Từ tờ mờ sáng, khoảng sân nhà văn hóa Buôn Đung 1 (phường Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk) đã đỏ lửa. Mùi thơm của những món ăn truyền thống hòa cùng tiếng cười nói rộn rã của bà con người Ê Đê và người Kinh. Không còn ranh giới giữa cán bộ và người dân, giữa các thế hệ hay hoàn cảnh sống, mọi người cùng ngồi lại bên những mâm cơm nghĩa tình.
Đắk Lắk đã triển khai chủ trương hỗ trợ mỗi khu dân cư 10 triệu đồng để tổ chức "Bữa cơm đại đoàn kết" nhân dịp kỷ niệm 96 năm Ngày truyền thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (18/11/1930 – 18/11/2026) gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11). Từ nguồn trợ lực này, nhân dân tự nguyện góp thêm công sức, thực phẩm để biến ngày hội thành dịp gắn kết tình làng nghĩa xóm.
Cách đó hàng trăm cây số, tại khối Yên Nam (phường Vinh Phú, Nghệ An), không khí ngày hội cũng rộn ràng không kém. Với hơn 80% dân số là đồng bào Công giáo, ngày hội là dịp để người dân lương - giáo cùng nhìn lại thành quả chung. Tinh thần "sống tốt đời, đẹp đạo" đã hiện hữu qua những con đường bê tông khang trang, ngõ xóm sáng - xanh - sạch mà nhân dân đã tự nguyện đóng góp hàng trăm triệu đồng cùng hàng nghìn ngày công xây dựng.
Những lát cắt đời thường ấy khẳng định: Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc không phải là nghi thức mang tính hình thức, mà là mạch nguồn sức mạnh bắt nguồn từ chính sự gắn bó, đồng thuận ở từng cụm dân cư.
Sức mạnh từ sự hòa hợp ở cơ sở
Nét nổi bật của ngày hội chính là tinh thần hòa hợp tự nhiên, xóa nhòa mọi khoảng cách về tôn giáo, dân tộc hay điều kiện kinh tế. Tình đoàn kết được bồi đắp từ những việc làm cụ thể thường ngày, để rồi hội tụ và tỏa sáng trong ngày hội lớn.
Sự hòa hợp lương - giáo thể hiện rõ nét ở nhiều địa bàn. Tại khối Yên Nam (Nghệ An), khối đại đoàn kết bền chặt đã giúp khu dân cư giảm nghèo nhanh chóng: hơn 70% số hộ đạt mức khá, giàu và toàn khối hiện chỉ còn 4 hộ nghèo, cận nghèo.
Tại Quảng Ninh, tín đồ của 4 tôn giáo chính gồm Phật giáo, Công giáo, Tin lành và Cao Đài luôn đồng hành cùng chính quyền cơ sở qua các mô hình thực chất. Điển hình như mô hình "Chùa Trúc Lâm Cô Tô thân thiện với môi trường", thanh niên Giáo xứ Yên Trì tự quản an ninh trật tự, hay những suất cháo từ thiện định kỳ mỗi tháng một lần của tín đồ Cao Đài tại Bệnh viện Bãi Cháy. Trong 5 năm qua, đồng bào Phật tử Quảng Ninh đã đóng góp hơn 80 tỷ đồng cho các hoạt động thiện nguyện, hỗ trợ đồng bào khắc phục hậu quả bão lũ và trao học bổng cho học sinh nghèo.
Còn tại thôn Cường Thịnh (xã Hương Phố, Hà Tĩnh), nơi 98% dân số theo đạo Công giáo, bà con đã đồng lòng hiến đất mở đường và đóng góp ngày công kiến thiết các công trình phúc lợi công cộng.
Tình cảm keo sơn ấy cũng hiện diện giữa các cộng đồng dân tộc anh em trên khắp mọi miền đất nước. Tại thôn Ia Jol (xã Ia Le, Gia Lai), nơi quy tụ gần 1.500 nhân khẩu thuộc 9 dân tộc anh em gồm Dao, Tày, Nùng, Mông, Thái, Hoa, Mường, Kinh và Ê Đê, ký ức mở đất hơn 20 năm trước vẫn in sâu trong tâm trí người dân. Đồng bào các dân tộc phía Bắc di cư vào đây vẫn nhắc mãi những mùa giáp hạt được bà con bản địa san sẻ từng bắp ngô, hạt lúa. Chính sự đùm bọc, tương trợ ấy đã giúp họ vượt qua muôn vàn gian khó, chung tay biến vùng đất cằn cỗi năm xưa thành làng quê trù phú.
Không dừng lại trong biên giới quốc gia, tinh thần đại đoàn kết còn lan tỏa mạnh mẽ đến cộng đồng kiều bào ở nước ngoài. Tại Hungary, Cộng hòa Séc hay tại Tổng Lãnh sự quán Việt Nam ở Osaka (Nhật Bản), Ngày hội Đại đoàn kết gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 đã kết nối hàng nghìn người Việt xa quê. Bữa cơm đại đoàn kết nơi xứ người với nem rán, bánh bột lọc, chiếc áo dài và các lớp dạy tiếng Việt đã trở thành cầu nối gìn giữ bản sắc văn hóa và hướng thế hệ trẻ về cội nguồn dân tộc.
Nguồn lực thúc đẩy kinh tế - xã hội
Từ không khí tươi vui của các giải kéo co, bóng chuyền hơi và những làn điệu dân ca, ngày hội chuyển hóa thành nguồn lực kinh tế - xã hội cụ thể. Đoàn kết không chỉ là khẩu hiệu tuyên truyền, mà là đòn bẩy trực tiếp giải quyết những bài toán phát triển bền vững.
Tại bản Huồi Tố (xã Nhôn Mai, Nghệ An) – nơi sinh sống của 4 dân tộc Thái, Kinh, H'Mông và Khơ Mú, dù từng gánh chịu thiệt hại nặng nề sau 3 cơn bão lớn năm 2025, tinh thần tương thân tương ái đã giúp đồng bào nhanh chóng dựng lại nhà cửa và khôi phục sinh kế. Toàn bản đã duy trì tổng đàn gia súc, gia cầm gần 5.700 con, thành lập các tổ thợ mộc, thợ xây để tăng thu nhập. Nhờ đó, số hộ khá tăng lên 79 hộ, tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống 34,13% (thấp nhất xã Nhôn Mai).
Đặc biệt, qua rà soát cuối năm 2026, 28 hộ gia đình đã chủ động viết đơn xin thoát nghèo. Đó là bước chuyển biến sâu sắc về ý thức tự lực cánh sinh, rũ bỏ tâm lý trông chờ, ỷ lại vào chính sách hỗ trợ.
Tại xóm Lũng Nặm (xã Bảo Lâm, Cao Bằng), bản làng 100% người Mông với 91/120 hộ theo đạo Tin lành, sức mạnh liên kết giữa người có đạo và không có đạo đã thay đổi hoàn toàn phương thức canh tác truyền thống. Thay vì độc canh cây ngô cho năng suất thấp, bà con chuyển đổi sang trồng 26 ha hồi và 24 ha sa nhân, cho sản lượng tinh dầu hồi 5.000 – 6.000 lít/năm và gần 20 tấn quả sa nhân tươi, mang lại thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi hộ. Năm 2026, xóm tiếp tục đưa vào trồng thử nghiệm 12.000 cây cà phê. Đời sống khấm khá, 120/120 hộ gia đình đã đưa toàn bộ gia súc ra khỏi gầm sàn, đóng góp hàng trăm ngày công tu sửa đường liên thôn và giúp đỡ xóa 7 nhà tạm dột nát...
Thực tiễn từ các địa phương khẳng định, ở đâu có sự đồng thuận và đoàn kết, ở đó có lời giải cho bài toán giảm nghèo và phát triển hạ tầng một cách căn cơ, bền vững nhất.
Lắng nghe dân để hiện thực hóa khát vọng phát triển
Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc còn là không gian dân chủ trực tiếp, nơi tiếng nói, tâm tư của người dân được chuyển tải thẳng thắn đến cấp ủy và chính quyền.
Tại thôn Bắc Nghèn (xã Can Lộc, Hà Tĩnh), ngày hội gắn liền với đợt bầu cử trưởng thôn. Các ứng viên đều được người dân cùng chi bộ thảo luận, giới thiệu từ trước, giúp tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu đạt gần như tuyệt đối để lựa chọn người có năng lực, uy tín đứng ra gánh vác việc chung.
Chia sẻ về ý nghĩa của ngày hội từ cơ sở, bà Lê Thị Mỹ Linh, Trưởng ban Công tác Mặt trận Buôn Đung 1 (phường Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk), cho biết: "Ý nghĩa lớn nhất của hoạt động không chỉ là tạo dịp để bà con sum họp, mà còn giúp mọi người thêm gắn bó, hiểu nhau hơn, kịp thời chia sẻ, giúp đỡ nhau trong cuộc sống và cùng phát triển kinh tế buôn làng. Đây cũng là dịp tăng cường mối liên hệ giữa chính quyền với nhân dân, tạo sự đồng thuận trong thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương".
Đánh giá về giá trị lâu dài của khối đại đoàn kết, ông Y Giang Gry Niê Knơng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Đắk Lắk, nhấn mạnh: "Nếu trong kháng chiến, đồng bào các dân tộc Đắk Lắk đã đoàn kết đấu tranh giành độc lập, tự do, thì hôm nay, chúng ta cần tiếp nối tinh thần ấy để chung sức xây dựng quê hương giàu đẹp, văn minh, đậm đà bản sắc, bảo đảm mọi người dân đều được thụ hưởng thành quả phát triển". Ông cho rằng, đoàn kết không thể dừng lại ở những khẩu hiệu chung chung, mà phải biến thành hành động chăm lo cụ thể cho cuộc sống người dân, giải quyết thỏa đáng những quyền lợi chính đáng ngay từ cơ sở.
Dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam tại bản Tù Lu - Tìa Ló (xã Pu Nhi, tỉnh Điện Biên), Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng khẳng định: Tinh thần ngày hội không chỉ diễn ra trong một ngày mà mỗi thôn, bản cần chọn những việc làm thiết thực, vừa sức để duy trì quanh năm như chăm lo người nghèo, hộ neo đơn, giữ gìn cảnh quan môi trường; việc gì đã thống nhất thì cùng làm, công khai kết quả để bà con cùng biết, cùng tham gia, cùng giám sát.
Khi người dân được thực sự đặt vào vị trí trung tâm, được thực hiện đầy đủ quyền "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng", sức mạnh lòng dân sẽ được khơi thông trọn vẹn. "Ý Đảng" gặp "Lòng Dân" tạo nên sự thống nhất ý chí và hành động, biến sức mạnh đại đoàn kết thành động lực đưa đất nước vững vàng tiến bước.