Quyết định này giáng một đòn mạnh vào tân lãnh đạo LDP Sanae Takaichi ngay trước thềm cuộc bỏ phiếu quốc hội dự kiến xác nhận bà làm Thủ tướng tiếp theo.
Chủ tịch Komeito Tetsuo Saito cho biết mối quan hệ đối tác với LDP tan vỡ do “lời giải thích không đầy đủ” của đảng cầm quyền về vụ bê bối tài trợ chính trị, vốn đã khiến nội bộ LDP rơi vào khủng hoảng. Ông tuyên bố Komeito sẽ không ủng hộ bà Takaichi trong cuộc bỏ phiếu sắp tới tại quốc hội.
“Chúng tôi chưa nhận được sự hợp tác cụ thể từ LDP về các yêu cầu cải cách, vì vậy chúng tôi không thể ghi tên bà Takaichi vào danh sách đề cử”, ông Saito nói, đồng thời khẳng định Komeito sẽ vẫn ủng hộ các dự luật ngân sách và chính sách chung đã được hai bên thống nhất trước đó.
Trong cuộc họp báo, ông Saito - lãnh đạo đảng được hậu thuẫn bởi tổ chức Phật giáo Soka Gakkai - nói rằng liên minh này “đã đến hồi kết”. Ông cũng tiết lộ hai bên không thể thống nhất trong các cuộc đàm phán xoay quanh ba vấn đề: quan điểm lịch sử, chính sách với người nước ngoài, và đặc biệt là cải cách tài trợ chính trị.
Komeito đã yêu cầu LDP thực hiện các biện pháp mạnh mẽ hơn nhằm kiểm soát các khoản đóng góp chính trị từ doanh nghiệp và tổ chức, nhưng không nhận được cam kết rõ ràng. Việc bà Takaichi bổ nhiệm Koichi Hagiuda - một nhân vật dính líu đến vụ bê bối quỹ - vào vị trí quan trọng trong đảng được cho là “giọt nước tràn ly” khiến Komeito quyết định rút lui.
Bà Takaichi, người vừa được bầu làm lãnh đạo LDP vào tuần trước sau khi đánh bại Shinjiro Koizumi, bày tỏ “sự tiếc nuối sâu sắc” trước quyết định của Komeito. “Chúng ta đã hợp tác suốt 26 năm, kể cả những giai đoạn khó khăn. Việc này thật đáng buồn”, bà nói.
Sự rút lui của Komeito khiến LDP mất 37 ghế để đạt đa số tại Hạ viện và rơi vào tình thế thiểu số ở cả hai viện của quốc hội. Điều này đồng nghĩa với việc bà Takaichi, nếu được xác nhận làm Thủ tướng, sẽ phải tìm kiếm sự ủng hộ từ các đảng khác để thông qua luật và ngân sách - một nhiệm vụ đầy thách thức trong bối cảnh niềm tin cử tri với LDP đang giảm sút.
Việc tan rã liên minh cũng ngay lập tức tác động đến thị trường tài chính. Đồng yên giảm giá so với USD, chỉ số Nikkei mất 1% khi nhà đầu tư lo ngại sự bất ổn chính trị sẽ ảnh hưởng đến gói kích thích tài khóa và chính sách kinh tế “Abenomics” mà bà Takaichi cam kết duy trì.
Liên minh LDP-Komeito được hình thành lần đầu vào năm 1999, giúp LDP củng cố quyền lực trong phần lớn thời kỳ hậu chiến. Cả hai đảng từng cùng nhau trở lại chính quyền năm 2012 sau ba năm đối lập. Giờ đây, việc chia tay giữa hai đối tác lâu năm không chỉ làm thay đổi cục diện chính trị Nhật Bản, mà còn đặt dấu chấm hết cho một trong những liên minh bền vững nhất lịch sử nước này.
