Hơn 40.000 sản phẩm được dán nhãn năng lượng trên thị trường

• Sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả

Thúc đẩy tiêu dùng xanh và sử dụng năng lượng hiệu quả

Năm 2026, những bất ổn địa chính trị tại Trung Đông đã làm gia tăng áp lực lên thị trường năng lượng toàn cầu, có thời điểm giá dầu thô vượt mốc 106 USD/thùng. Việc đảm bảo an ninh năng lượng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và nhu cầu sinh hoạt của người dân càng trở nên cấp thiết.

Song song với việc khai thác các nguồn năng lượng sơ cấp, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả được xác định là giải pháp giúp cải thiện hiệu quả của nền kinh tế. Đây cũng là giải pháp quan trọng nhằm bảo tồn nguồn năng lượng quốc gia, bảo vệ môi trường và giảm phát thải khí nhà kính, góp phần thực hiện các cam kết ứng phó biến đổi khí hậu.

Một trong những giải pháp trọng tâm để sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả được Bộ Công Thương khuyến khích là sử dụng các sản phẩm, thiết bị có dán nhãn năng lượng, đặc biệt là các sản phẩm đạt hiệu suất năng lượng cao.

Nhãn năng lượng giúp người tiêu dùng dễ dàng nhận biết các thông số về mức tiêu thụ năng lượng, hiệu suất vận hành và khả năng tiết kiệm năng lượng của thiết bị, từ đó lựa chọn được sản phẩm chất lượng, tiết kiệm năng lượng và thân thiện với môi trường.

Không chỉ giúp người tiêu dùng giảm chi phí tiền điện hàng tháng, nhãn năng lượng còn góp phần thay đổi xu hướng tiêu dùng theo hướng ưu tiên các sản phẩm xanh, công nghệ cao và tiết kiệm năng lượng. Đối với doanh nghiệp, đây cũng là động lực thúc đẩy đổi mới công nghệ, cải tiến dây chuyền sản xuất nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường.

Dán nhãn năng lượng: Phát huy hiệu quả, đi đúng lộ trình

Triển khai Chương trình dán nhãn năng lượng và áp dụng mức hiệu suất năng lượng tối thiểu cho các phương tiện, thiết bị sử dụng năng lượng, Bộ Công Thương đã thực hiện dán nhãn cho gần 30 chủng loại sản phẩm theo Danh mục quy định tại Quyết định số 04/2017/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, thuộc các nhóm thiết bị gia dụng, văn phòng và công nghiệp. Đến nay, đã có hơn 40.000 sản phẩm được dán nhãn năng lượng trên thị trường.

Trong giai đoạn 2019 - 2025, mỗi năm Bộ Công Thương tiếp nhận khoảng 1.600 - 2.000 bộ hồ sơ công bố dán nhãn năng lượng từ các doanh nghiệp. Theo thống kê, sau gần 15 năm triển khai chương trình, gần 95% sản phẩm, phương tiện, thiết bị sử dụng năng lượng trong các nhóm ngành hàng gia dụng, thương mại và công nghiệp đã được dán nhãn năng lượng.

Chương trình cũng ghi nhận nhiều kết quả tích cực trong chuyển đổi thị trường và nâng cao hiệu suất năng lượng của các thiết bị điện phổ biến. Đối với lĩnh vực chiếu sáng, tổng sản lượng tiêu thụ đèn LED tại Việt Nam đạt từ 180 đến hơn 210 triệu sản phẩm mỗi năm. Chương trình chuyển đổi thị trường ước tính loại bỏ khoảng 90 triệu bóng đèn sợi đốt công suất trên 60W, tương đương 45% sản lượng thị trường. Mức tiết kiệm điện tương ứng đạt khoảng 4.500 MW công suất đặt, tương đương 4,5 tỷ kWh điện mỗi năm.

Cùng với đó, hiệu suất năng lượng của 6 nhóm sản phẩm tiêu thụ điện phổ biến gồm máy biến áp, điều hòa không khí, nồi cơm điện, quạt điện, đèn huỳnh quang ống và đèn huỳnh quang compact (CFL) đã được cải thiện.

Riêng đối với sản phẩm điều hòa không khí, từ năm 2020 đến năm 2025 đã có khoảng 600 model đăng ký dán nhãn năng lượng gửi tới Bộ Công Thương, trong bối cảnh quy mô thị trường điều hòa không khí gia dụng đạt khoảng 2,1 triệu bộ mỗi năm. Trong đó, các dòng máy Non-Inverter chủ yếu thuộc nhóm 1 - 3 sao, trong khi dòng Inverter tập trung ở nhóm 4 - 5 sao và chiếm khoảng 80% thị phần.

Đáng chú ý, việc nâng cấp tiêu chuẩn hiệu suất năng lượng điều hòa không khí từ TCVN 7830:2015 lên TCVN 7830:2021 đã giúp tăng mức CSPF của các sản phẩm đạt 4 và 5 sao thêm khoảng 25 - 29% so với trước đây. Quy định mới được áp dụng bắt buộc từ tháng 4/2025, với ước tính tiềm năng tiết kiệm điện từ 7,79 TWh đến 20,79 TWh, tương đương khoảng 3 - 8% tổng sản lượng điện của Việt Nam năm 2021.

Theo đánh giá của các chuyên gia, việc nâng chuẩn hiệu suất năng lượng không chỉ thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới công nghệ mà còn giúp thị trường loại bỏ dần các sản phẩm tiêu tốn điện năng, hiệu suất thấp. Đây cũng là xu hướng chung của nhiều quốc gia trên thế giới nhằm xây dựng nền kinh tế xanh và phát triển bền vững.

Để đáp ứng nhu cầu thử nghiệm của doanh nghiệp, đến nay cả nước đã có 12 phòng thử nghiệm được phép kiểm tra hiệu suất năng lượng cho các phương tiện, thiết bị sử dụng năng lượng. Trong đó có 2 phòng thử nghiệm điều hòa không khí và tủ lạnh tại miền Bắc và miền Nam, 3 phòng thử nghiệm nồi hơi và 3 phòng thử nghiệm Động cơ điện.

Bộ Công Thương mở rộng lộ trình dán nhãn năng lượng với việc bổ sung thêm 6 nhóm sản phẩm gồm lò vi sóng, bếp điện từ, bếp hồng ngoại, đèn LED chiếu sáng đường phố, máy tính để bàn và điều hòa không khí thương mại. Việc mở rộng phạm vi dán nhãn năng lượng không chỉ giúp nâng cao nhận thức của người tiêu dùng về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả mà còn thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh.

Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng tiếp tục gia tăng và áp lực giảm phát thải ngày càng lớn, Chương trình dán nhãn năng lượng được kỳ vọng sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển đổi năng lượng tại Việt Nam, góp phần xây dựng nền kinh tế xanh, hiện đại và phát triển bền vững.