Tuyên bố của Tổng Thư ký NATO được đưa ra trong bối cảnh Nga và Belarus vừa khởi động một cuộc tập trận hạt nhân chung quy mô lớn bắt đầu từ tuần này. Theo ông Rutte, các hoạt động của Moscow không nằm ngoài tầm kiểm soát và NATO luôn duy trì sự cảnh giác cao độ để bảo vệ các đồng minh của mình.
Trước đó, vào ngày 19/5, Bộ Quốc phòng Nga bất ngờ thông báo triển khai cuộc tập trận liên quan đến các loại vũ khí có thể mang đầu đạn hạt nhân lớn nhất trong gần một thập kỷ qua. Cuộc diễn tập dự kiến kéo dài ba ngày đến hết ngày 21/5, huy động một lực lượng khổng lồ bao gồm gần 65.000 binh sĩ, hơn 200 bệ phóng tên lửa và 140 máy bay chiến đấu. Ngoài ra, Nga còn triển khai 73 tàu mặt nước cùng 13 tàu ngầm, trong đó có tám tàu ngầm hạt nhân chiến lược tham gia huấn luyện.
Kịch bản của cuộc tập trận mô phỏng việc chuẩn bị và sử dụng lực lượng hạt nhân trong tình huống có mối đe dọa xâm lược đối với nước Nga. Các nội dung huấn luyện bao gồm việc phóng thử tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình tại các bãi tập bên trong lãnh thổ Nga. Đáng chú ý, cuộc tập trận này diễn ra sớm hơn dự kiến, vì thông thường các đợt diễn tập chiến lược tương tự thường được tổ chức vào tháng 10 hàng năm.
Một điểm mới trong đợt tập trận lần này là sự phối hợp chặt chẽ với quân đội Belarus. Bộ Quốc phòng Belarus thông báo các đơn vị của họ đang thực hành việc tiếp nhận "đạn dược đặc biệt", chuẩn bị vũ khí và triển khai quân tại các vị trí chưa được chuẩn bị trước. Belarus khẳng định cuộc tập trận không nhằm vào quốc gia thứ ba.
Việc Nga phô trương sức mạnh hạt nhân đã gây ra làn sóng lo ngại khắp châu Âu. Các quốc gia vùng Baltic và Ba Lan đã ngay lập tức tăng cường tuần tra biên giới và tổ chức các cuộc diễn tập phòng vệ dân sự bổ sung. Trong khi đó, Na Uy và Phần Lan đã đẩy mạnh việc giám sát mức độ phóng xạ và an ninh không phận để đảm bảo an toàn.
Về phía Mỹ, các quan chức Lầu Năm Góc xác nhận rằng lực lượng chiến lược của họ vẫn duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu bình thường, nhưng các hệ thống cảnh báo sớm đã được kiểm tra và tăng cường giám sát.
