Lịch sử trở thành môn bắt buộc: Chương trình nhiều môn học sẽ bị cắt xén

Nhiều môn học bị cắt xén để dành thời gian cho môn sử

Đến thời điểm này, lịch sử gần như là môn học bắt buộc. Việc thay đổi từ tự chọn sang bắt buộc đang đặt ra nhiều vấn đề phải giải quyết cùng một lúc như việc thêm môn học bắt buộc thì thời gian học tập của môn lịch sử được lấy từ đâu? Lượng kiến thức của lịch sử như thế nào phù hợp để tránh việc học sinh học quá tải vì chương trình quá nặng.

Xung quanh vấn đề này phóng viên báo Nhà báo và Công luận đã trao đổi với PGS.TS Nghiêm Đình Vỳ, nguyên Phó trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, hiện đang là thành viên ban Phát triển chương trình môn Lịch sử trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

lich su tro thanh mon bat buoc chuong trinh nhieu mon hoc se bi cat xen hinh 1

Lịch sử có thể trở thành môn học bắt buộc ở bậc THPT trong chương trình phổ thông mới!

Theo ông Vỳ, chương trình môn Lịch sử của chương trình phổ thông tổng thể có hai chương trình đó là chương trình cốt lõi bao gồm các kiến thức cơ bản dành cho các em không học theo ban KHXH và chương trình dành cho học sinh chuyên đi vào các ngành KHXH.

“Với chương trình dành cho học sinh học theo ban KHXH thì học theo các chuyên đề rất sâu. Hoàn toàn mang tính chất đặc thù định hướng nghề nghiệp” – ông Nghiêm Đình Vỳ chia sẻ.

Theo ông Vỳ ở lớp 19, chương trình cơ bản, cốt lõi chỉ bao gồm một số chủ đề (Lịch sử là gì, lịch sử và các khoa học khác; Các nền văn minh cổ đại và trung đại thế giới, các cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật trong lịch sử, văn minh Đông Nam Á; Văn minh Việt Nam trước năm 1858; Cộng đồng các dân tộc).

“Nếu lịch sử là môn học bắt buộc thì học sinh chỉ học trong chương trình cơ bản đó” – ông Nghiêm Đình Vỳ nhấn mạnh và cho rằng, nếu học chương trình đó thì không phải sửa sách giáo khoa mới.

Bản thân ông Vỳ cũng cho rằng, hiện nay quan điểm sách giáo khoa chỉ là tài liệu tham khảo. Còn chương trình thì mới là pháp lệnh của nhà nước. Sách giáo khoa viết theo nội dung cốt lõi như vậy sẽ vẫn dùng được. “Nếu Quốc hội quyết định học lịch sử là bắt buộc thì sẽ phải sử dụng sách đó” – ông Nghiêm Đình Vỳ chia sẻ.

Cũng theo ông Vỳ,  khi sử học là môn bắt buộc thì chắc chắn phải thành lập tiểu ban chỉnh sửa chương trình nói rõ yêu cầu cần đạt, quy định số tiết, bài nào bỏ đi và yêu cầu cần đạt như thế nào. Còn đối với học sinh theo hướng khoa học xã hội thì môn lịch sử không cần phải sửa.

Lo lắng quá tải thi cử học hành

Hiện nhiều người đang băn khoăn về việc bình thường môn Lịch sử tương đương như môn Địa lý, Giáo dục kinh tế và pháp luật nếu sử bắt buộc rồi thì khi học trò có phải lựa chọn học Địa và Giáo dục kinh tế và pháp luật nữa không. Nếu chọn thêm môn học nữa liệu có quá tải chương trình?

Hiện nếu môn Lịch sử học bắt buộc thì các môn học bắt buộc tăng lên 8 môn (Ngữ văn; Toán; Ngoại ngữ 1; Giáo dục thể chất; Giáo dục quốc phòng và an ninh; Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp; Nội dung giáo dục của địa phương và Lịch sử).

Hiện nay đang trao đổi bàn thảo giảm các tiết ở nhiều môn học để dành cho môn Lịch sử. “Lúc đầu có ý kiến đề nghị bỏ môn giáo dục địa phương hoặc bỏ môn Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp hoặc rút bớt thời gian của môn học này. Nếu làm như vậy thì tổng số tiết trong một năm học sẽ không ảnh hưởng” – ông Vỳ nói.

Cũng theo vị này, tới đây phương án có thể là dành 52 tiết cho môn Lịch sử và bớt thời gian học của các môn khác.

Qua trao đổi với chuyên gia Vỳ đã cho thấy còn nhiều vấn đề phát sinh phức tạp. Như trước đây học sinh phải chọn ít nhất 5 môn trong số 10 môn tự chọn, giờ số môn tự chọn còn 9 môn thì học sinh sẽ chọn 5 môn hay 4 môn. Nếu vẫn buộc học sinh chọn 5 môn trong số 9 môn đồng nghĩa số môn học tăng thêm.

Chưa kể, học đi kèm theo với thi cử, đánh giá và điều đó tạo nên áp lực học tập của học sinh trong khi chủ trương là giảm tải.

Ông Nghiêm Đình Vỳ nhấn mạnh: “Môn Lịch sử học bắt buộc chắc chắn sẽ phải thi. Khi thêm môn học thì phải thêm thi cử, đánh giá. Hồi trước thi Văn, Toán, Ngoại Ngữ rồi bốc thăm môn nhưng bây giờ mình không làm như cũ. Sau cuộc này phải bàn và kiểu gì cũng phải thi”.

Xem thêm

Mưa lũ dâng cao, Thanh Hóa yêu cầu sẵn sàng cho học sinh nghỉ học

Mưa lũ dâng cao, Thanh Hóa yêu cầu sẵn sàng cho học sinh nghỉ học

(CLO) Trước diễn biến mưa lớn trên địa bàn, Sở Giáo dục và Đào tạo Thanh Hóa yêu cầu các cơ sở giáo dục chủ động phương án ứng phó, bảo đảm an toàn cho học sinh, giáo viên; trường hợp cần thiết có thể cho học sinh nghỉ học theo quyết định của cấp có thẩm quyền.

Một năm thực hiện Nghị quyết 71: Thách thức ở khả năng thực thi và sự đồng bộ của cả hệ thống

Một năm thực hiện Nghị quyết 71: Thách thức ở khả năng thực thi và sự đồng bộ của cả hệ thống

(NB&CL) Sau một năm triển khai Nghị quyết 71-NQ/TW (gọi tắt là Nghị quyết 71), nhiều chủ trương lớn về giáo dục đã được thể chế hóa và bắt đầu đi vào cuộc sống, từ miễn học phí, sắp xếp mạng lưới trường học đến đào tạo nhân lực STEM và chuyển đổi số. Nhưng khi những “đường ray” chính sách dần được thiết lập, thách thức giờ đây không còn nằm ở việc ban hành thêm quy định, mà ở năng lực đưa chúng thành kết quả thực chất.

Đi tìm nguyên nhân thiếu sách giáo khoa sau khai giảng

Đi tìm nguyên nhân thiếu sách giáo khoa sau khai giảng

Hơn 3,9 triệu cuốn sách giáo khoa (SGK) được các địa phương báo cáo còn thiếu sau khai giảng đang đặt ra nhiều câu hỏi về cách xác định nhu cầu và trách nhiệm cung ứng. Một nguyên nhân cần được nhìn thẳng là nhiều địa phương công bố miễn phí hoặc cho học sinh mượn sách ngay trong năm học 2026-2027 dù chưa thực hiện đúng trình tự tại khoản 3 Điều 33 Nghị định số 271/2026/NĐ-CP: kế hoạch dự báo nhu cầu phải được phê duyệt trước ngày 30/10 năm trước để làm căn cứ lập dự toán và sách phải nhập kho thư viện chậm nhất ngày 15/6. Khi kế hoạch được đưa ra quá muộn, việc mua sắm, in và giao sách trước khai giảng trở nên bất khả thi; nhà trường, doanh nghiệp phát hành và phụ huynh nhận những tín hiệu không thống nhất, dẫn đến thừa, thiếu cục bộ.

Sau khan hiếm sách giáo khoa, Bộ GD&ĐT tính điều chỉnh theo hướng giảm hàn lâm, tăng thực hành

Sau khan hiếm sách giáo khoa, Bộ GD&ĐT tính điều chỉnh theo hướng giảm hàn lâm, tăng thực hành

(CLO) Chương trình giáo dục phổ thông và sách giáo khoa sẽ được rà soát, điều chỉnh theo hướng giảm tính hàn lâm, tăng thực hành, trải nghiệm, giáo dục toàn diện và cập nhật những yêu cầu mới. Động thái này được đưa ra trong bối cảnh năm học 2026-2027 xảy ra tình trạng thiếu sách giáo khoa cục bộ tại nhiều địa phương.

Hà Nội đưa AI vào lớp 1: Trẻ học gì trước khi biết dùng ChatGPT?

Hà Nội đưa AI vào lớp 1: Trẻ học gì trước khi biết dùng ChatGPT?

(CLO) Từ năm học 2026-2027, học sinh lớp 1 tại Hà Nội sẽ bắt đầu làm quen với trí tuệ nhân tạo (AI), cùng học sinh các cấp từ tiểu học đến THPT. Tuy nhiên, AI không trở thành môn học mới, không có bài kiểm tra riêng và không làm phát sinh chi phí đối với gia đình.

Thiếu sách bài tập, phụ huynh phải photo và nguy cơ bị phạt trăm triệu đồng

Thiếu sách bài tập, phụ huynh phải photo và nguy cơ bị phạt trăm triệu đồng

(CLO) Khai giảng một tuần, con vẫn chưa có sách bài tập. Phụ huynh chạy khắp hiệu sách, có người sang tận địa phương khác tìm mua nhưng bất thành, cuối cùng phải photo cho con học tạm. Nghịch lý là trong lúc sách chưa đến tay học sinh, việc photo cả cuốn lại có thể bị xử phạt vì xâm phạm bản quyền.

Nguyễn Siêu tuổi 35 nhìn từ 'Ý chí và Con đường'

Nguyễn Siêu tuổi 35 nhìn từ 'Ý chí và Con đường'

(CLO) Ra mắt đúng dịp Nguyễn Siêu tròn 35 tuổi, hồi ký Ý chí và Con đường của Nhà giáo Nhân dân Nguyễn Trọng Vĩnh đưa các thế hệ thầy trò trở lại những ngày đầu gây dựng ngôi trường, từ đó nhìn rõ hơn những giá trị được gìn giữ và tiếp nối qua thời gian. Từ ký ức của người đặt nền móng đến những đổi mới hôm nay, Nguyễn Siêu đang viết tiếp câu chuyện của mình bằng một thế hệ học sinh khác, những cách làm mới và cả trí tuệ nhân tạo.

Cỡ chữ bài viết: