển, Hải Phòng đang từng bước tạo dựng nền tảng cho một giai đoạn tăng trưởng mới. Khi các cơ chế, chính sách được triển khai đồng bộ cùng hạ tầng và các khu kinh tế mới, thành phố sẽ có thêm điều kiện để thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao, hình thành những động lực tăng trưởng mới và hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân từ 13%/năm trở lên trong giai đoạn 2026-2030.