MV 'Thương câu dân ca': AI chỉ là công cụ, người nghệ sĩ mới là linh hồn

Giữa dòng chảy sôi động của nhạc Việt với nhiều thử nghiệm mới mẻ, MV “Thương câu dân ca” của nhạc sĩ Nguyễn Quang Long chọn một lối đi riêng: Khai thác không gian dân ca Bắc Bộ, để những làn điệu xưa ngân vang bằng ngôn ngữ âm nhạc hôm nay, qua đó giữ vẹn nguyên tinh thần và hồn cốt truyền thống.

Điểm đặc biệt của “Thương câu dân ca” nằm ở việc toàn bộ hình ảnh được sáng tạo bằng công nghệ AI, dựa trên tinh thần và mỹ cảm của tranh dân gian Đông Hồ.

Trong MV, không gian hội Lim, các liền anh liền chị hát giao duyên, cảnh thuyền trăng, ánh trăng vàng…, tất cả hiện lên vừa quen thuộc vừa mới lạ khi được tái hiện qua lớp hình ảnh AI animation mềm mại, giàu hiệu ứng, mang lại trải nghiệm thị giác khác biệt.

Báo điện tử Congluan.vn có cuộc trò chuyện với nghệ sĩ Xuân Mạnh AI - đạo diễn hình ảnh của MV “Thương câu dân ca” về chuyện “bếp núc” tạo dựng hình ảnh trong MV này.

+ “Thương câu dân ca” có hình ảnh làng quê, bến nước, sân đình... Anh sử dụng các công cụ AI để phục dựng lại những không gian di sản này như thế nào?

- Để tạo dựng các hình ảnh ảnh, tôi đã sưu tầm các tư liệu, hình ảnh về làng quê Việt Nam ngày xưa và tiến hành đào tạo AI, cho chúng học về các hình ảnh đó. Sau đó, chỉ đơn giản là gõ những câu lệnh để AI tạo ra những hình ảnh theo yêu cầu.

Nhìn chung, hiện nay việc tạo dựng hình ảnh trong MV âm nhạc cũng như làm phim hoạt hình thôi, rất nhanh chóng, thuận lợi khi công nghệ AI đã có những bước tiến đáng kinh ngạc. Như thời kỳ đầu, để tạo ra một hình ảnh như vậy phải mất 1-2 ngày, nhưng bây giờ, cả công đoạn sưu tầm hình ảnh, cả việc cho AI học chỉ mất khoảng nửa giờ.

+ Trước khi làm MV “Thương câu dân ca” anh đã có những dự án tương tự?

- “Thương câu dân ca” là MV đầu tiên tôi làm về tranh dân gian. Trước đó, tôi thường làm những MV dạng người thật. Trong MV “Thương câu dân ca”, nhạc sĩ Nguyễn Quang Long chỉ đưa bài hát cho tôi, chị Hồ Điệp Thanh Thanh (Giám đốc sáng tạo) có gợi ý về ý tưởng. Sau khi sản phẩm ra, anh Long ưng quá liền gọi điện ngay cho tôi, bảo rằng tuyệt vời, mọi người không nghĩ AI có thể làm được như vậy.

+ Đối với công nghệ AI, dữ liệu chính là “nguyên liệu đầu vào”. Trong quá trình làm “Thương câu dân ca”, anh có thấy bị thiếu hụt dữ liệu, khiến công việc khó khăn?

- Hiện nay dữ liệu hình ảnh về các không gian xưa trên internet khá nhiều nên chúng tôi không gặp nhiều khó khăn. Có lẽ công đoạn mà chúng tôi mất thời gian nhiều nhất là chuyển từ hình ảnh tĩnh thành chuyển động. Đến thời điểm hiện tại, AI đã làm chuyển động khá tốt rồi nhưng vẫn phải có những câu lệnh để làm sao cho chuyển động đó có sự logic.

Hình ảnh AI tạo ra thường có một số lỗi như tay nhân vật bị vặn ngược về phía sau khi chuyển động. Do đó, người đạo diễn phải chọn lọc, chỉnh sửa lỗi. Như MV “Thương câu dân ca”, ban đầu tôi dự tính mất 3 ngày để hoàn thiện, nhưng do phải xử lý chỉnh sửa lỗi nên mất 5 ngày.

+ Anh đã mất bao nhiêu câu lệnh để AI có thể vẽ ra đúng hình ảnh một nhân vật mặc trang phục Việt mà không bị nhầm sang trang phục của quốc gia khác?

- Khi chuyển từ hình ảnh sang video, thông thường tôi phải có từ 3-5 câu lệnh thì mới chọn lọc được 1 kết quả. Sự khác biệt là ở khâu chọn lọc, bởi nếu là người mới hoặc không chuyên nghiệp họ sẽ dễ dàng bằng lòng. Còn đối với người chuyên nghiệp, họ có thể sử dụng tới 5-10 câu lệnh, điều đó kéo theo chi phí sản xuất sẽ tăng cao.

Đối với chất thuần Việt trong MV, ngoài việc chọn lọc kỹ thì hình ảnh đầu vào và người làm cũng phải suy nghĩ, cảm nhận bằng con mắt của người Việt. Bởi vì, nếu nghĩ theo “kiểu Tây”, trang phục của nhân vật rất có thể sẽ sai, sẽ bị “lai Tây” chứ không còn thuần Việt nữa.

Thời điểm chúng tôi làm “Thương câu dân ca” thì Google đã có công cụ AI, đồng thời Google cũng có rất nhiều tư liệu, hình ảnh của Việt Nam nên nhìn chung là khá thuận lợi. Nhưng dù sao AI cũng chỉ là công cụ, người nghệ sĩ mới tạo ra linh hồn của tác phẩm.

+ Một số ý kiến cho rằng, hiện nay AI đã có thể làm những hình ảnh 3D, trong khi đó “Thương câu dân ca” mới chỉ là hình ảnh 2D, chưa có gì xuất sắc. Anh có thấy hài lòng với sản phẩm của mình và nghĩ gì về đánh giá trên?

- Đối với công nghệ hiện nay, việc làm một video 3D rất đơn giản. Tuy nhiên, “Thương câu dân ca” sử dụng hình ảnh 2D là có chủ ý. Bởi lẽ, ý tưởng của ekip đưa ra là lấy chất liệu tranh Đông Hồ, mà tranh Đông Hồ là những mảng bẹt, mảng phẳng. Dù vậy, chúng tôi không hướng đến việc phục dựng y nguyên tranh Đông Hồ, mà lấy tinh thần mộc mạc, tính biểu tượng, bố cục và không khí truyền thống làm gốc cho MV này.

+ Xin cảm ơn anh!