Báo cáo thường niên của Mạng lưới Giám sát Sông băng Thụy Sĩ (GLAMOS) cùng Ủy ban Quan sát Khí quyển băng thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Thụy Sĩ (SCNAT) công bố mới đây đã nhấn mạnh tốc độ tan chảy đáng báo động trên.
Tình trạng này đánh dấu đợt sụt giảm thể tích băng lớn thứ hai từng được ghi nhận trong lịch sử giám sát tại quốc gia này. Chỉ tính riêng trong vòng 5 năm qua, Thụy Sĩ đã mất đi gần 20% (tương đương 1/5) tổng khối lượng băng.
Nguyên nhân chính dẫn đến sự suy giảm này là sự kết hợp giữa mùa đông năm 2025 - 2026 ít tuyết nhất trong lịch sử đo đạc và mùa hè năm 2026 trải qua các đợt nắng nóng gay gắt kéo dài. Cơ quan Khí tượng và Khí hậu Liên bang Thụy Sĩ cho biết các tháng 6, 7 và 8 năm 2026 đều là những tháng nóng nhất từng ghi nhận kể từ khi dữ liệu bắt đầu được thu thập vào năm 1864.
Đáng chú ý, đợt nắng nóng kéo dài suốt 76 ngày trong mùa hè năm 2026 đã đẩy ngưỡng nhiệt độ 0°C (độ cao bắt đầu có hiện tượng đóng băng) lên trên 4.000 m. Số ngày xuất hiện thời tiết oi nóng ở độ cao kỷ lục này nhiều gấp hơn hai lần so với mức trung bình các năm. Đến tháng 9, tuyết tan sạch ngay cả ở độ cao 3.500 m, khiến các sông băng hoàn toàn mất đi lớp tuyết che chắn và bảo vệ tự nhiên.
Đánh giá về tình hình này, Giáo sư Matthias Huss, Trưởng mạng lưới GLAMOS công tác tại Viện Công nghệ Liên bang Thụy Sĩ (ETH Zurich), mô tả năm 2026 là "một năm thảm họa". Có mặt tại sông băng Scex Rouge ở độ cao gần 3.000 mét, ông Huss chia sẻ: "Đây là một sông băng không còn khả năng tồn tại. Có lẽ sẽ không còn băng trong 10 hoặc 15 năm nữa".
Tình trạng băng tan phi mã cũng gây ra những tác động trực tiếp đến nguồn tài nguyên nước và năng lượng. Chỉ trong khoảng thời gian từ tháng 7 đến tháng 9 năm 2026, các sông băng Thụy Sĩ đã giải phóng khoảng 2.200 tỷ lít nước (tương đương 2,2 nghìn tỷ lít). Lượng nước này lớn gấp hơn bốn lần tổng lượng nước sinh hoạt hàng năm của toàn bộ hộ gia đình Thụy Sĩ với khoảng 9,1 triệu dân.
Dù nguồn nước băng tan giúp làm giảm bớt tình trạng thiếu nước trong ngắn hạn vào mùa hè, đây lại là nguồn tài nguyên đang cạn kiệt dần khi diện tích sông băng thu hẹp không thể đảo ngược.
Thụy Sĩ được ví như "tháp nước của Châu Âu", cung cấp nguồn nước chính cho các dòng sông lớn như sông Rhine, sông Rhône, sông Danube và sông Po, đồng thời sản xuất hơn một nửa lượng điện năng từ thủy điện.