Lịch sử trở thành môn bắt buộc: Chương trình nhiều môn học sẽ bị cắt xén

Nhiều môn học bị cắt xén để dành thời gian cho môn sử

Đến thời điểm này, lịch sử gần như là môn học bắt buộc. Việc thay đổi từ tự chọn sang bắt buộc đang đặt ra nhiều vấn đề phải giải quyết cùng một lúc như việc thêm môn học bắt buộc thì thời gian học tập của môn lịch sử được lấy từ đâu? Lượng kiến thức của lịch sử như thế nào phù hợp để tránh việc học sinh học quá tải vì chương trình quá nặng.

Xung quanh vấn đề này phóng viên báo Nhà báo và Công luận đã trao đổi với PGS.TS Nghiêm Đình Vỳ, nguyên Phó trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, hiện đang là thành viên ban Phát triển chương trình môn Lịch sử trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

lich su tro thanh mon bat buoc chuong trinh nhieu mon hoc se bi cat xen hinh 1

Lịch sử có thể trở thành môn học bắt buộc ở bậc THPT trong chương trình phổ thông mới!

Theo ông Vỳ, chương trình môn Lịch sử của chương trình phổ thông tổng thể có hai chương trình đó là chương trình cốt lõi bao gồm các kiến thức cơ bản dành cho các em không học theo ban KHXH và chương trình dành cho học sinh chuyên đi vào các ngành KHXH.

“Với chương trình dành cho học sinh học theo ban KHXH thì học theo các chuyên đề rất sâu. Hoàn toàn mang tính chất đặc thù định hướng nghề nghiệp” – ông Nghiêm Đình Vỳ chia sẻ.

Theo ông Vỳ ở lớp 19, chương trình cơ bản, cốt lõi chỉ bao gồm một số chủ đề (Lịch sử là gì, lịch sử và các khoa học khác; Các nền văn minh cổ đại và trung đại thế giới, các cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật trong lịch sử, văn minh Đông Nam Á; Văn minh Việt Nam trước năm 1858; Cộng đồng các dân tộc).

“Nếu lịch sử là môn học bắt buộc thì học sinh chỉ học trong chương trình cơ bản đó” – ông Nghiêm Đình Vỳ nhấn mạnh và cho rằng, nếu học chương trình đó thì không phải sửa sách giáo khoa mới.

Bản thân ông Vỳ cũng cho rằng, hiện nay quan điểm sách giáo khoa chỉ là tài liệu tham khảo. Còn chương trình thì mới là pháp lệnh của nhà nước. Sách giáo khoa viết theo nội dung cốt lõi như vậy sẽ vẫn dùng được. “Nếu Quốc hội quyết định học lịch sử là bắt buộc thì sẽ phải sử dụng sách đó” – ông Nghiêm Đình Vỳ chia sẻ.

Cũng theo ông Vỳ,  khi sử học là môn bắt buộc thì chắc chắn phải thành lập tiểu ban chỉnh sửa chương trình nói rõ yêu cầu cần đạt, quy định số tiết, bài nào bỏ đi và yêu cầu cần đạt như thế nào. Còn đối với học sinh theo hướng khoa học xã hội thì môn lịch sử không cần phải sửa.

Lo lắng quá tải thi cử học hành

Hiện nhiều người đang băn khoăn về việc bình thường môn Lịch sử tương đương như môn Địa lý, Giáo dục kinh tế và pháp luật nếu sử bắt buộc rồi thì khi học trò có phải lựa chọn học Địa và Giáo dục kinh tế và pháp luật nữa không. Nếu chọn thêm môn học nữa liệu có quá tải chương trình?

Hiện nếu môn Lịch sử học bắt buộc thì các môn học bắt buộc tăng lên 8 môn (Ngữ văn; Toán; Ngoại ngữ 1; Giáo dục thể chất; Giáo dục quốc phòng và an ninh; Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp; Nội dung giáo dục của địa phương và Lịch sử).

Hiện nay đang trao đổi bàn thảo giảm các tiết ở nhiều môn học để dành cho môn Lịch sử. “Lúc đầu có ý kiến đề nghị bỏ môn giáo dục địa phương hoặc bỏ môn Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp hoặc rút bớt thời gian của môn học này. Nếu làm như vậy thì tổng số tiết trong một năm học sẽ không ảnh hưởng” – ông Vỳ nói.

Cũng theo vị này, tới đây phương án có thể là dành 52 tiết cho môn Lịch sử và bớt thời gian học của các môn khác.

Qua trao đổi với chuyên gia Vỳ đã cho thấy còn nhiều vấn đề phát sinh phức tạp. Như trước đây học sinh phải chọn ít nhất 5 môn trong số 10 môn tự chọn, giờ số môn tự chọn còn 9 môn thì học sinh sẽ chọn 5 môn hay 4 môn. Nếu vẫn buộc học sinh chọn 5 môn trong số 9 môn đồng nghĩa số môn học tăng thêm.

Chưa kể, học đi kèm theo với thi cử, đánh giá và điều đó tạo nên áp lực học tập của học sinh trong khi chủ trương là giảm tải.

Ông Nghiêm Đình Vỳ nhấn mạnh: “Môn Lịch sử học bắt buộc chắc chắn sẽ phải thi. Khi thêm môn học thì phải thêm thi cử, đánh giá. Hồi trước thi Văn, Toán, Ngoại Ngữ rồi bốc thăm môn nhưng bây giờ mình không làm như cũ. Sau cuộc này phải bàn và kiểu gì cũng phải thi”.

Xem thêm

Loạt chính sách giáo dục mới có hiệu lực từ tháng 9: Nhà giáo nghỉ hưu có thể tiếp tục đứng lớp

Loạt chính sách giáo dục mới có hiệu lực từ tháng 9: Nhà giáo nghỉ hưu có thể tiếp tục đứng lớp

(CLO) Từ tháng 9/2026, hàng loạt quy định mới trong lĩnh vực giáo dục bắt đầu có hiệu lực. Đáng chú ý, nhà giáo đã nghỉ hưu có thể tiếp tục giảng dạy theo hợp đồng; hệ thống giáo dục quốc dân có khung cơ cấu mới; quy định về công nhận văn bằng nước ngoài cũng được thay đổi.

Những ngôi trường mới chắp cánh ước mơ cho trẻ em vùng biên Lai Châu

Những ngôi trường mới chắp cánh ước mơ cho trẻ em vùng biên Lai Châu

(CLO) Chỉ còn ít ngày nữa, năm học 2026 - 2027 sẽ chính thức bắt đầu. Tại Lai Châu, không khí chuẩn bị cho ngày khai trường đang diễn ra khẩn trương, đặc biệt tại các xã biên giới - nơi 5 trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS đang gấp rút hoàn thiện để đón hơn 5.300 học sinh.

35 năm Nguyễn Siêu giữ ‘Vuông’ đạo học Việt, vươn tới chuẩn mực giáo dục toàn cầu

Bài 2: Hành trình vươn ra thế giới

(CLO) Nhìn lại hành trình 35 năm phát triển - chặng đường đã đủ dài để tạo dựng nên 1 thương hiệu, niềm tin xã hội. Câu hỏi tiếp theo không chỉ là Trường THCS & THPT Nguyễn Siêu đã đi được đến đâu, mà là sẽ đi tiếp như thế nào khi thế giới giáo dục đang thay đổi nhanh chóng, công nghệ và AI đặt ra những yêu cầu mới, còn bài toán giữ gìn bản sắc và những giá trị cốt lõi vẫn còn nguyên.

Bài 1: Tám lần di chuyển và hành trình giữ một triết lý giáo dục

Bài 1: Tám lần di chuyển và hành trình giữ một triết lý giáo dục

(CLO) 35 năm là một chặng đường đủ dài để một ngôi trường nhìn lại những gì đã làm được và những giá trị đã được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Với Nguyễn Siêu, đó còn là hành trình từ những năm tháng thiếu thốn cơ sở vật chất đến một môi trường giáo dục theo hướng hội nhập quốc tế, nhưng vẫn kiên trì với triết lý “Vuông - Tròn”.

Vì sao Hà Nội, TP HCM vẫn phải thi lớp 10?

Vì sao Hà Nội, TP HCM vẫn phải thi lớp 10?

(CLO) Bộ Giáo dục và Đào tạo định hướng chỉ tổ chức thi tuyển lớp 10 ở những nơi trường công lập chưa đáp ứng đủ nhu cầu, chủ yếu tại các đô thị đông dân như Hà Nội, TP HCM; đồng thời yêu cầu các địa phương tăng trường, lớp để giảm áp lực cạnh tranh.

Tiếng đánh vần vang lên giữa những lớp học thơm mùi sơn mới ở vùng biên giới Quảng Ngãi

Tiếng đánh vần vang lên giữa những lớp học thơm mùi sơn mới ở vùng biên giới Quảng Ngãi

(CLO) Giữa tiếng máy móc và nhịp thi công hối hả của hàng trăm công nhân đang chạy đua với thời gian để hoàn thiện ngôi trường trước ngày khai giảng, những tiếng đánh vần non nớt của học sinh lớp 1 đã vang lên trong những phòng học còn thơm mùi sơn mới tại Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học, THCS xã Rờ Kơi (Quảng Ngãi). 

Để những cô 'nuôi dạy hổ' yên tâm với nghề

Để những cô 'nuôi dạy hổ' yên tâm với nghề

(CLO) 6h sáng, cô Vũ Thị Hương đã có mặt tại điểm trường nằm ở vùng trũng ven sông Cầu để chuẩn bị đón những học sinh 3-4 tuổi. 20 năm gắn bó với nghề “nuôi dạy hổ”, cô đã quen với những ngày mưa lũ phải tính theo con nước, quen với tiếng khóc của trẻ trong những ngày đầu đến lớp và những công việc không tên sau mỗi giờ học. 

'Xanh hóa' đào tạo nghề giúp hơn 10.500 sinh viên được hưởng lợi

'Xanh hóa' đào tạo nghề giúp hơn 10.500 sinh viên được hưởng lợi

(CLO) Sau hai năm triển khai dự án “Vì một hành tinh xanh và Giáo dục AI – Kiến tạo tương lai”, 16 cơ sở giáo dục nghề nghiệp tại Bắc Ninh đã đưa các nội dung về năng lượng tái tạo, sử dụng năng lượng hiệu quả và phát triển bền vững vào đào tạo, tiếp cận hơn 10.500 sinh viên.

Cỡ chữ bài viết: