Sức hút từ những đỉnh núi cao
Lai Châu được biết đến với địa hình núi cao, hùng vĩ và còn giữ được nhiều nét hoang sơ. Tỉnh sở hữu 7/10 đỉnh núi cao nhất Việt Nam, trong đó có những cái tên nổi tiếng trong cộng đồng yêu thích trekking như Pu Si Lung, Putaleng, Bạch Mộc Lương Tử (Ky Quan San), Khang Su Văn, Tả Liên Sơn và Pờ Ma Lung.
Nổi bật là Putaleng cao 3.049m, được mệnh danh là “nóc nhà thứ hai” của Việt Nam. Cung đường chinh phục đỉnh núi này hấp dẫn bởi hành trình xuyên qua những cánh rừng nguyên sinh với hệ thực vật phong phú, trong đó có rừng đỗ quyên nở rộ vào mùa xuân.
Trong khi đó, Bạch Mộc Lương Tử, hay Ky Quan San lại tạo sức hút bởi những biển mây bồng bềnh, rừng nguyên sinh và những trảng cỏ trải dài. Tả Liên Sơn cao gần 3.000m, được cộng đồng leo núi yêu thích bởi cảnh quan đặc trưng và vẻ đẹp hoang sơ.
Ngoài những đỉnh núi trên, Lai Châu còn có Pu Si Lung, Khang Su Văn, núi Pờ Ma Lung... Mỗi cung đường mang một vẻ đẹp và mức độ thử thách khác nhau, tạo nên hệ thống sản phẩm trekking đa dạng, phù hợp với nhiều nhóm du khách.
Điểm hấp dẫn của du lịch trekking Lai Châu không chỉ nằm ở việc chinh phục độ cao. Trên hành trình, du khách có thể băng qua rừng nguyên sinh, những khu rừng đỗ quyên, vượt suối, đi qua các trảng núi phủ hoa dại rồi lên những sống núi lộng gió để ngắm biển mây. Mùa săn mây, khoảng từ tháng 10 đến tháng 4 năm sau, được xem là thời điểm thu hút đông đảo những người yêu thích loại hình trải nghiệm này.
Một lợi thế khác của du lịch trekking ở Lai Châu là sự kết nối giữa thiên nhiên và đời sống văn hóa của các cộng đồng dân tộc. Trên hành trình chinh phục những đỉnh núi, du khách có thể ghé thăm các bản làng của đồng bào Mông, Dao, Hà Nhì, Thái... trải nghiệm không gian sinh hoạt, trang phục, ẩm thực và những nét văn hóa truyền thống.
Các bản du lịch cộng đồng dưới chân núi như Si Thâu Chải, Sin Suối Hồ, Lao Chải 1... có thể trở thành những điểm kết nối giữa hành trình leo núi và trải nghiệm văn hóa. Sau một ngày trekking, du khách có thể nghỉ tại bản, thưởng thức các món ăn địa phương như thịt lợn bản, gà đồi, xôi nếp nương, cá suối, rau rừng.
Việc người dân trực tiếp tham gia vào hoạt động du lịch cũng tạo thêm việc làm và thu nhập. Đội ngũ porter, hướng dẫn viên bản địa được huy động và tập huấn để làm nhiệm vụ dẫn đường, vận chuyển đồ, nấu ăn và hỗ trợ cứu hộ, đồng thời trở thành những người giới thiệu văn hóa, phong tục địa phương tới du khách.
Nhiều du khách chia sẻ, điều làm họ ấn tượng sâu sắc nhất không chỉ là cảm giác chinh phục đỉnh núi, mà còn là sự chân thành, hiếu khách của người dân địa phương. Sau một ngày vượt núi, được ngồi bên bếp lửa, thưởng thức các món đặc sản như thịt lợn bản, gà đồi, xôi nếp nương, cá suối hay rau rừng đã trở thành một kỷ niệm khó quên.
