Nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Nature Communications cho thấy quá trình tách đôi lục địa châu Phi đang diễn ra nhanh hơn dự báo, với lớp vỏ Trái đất tại một khu vực ở Đông Phi mỏng hơn đáng kể so với các ước tính trước đây. Điều này có thể dẫn tới sự hình thành một đại dương mới trong vài triệu năm tới.
Nhà địa chất học Christian Rowan thuộc Đại học Columbia cho biết, quá trình đứt gãy tại khu vực này đã tiến triển xa hơn dự kiến, trong khi lớp vỏ Trái đất cũng mỏng hơn nhiều so với các mô hình trước đây. Phát hiện cho thấy một quá trình địa chất quy mô lớn đang diễn ra ở Đông Phi và có thể làm thay đổi bản đồ khu vực trong vài triệu năm tới.
Trong hệ thống tách giãn Đông Phi, mảng Nubia đang từ từ tách khỏi mảng Somalia, nơi bao gồm phần lớn khu vực ven biển phía đông châu Phi. Khi nghiên cứu vùng đứt gãy Turkana trải dài qua Kenya và Ethiopia, các nhà khoa học phát hiện lớp vỏ Trái đất ở trung tâm khu vực này chỉ còn dày khoảng 13 km.
Theo các nhà nghiên cứu, khi lớp vỏ mỏng xuống dưới 15 km, hệ thống bước vào giai đoạn được gọi là "necking", trong đó phần lục địa tiếp tục bị kéo giãn và quá trình tách đôi gần như không thể đảo ngược.
Khi quá trình phân tách hoàn tất, nước từ Ấn Độ Dương được dự báo sẽ tràn vào lưu vực mới hình thành, tạo đáy đại dương dọc theo đường đứt gãy.
Phát hiện này bổ sung bằng chứng cho thấy Đông Phi là một trong những khu vực tách giãn lục địa hoạt động mạnh nhất trên Trái đất, đồng thời cung cấp cơ hội hiếm có để giới khoa học quan sát tương đối chi tiết quá trình một lục địa bắt đầu phân tách và hình thành đại dương mới.
Lịch sử rạn nứt tại khu vực Turkana bắt đầu từ cách đây khoảng 45 đến 40 triệu năm. Đáng chú ý, sự dịch chuyển địa chất này cũng giúp giải thích lý do tại sao khu vực Turkana lại lưu giữ một kho tàng hóa thạch vô giá về nguồn gốc loài người.
Nhờ các dòng trầm tích kết nối được tạo ra trong quá trình rạn nứt, hàng nghìn hóa thạch tổ tiên loài người và di tích khảo cổ thuộc nhóm Omo có niên đại từ 4 đến 1 triệu năm trước đã được bảo tồn một cách hoàn hảo.
