(Congluan.vn) - Hiện cả nước có khoảng 40 cơ sở đào tạo ngành Tài chính - Ngân hàng, trong đó có 24 trường ĐH, cho ra khoảng 11.000 cử nhân/năm và 16 trường CĐ, mỗi năm có khoảng 7.000 sinh viên ra trường. Nhưng trong số này, rất ít người được các ngân hàng tuyển dụng. Nhất là khi tình trạng thất nghiệp tại Việt Nam đang rất báo động: Cứ 25-30 tân cử nhân thì chỉ 1 người được nhận vào làm.
Sinh viên "hổng" kỹ năng
Từ nhiều năm qua, các ngân hàng đều đánh giá cử nhân tốt nghiệp các trường ĐH-CĐ trong nước còn “hổng” cả về kỹ năng (thái độ làm việc, kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng giao tiếp, ngoại ngữ...) và cả kiến thức. Do vậy, hầu hết các ngân hàng khi nhận sinh viên vào làm việc đều phải đào tạo lại.
Theo ông Võ Tấn Hoàng Văn, Phó Tổng giám đốc Ernst & Young Việt Nam, khi nhận sinh viên mới ra trường vào làm, công ty phải mất ít nhất 3 - 4 tuần để đào tạo lại mới có thể đáp ứng được làm được công việc. “Điều này cho thấy đầu vào nhân sự của các trường ĐH cung cấp cho chúng tôi chưa được. Thực tế cho thấy, kiến thức tổng quát của sinh viên Việt Nam có vấn đề, rất ít sinh viên tài chính ngân hàng nắm rõ Luật các tổ chức tín dụng là gì” - ông Văn cho biết. Do đó, ông Văn kiến nghị các trường nên xem xét lại chương trình đào tạo để sinh viên có thể hòa nhập nhanh với môi trường công việc thực tế.
Theo một chuyên gia tài chính, các lĩnh vực chuyên sâu trong ngành này vừa thiếu, vừa yếu về nhân lực. Các ngân hàng đều thừa nhận có 3 vị trí rất khó tuyển dụng hiện nay là quản trị rủi ro, quản lý và đầu tư… Các ngân hàng phải mất nhiều chi phí để thuê chuyên gia nước ngoài tư vấn, bồi dưỡng nghiệp vụ... Theo khảo sát của Viện Nhân lực ngân hàng tài chính (BTCI) và Tập đoàn HayGroup, lượng sinh viên ra trường trong ngành này các năm 2012 - 2013 vào khoảng 29.000 người - 32.000 người và đến năm 2016 khoảng 61.000 người. Tuy nhiên, số sinh viên được tuyển chọn chỉ khoảng 15.000 người - 20.000 người, thậm chí thấp hơn rất nhiều. Khoảng 2 năm trở lại đây, các ngân hàng đang "xả người" ào ạt khiến các sinh viên ngành này "lo lắng".
"Xả người" ào ạt
Trong thông báo mới đây trước ĐHCĐ vào 19/4, Ngân hàng Hàng hải - Maritimebank đã cắt giảm tới 1.343 nhân sự trong năm 2013. Trong năm 2013, ngân hàng này đạt hơn 400 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế.
Nhân sự của Maritimebank là vấn đề khá "hot” và được thị trường quan tâm bởi lẽ đây là ngân hàng có các quyết định điều chỉnh về nhân sự mạnh tay nhất trong hệ thống. Tại thời điểm cuối 2013, ngân hàng có tổng cộng 3.536 nhân sự, giảm 1.343 người so với cuối 2012. Việc "xả người" ào ạt này còn gấp đôi so với kế hoạch được đại hội đồng cổ đông 2013 thông qua trước đó, thể hiện sự "xuống dốc" của ngành ngân hàng thời gian qua. Trước đó, năm 2012, ngân hàng này cũng đã cắt giảm 1.060 nhân sự.
Cũng nhờ việc đẩy mạnh cắt nhân sự, giảm lương, Ngân hàng ACB năm 2013 cũng đã tiết kiệm được tới 310 tỉ đồng, một phần nhờ giảm hơn 1.100 lao động. Dù đã giảm người mạnh mẽ, nhưng thu nhập bình quân của nhân viên ACB giảm 9%, từ 14 triệu xuống còn 12,75 triệu đồng/người/tháng, tương đương 153 triệu đồng/người/năm.
Bất ngờ là ở tình hình nhân sự của Sacombank, ngân hàng vừa tiến hành cuộc sáp nhập chấn động giới tài chính tháng 3 vừa qua. Theo thông tin từ ngân hàng này, thu nhập bình quân đầu người của ngân hàng này trong năm 2013 là 15,45 triệu đồng/tháng, tăng hơn 1 triệu so với mức 14,36 triệu đồng/tháng của năm 2012. Các năm trước, mỗi nhân viên Sacombank nhận trung bình 185,3 triệu đồng/năm. Năm 2013, số cán bộ nhân viên của ngân hàng "mẹ" Sacombank là 10.710 người, tăng 400 người so với năm 2012. Nhưng năm nay thì vẫn đề nhân sự vấn còn là một dấu hỏi lớn. Hơn thế, tin đồn những ngày gần đây cho rằng sẽ có sự thay máu ào ạt
Việc ngành Tài chính - Ngân hàng "nguội" sức hút cũng đã khiến học sinh bớt thiết tha thi vào. Theo TS. Đặng Ngọc Đức, Phó Viện trưởng Viện Ngân hàng – Tài chính (Đại học Kinh tế Quốc dân) cho biết, kỳ thi tuyển sinh năm học 2013, số thí sinh thi vào ngành tài chính – ngân hàng đã giảm, tỷ lệ chọi chỉ là 1/4,5, thấp hơn nhiều so với những năm trước.
Nguyên Toàn - Phan Vinh
