Ngành xuất bản số lún sâu vào khủng hoảng khi các công ty AI ngày càng xâm phạm 'trắng trợn'

(CLO) Ngành xuất bản trực tuyến đang tiếp tục lún sâu vào khủng hoảng khi trí tuệ nhân tạo không chỉ học từ họ mà còn đang dần thay thế bằng cách chiếm đoạn giá trị do họ tạo ra.

Những bản tóm tắt gọn gàng do AI tạo ra đang chiếm lĩnh kết quả tìm kiếm, đẩy các trang báo điện tử đến sách trực tuyến vào tình trạng hụt hơi trong cuộc chiến giữ chân độc giả và dòng tiền.

Từ Meta đến OpenAI, nhiều công ty công nghệ lớn bị cáo buộc đã sử dụng các kho dữ liệu lậu như LibGen để huấn luyện mô hình ngôn ngữ mà không xin phép hay chi trả tác quyền. Tài liệu bị hút vào bao gồm hàng triệu cuốn sách, bài báo khoa học, và nội dung báo chí - phần lớn nội dung thậm chí nằm sau các bức tường thu phí.

Một số trường hợp còn ghi nhận việc tải về dữ liệu từ các mạng chia sẻ tệp dữ liệu như BitTorrent, làm dấy lên lo ngại về vi phạm bản quyền ở quy mô chưa từng có.

Các tổng quan tin tức do AI tạo ra trong công cụ tìm kiếm Google khiến các trang web tin tức sụt giảm mạnh lượng truy cập, ngược lại tiếp tục "làm giàu" cho các gã khổng lồ công nghệ (Big Tech)
Các tổng quan tin tức do AI tạo ra trong công cụ tìm kiếm Google khiến các trang web tin tức sụt giảm mạnh lượng truy cập, ngược lại tiếp tục "làm giàu" cho các gã khổng lồ công nghệ (Big Tech)

Hậu quả đã bắt đầu hiện rõ. Theo CEO Cloudflare, Matthew Prince, lưu lượng truy cập từ các công cụ tìm kiếm đến trang báo đang giảm nhanh. Trước đây, cứ mỗi khi Google thu thập hai trang web, họ lại dẫn người dùng đến một trong số đó. Giờ thì phải thu thập tới 18 trang, mới có một người được chuyển hướng sang trang gốc.

OpenAI còn tệ hơn: cứ 1.500 trang được “đọc” thì chỉ có 1 người được gửi đến nhà xuất bản gốc. Điều đó đồng nghĩa với việc ít người đọc báo thật, ít lượt nhấp quảng cáo, ít đăng ký trả phí – và nhiều nhà báo có nguy cơ mất việc.

"Mọi người không còn đọc bài gốc nữa. Họ đọc bản tóm tắt của AI và thấy vậy là đủ", Prince nói trong sự kiện tại Cannes do Axios tổ chức. Theo ông, khi niềm tin được dồn vào AI, thì nội dung gốc – vốn là xương sống của ngành xuất bản – sẽ dần biến mất.

Trong khi các công ty AI viện dẫn lý lẽ "sử dụng hợp lý" (fair use) để bảo vệ hành vi của mình, thì giới xuất bản không đồng tình. Nhiều vụ kiện đã được nộp, từ các nhà văn nổi tiếng đến các tập đoàn truyền thông. Phía nguyên đơn cho rằng việc AI đào dữ liệu từ sách và báo mà không xin phép là vi phạm trắng trợn quyền sở hữu trí tuệ.

Các nhà xuất bản tin tức cần có các biện pháp tự bảo vệ mình trước sự "đánh cắp" nội dung ngày càng "trắng trợn" của các công ty AI. Ảnh: Pixabay
Các nhà xuất bản tin tức cần có các biện pháp tự bảo vệ mình trước sự "đánh cắp" nội dung ngày càng "trắng trợn" của các công ty AI. Ảnh: Pixabay

Cloudflare hiện đang phát triển một công cụ mới nhằm ngăn chặn việc thu thập dữ liệu trái phép từ AI. Công cụ này, theo Prince, đã nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ ngành và có thể trở thành tuyến phòng thủ đầu tiên cho những nhà xuất bản muốn bảo vệ nội dung của mình khỏi bị AI “đào mỏ”.

Ngành xuất bản giờ đây đứng trước lựa chọn nghiệt ngã: hoặc thích nghi với thế giới do AI thống trị – với những bản tóm tắt ngắn gọn nhưng không nuôi sống được ai, hoặc vùng lên bảo vệ quyền làm chủ tri thức của con người, nơi mỗi con chữ đều được trả công xứng đáng.

Đây không còn là câu chuyện công nghệ. Đây là một trận chiến văn hóa – giữa sáng tạo và tự động hóa, giữa con người và cỗ máy.