Chuyên nghiệp hóa sản phẩm leo núi
Những năm gần đây, cùng với sự quan tâm đầu tư của tỉnh, hoạt động trekking leo núi ở Lai Châu ngày càng phát triển theo hướng chuyên nghiệp. Tỉnh đang khảo sát, xây dựng và hoàn thiện các cung đường với định hướng xác định những tuyến được phép khai thác, cắm mốc chỉ dẫn, bố trí các điểm dừng chân, tiếp nước và các điều kiện cần thiết nhằm bảo đảm an toàn cho du khách.
Ông Trần Quang Kháng, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lai Châu cho biết, trekking là một trong những sản phẩm du lịch tỉnh định hướng phát triển dựa trên lợi thế về rừng nguyên sinh và các đỉnh núi cao.
"Để các sản phẩm này hoàn thiện thì trước hết cần quy chuẩn về hoạt động đảm bảo an toàn cho du khách, xác định các tuyến được phép khai thác và đặc biệt là lựa chọn doanh nghiệp đủ điều kiện phát triển sản phẩm và nâng cấp chất lượng dịch vụ để trở thành sản phẩm hấp dẫn", ông Kháng nói.
Một trong những cách Lai Châu đang sử dụng để quảng bá loại hình trekking là kết hợp thể thao với du lịch. Giải leo núi tỉnh Lai Châu mở rộng năm 2026 bước sang mùa thứ tư với chủ đề “Chinh phục đỉnh Tả Liên Sơn”. Cung đường dài 8,88km thu hút hàng trăm vận động viên, tạo cơ hội quảng bá hình ảnh những cung đường núi của địa phương tới cộng đồng yêu thích leo núi.
Ông Trần Quang Kháng cho biết thêm, Lai Châu tập trung nâng cao chất lượng điểm đến thông qua phát triển sản phẩm đặc trưng, khai thác cảnh quan thiên nhiên và bản sắc văn hóa của 20 dân tộc. Đây là cơ sở để kéo dài thời gian lưu trú, tăng mức chi tiêu và xây dựng hình ảnh du lịch Lai Châu an toàn, thân thiện, giàu bản sắc.
Hướng tới du lịch xanh, bền vững
Trong 7 tháng đầu năm 2026, Lai Châu ước đón hơn 1,1 triệu lượt khách, đạt gần 75% kế hoạch năm, doanh thu du lịch ước trên 1.007 tỉ đồng. Các tour trekking chinh phục núi cao có xu hướng được quan tâm, đặc biệt trong nhóm khách trẻ, gia đình và những người muốn tìm kiếm trải nghiệm khác biệt.
Đây là cơ sở để Lai Châu tiếp tục định vị du lịch trekking, leo núi gắn với thiên nhiên và văn hóa bản địa. Tuy nhiên, cùng với việc mở rộng sản phẩm, yêu cầu đặt ra là phải bảo đảm an toàn, kiểm soát tác động đến môi trường và giữ gìn vẻ nguyên sơ của các hệ sinh thái núi rừng.
Định hướng thời gian tới của tỉnh Lai Châu là tiếp tục quy hoạch các cung trekking theo hướng an toàn; xây dựng hệ thống cảnh báo thời tiết, cứu hộ, biển chỉ dẫn và tiêu chuẩn dịch vụ; đào tạo nguồn nhân lực địa phương; đẩy mạnh quảng bá trên nền tảng số và liên kết với các tỉnh Tây Bắc để hình thành những tuyến du lịch mới.
Việc số hóa thông tin cũng được đặt ra với các giải pháp như xây dựng bản đồ du lịch số, tích hợp mã QR để tra cứu lộ trình, độ khó và khuyến cáo an toàn cho từng đỉnh núi. Cùng với đó là yêu cầu bảo vệ môi trường, kiểm soát lượng khách theo tour và hạn chế tác động đến hệ sinh thái.
Từ những lợi thế sẵn có, trekking đang dần trở thành một hướng phát triển đáng chú ý trong bức tranh du lịch Lai Châu. Nếu được tổ chức bài bản, gắn phát triển sản phẩm với bảo tồn thiên nhiên, phát huy văn hóa và tạo sinh kế cho cộng đồng, những cung đường chinh phục các “đỉnh mây” không chỉ tạo thêm sức hút cho điểm đến mà còn góp phần hình thành một sản phẩm du lịch đặc trưng của Lai Châu.
