Tại thủ đô Helsinki, nhiều thị trưởng Ukraine đã chụp ảnh bên trong hầm trú ẩn Merihaka - công trình có thể chứa tới 6.000 người nằm sâu 25 mét dưới lòng đất. Đây hiện được xem là “phòng trưng bày thực tế” cho ngành công nghiệp hầm trú bom của Phần Lan.
Merihaka có thể tích khoảng 71.000 mét khối, tương đương một tòa nhà văn phòng 7 tầng. Công trình được xây dựng năm 2003, hiện hoạt động như khu thể thao với sân chơi trẻ em, phòng gym và các khu sinh hoạt thường ngày.
Trong trường hợp khẩn cấp, nơi này có thể được chuyển đổi thành hầm trú bom hoàn chỉnh trong vòng 72 giờ với giường tầng, bồn chứa nước và nhà vệ sinh di động.
Theo giới chức Phần Lan, khoảng 800 phái đoàn quốc tế đã tới tham quan các cơ sở tương tự. Nhiều doanh nghiệp và quan chức từ châu Âu, Ukraine và Trung Đông đang tìm kiếm kinh nghiệm xây dựng hạ tầng trú ẩn dân sự trong bối cảnh lo ngại xung đột leo thang.
Phần Lan hiện có khoảng 50.500 hầm trú bom trên toàn quốc, trong đó riêng Helsinki sở hữu 48 hầm lớn và hơn 5.500 hầm nhỏ. Hệ thống này là di sản từ thời Chiến tranh thế giới thứ hai và các cuộc xung đột với Liên Xô.
Luật Phần Lan quy định các tòa nhà dân cư và thương mại có diện tích vượt ngưỡng nhất định bắt buộc phải có hầm trú ẩn. Điều này giúp các công ty nước này tích lũy nhiều kinh nghiệm trong xây dựng cửa chống nổ, hệ thống thông gió, điện dự phòng, liên lạc và xử lý nước thải.
Trung tâm Khả năng phục hồi Phần Lan, tổ chức xúc tiến xuất khẩu được thành lập hồi tháng 3, cho biết doanh thu xuất khẩu trong lĩnh vực an ninh và quốc phòng của nước này đã đạt hàng chục tỷ euro. Riêng lĩnh vực hầm trú bom hiện mang về hàng chục triệu euro và được đánh giá còn nhiều dư địa tăng trưởng.
Ilkka Kivisaari, Giám đốc điều hành Verona Shelters, cho biết nhu cầu đang tăng nhanh đến mức các công ty có thể sớm đối mặt tình trạng thiếu nguồn cung thay vì cạnh tranh hợp đồng.
Ông cho biết các quốc gia như Ba Lan, Đức và nhiều nước Trung Đông đang đặc biệt quan tâm đến mô hình hầm trú bom của Phần Lan. Juha Simola, Giám đốc điều hành công ty Temet, tiết lộ doanh nghiệp của ông đã nhận được sự quan tâm từ Saudi Aramco và nhiều quốc gia vùng Vịnh trong thời gian xung đột với Iran leo thang.
Theo ông Simola, Temet đang xây dựng một nhà máy tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất để phục vụ kế hoạch xây dựng hàng trăm hầm trú ẩn trong khu vực. Ông cho biết công ty kỳ vọng 80% doanh thu trong tương lai sẽ đến từ xuất khẩu.
Không chỉ Trung Đông, Ba Lan và Ukraine cũng đang thúc đẩy các dự án xây dựng hầm trú bom mới. Chính phủ Ba Lan cho biết đã phân bổ 5,8 tỷ zloty trong hai năm qua để tái thiết các cơ sở phòng thủ dân sự.
Robert Klonowski, Phó giám đốc Bộ Nội vụ Ba Lan, thừa nhận nước này gần như phải “xây dựng lại từ đầu” sau nhiều thập kỷ không đầu tư vào hầm trú bom.
Trong khi đó, Ukraine đã ban hành quy định bắt buộc tích hợp hầm trú ẩn trong nhiều công trình xây mới. Dù vậy, giới chức địa phương cho biết chi phí xây dựng tăng cao khiến một số nhà đầu tư tư nhân rút lui khỏi các dự án.
Tại thị trấn Balakliia gần tiền tuyến Ukraine, các hầm trú bom hiện không chỉ là nơi trú ẩn mà còn được sử dụng làm trường học và khu thể thao dưới lòng đất để duy trì sinh hoạt trong điều kiện chiến tranh.
Huấn luyện viên quyền anh Volodymyr Borshch cho biết còi báo động không kích vang lên hơn 15 lần mỗi ngày, khiến nhu cầu về các cơ sở trú ẩn đa chức năng ngày càng trở nên cấp thiết.
“Tôi muốn có một hầm trú ẩn dưới lòng đất dành cho thể thao, nơi mọi người vừa có thể tránh bom vừa tiếp tục tập luyện”, ông nói.