Xem thêm

Google lại bị phạt 1 tỷ USD vì độc quyền

Google lại bị phạt 1 tỷ USD vì độc quyền

(CLO) Ủy ban châu Âu ngày 23/7 thông báo phạt Google 890 triệu euro (khoảng 1 tỷ USD) vì vi phạm Đạo luật Thị trường Kỹ thuật số (DMA), cáo buộc hãng công nghệ Mỹ lạm dụng vị thế thống lĩnh để ưu tiên các dịch vụ của mình và gây bất lợi cho đối thủ.

Google Cloud tăng trưởng bùng nổ nhờ AI

Google Cloud tăng trưởng bùng nổ nhờ AI

(CLO) Alphabet, công ty mẹ của Google, vừa công bố báo cáo thu nhập mới nhất cho thấy sự tăng trưởng mạnh mẽ, phần nào giải tỏa nỗi lo của các nhà đầu tư về việc liệu những khoản chi tiêu khổng lồ cho trí tuệ nhân tạo (AI) có thực sự mang lại lợi ích hay không.

Doanh nghiệp Việt muốn bứt phá phải biết dùng AI, không thể mãi cạnh tranh bằng giá

Doanh nghiệp Việt muốn bứt phá phải biết dùng AI, không thể mãi cạnh tranh bằng giá

(CLO) Trong kỷ nguyên AI, lợi thế của doanh nghiệp không còn nằm ở quy mô hay giá bán mà ở khả năng đổi mới sáng tạo, tạo ra giá trị khác biệt và thấu hiểu khách hàng. Đây là nhận định được các chuyên gia đưa ra tại Diễn đàn Chiến lược Kinh doanh "The Future of Business" diễn ra tại TP.HCM chiều 22/7.

Trung Quốc phát triển AI 'đọc' dark web, phát hiện nội dung phạm pháp

Trung Quốc phát triển AI 'đọc' dark web, phát hiện nội dung phạm pháp

(CLO) Các nhà nghiên cứu thuộc Đại học Cảnh sát Điều tra Hình sự Trung Quốc đã phát triển một hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) có khả năng thu thập và phân tích nội dung trên dark web bằng tiếng Trung, nhằm hỗ trợ phát hiện các hoạt động phạm pháp trên không gian mạng.

Meta hầu tòa vì cáo buộc Instagram gây nghiện

Meta hầu tòa vì cáo buộc Instagram gây nghiện

(CLO) Meta Platforms sẽ phải hầu tòa tại bang Tennessee (Mỹ) vào ngày 20/7 để đối mặt với cáo buộc Instagram được thiết kế theo cách "gây nghiện" cho thanh thiếu niên, làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng sức khỏe tâm thần ở giới trẻ.

Google thua kiện vụ quảng cáo cờ bạc trên YouTube

Google thua kiện vụ quảng cáo cờ bạc trên YouTube

(CLO) Google đã thất bại trong nỗ lực hủy khoản phạt 750.000 euro liên quan đến các video quảng cáo cờ bạc trên nền tảng YouTube, sau khi Tòa án Công lý Liên minh châu Âu (CJEU) ra phán quyết có lợi cho cơ quan quản lý truyền thông của Ý.

Mạng xã hội X điều chỉnh thuật toán, giúp 'bạn bè' gắn kết hơn

Mạng xã hội X điều chỉnh thuật toán, giúp 'bạn bè' gắn kết hơn

(CLO) Giám đốc sản phẩm của mạng xã hội X, Nikita Bier, ngày 13/7 đã thông báo về một sự thay đổi quan trọng trong cách hiển thị nội dung trên nền tảng này nhằm mục đích tăng khả năng hiển thị các bài đăng từ những người dùng có mối quan hệ hai chiều, tức những tài khoản theo dõi lẫn nhau.

Apple kiện OpenAI với cáo buộc đánh cắp bí mật thương mại

Apple kiện OpenAI với cáo buộc đánh cắp bí mật thương mại

(CLO) Ngày 10/7, Apple đã đệ đơn kiện OpenAI cùng một số cựu nhân viên lên Tòa án Quận Bắc California (Mỹ), cáo buộc công ty này tiến hành một chiến dịch có hệ thống nhằm chiếm đoạt bí mật thương mại về phần cứng để phục vụ tham vọng phát triển thiết bị tiêu dùng.

OpenAI chính thức phát hành mô hình GPT-5.6 mới

OpenAI chính thức phát hành mô hình GPT-5.6 mới

(CLO) Ngày 9/7, OpenAI chính thức phát hành dòng mô hình GPT-5.6 gồm ba phiên bản Sol, Terra và Luna. Đây là lần đầu tiên công ty từ bỏ cách đặt tên bằng số để chuyển sang các tên gọi mới nhằm giúp người dùng dễ phân biệt cấp độ hiệu năng và chi phí giữa các mô hình.

Cỡ chữ bài viết: