Nghiên cứu cho thấy đại dịch COVID-19 ảnh hưởng tới não bộ của giới trẻ

Não bộ trẻ em tiến hóa nhanh hơn

Một nghiên cứu mới đã cho thấy những dấu hiệu thể hiện rằng não của một số thanh thiếu niên lão hóa nhanh hơn nhiều so với người bình thường - nhanh hơn khoảng 4,2 năm ở trẻ em gái và 1,4 năm ở trẻ em trai, theo nghiên cứu được công bố hôm thứ Hai vừa qua trên tạp chí Proceedings of the National Academy of Sciences.

Trước đó đã có hai nghiên cứu về sự lão hóa nhanh ở trẻ nhưng đây là nghiên cứu đầu tiên cung cấp chi tiết thông tin về sự khác biệt trong lão hóa theo giới tính.

nghien cuu cho thay dai dich covid 19 anh huong toi nao bo cua gioi tre hinh 1

Ảnh minh họa

Tiến sĩ Patricia K. Kuhl, tác giả của nghiên cứu thuộc Đại học Washington ở Seattle, cho biết: "Những phát hiện này là lời cảnh tỉnh quan trọng về sự mong manh của não bộ ở thanh thiếu niên, họ cần sự hỗ trợ của chúng ta hơn bao giờ hết".

Các nhà nghiên cứu ban đầu dự định theo dõi sự phát triển não bộ của thanh thiếu niên theo thời gian một cách tự nhiên, bắt đầu bằng MRI – chụp cộng hưởng từ - phương pháp mà đã thực hiện trên não của những người tham gia vào năm 2018. Họ đã lên kế hoạch để chụp một lần nữa vào năm 2020.

Nhưng đại dịch đã trì hoãn lần chụp thứ hai này gần bốn năm, với 130 người tham gia sống tại tiểu bang Washington ở độ tuổi từ 12 đến 20. Các tác giả đã loại những người trẻ được chẩn đoán mắc chứng rối loạn phát triển, tâm thần hoặc đang dùng thuốc hướng thần.

Nhóm nghiên cứu đã sử dụng dữ liệu MRI trước đó để tạo ra một "mô hình chuẩn" về cách 68 vùng não có khả năng phát triển trong thời kỳ vị thành niên thông thường, từ đó, họ có thể so sánh với dữ liệu MRI sau đại dịch và xem rằng liệu nó có đi chệch khỏi phỏng đoán hay không.

Các tác giả cho biết mô hình này tương tự như biểu đồ tăng trưởng được sử dụng tại các phòng khám nhi khoa để theo dõi chiều cao và cân nặng ở trẻ nhỏ. Các nhà nghiên cứu khác cũng sử dụng phương pháp này để nghiên cứu tác động của các điều kiện bất lợi về kinh tế xã hội, chứng tự kỷ, trầm cảm, rối loạn tăng động giảm chú ý hay căng thẳng do chấn thương.

Nghiên cứu cho thấy tình trạng mỏng vỏ não của trẻ tăng tốc sau đại dịch, xảy ra ở 30 vùng trên cả hai bán cầu não và tất cả các thùy não đối với trẻ em gái và chỉ ở hai vùng não đối với trẻ em trai. Tỷ lệ mỏng não lần lượt là 43% và 6% ở các vùng não được nghiên cứu cả hai giới tính.

Theo nghiên cứu, các vùng vỏ não có tốc độ mỏng đi nhanh chóng ở trẻ em gái có liên quan đến các chức năng nhận thức xã hội, chẳng hạn như nhận dạng, xử lý khuôn mặt và biểu cảm, các trải nghiệm xã hội và cảm xúc, khả năng đồng cảm và lòng trắc ẩn cũng như ngôn ngữ. Các vùng bị ảnh hưởng trong não của trẻ em trai có liên quan đến quá trình xử lý các vật thể trong trường thị giác cũng như khuôn mặt.

Dựa trên các nghiên cứu trước đây, các tác giả cho rằng những phát hiện này có thể là do một hiện tượng được gọi là “giả thuyết tăng tốc căng thẳng”. Giả thuyết này đưa ra rằng khi ta quá căng thẳng, não ta có thể chuyển sang giai đoạn trưởng thành sớm hơn để bảo vệ các mạch cảm xúc và vùng não liên quan đến việc học và ghi nhớ, làm giảm tác động lên quá trình phát triển cấu trúc.

Cần theo dõi và giúp giới trẻ vượt qua khó khăn

Một yếu tố mà các nhà nghiên cứu vẫn chưa tìm ra là liệu những tác động này có vĩnh viễn hay không. "Chúng ta biết rằng não không phục hồi hay trở nên dày hơn, nhưng một thước đo để biết thanh thiếu niên có phục hồi sau khi đại dịch kết thúc, xã hội trở lại bình thường, đó là não của chúng có mỏng đi chậm hơn không", Kuhl nói thêm. "Nếu đúng như vậy, chúng ta có thể nói rằng não của thanh thiếu niên đã phục hồi phần nào".

Gotlib cho biết việc đảm bảo những người trẻ được hỗ trợ về sức khỏe tâm thần là rất quan trọng. Wiznitzer khuyên rằng hãy hạn chế sử dụng phương tiện truyền thông xã hội và theo dõi những thay đổi về hành vi phản ánh sự thay đổi trong sức khỏe tinh thần để ta có thể xử lí sớm nhất có thể.

Gotlib cho biết, điều quan trọng là mặc dù đại dịch gần như đã kết thúc nhưng những tác động của nó vẫn còn. "Có thể sẽ không bao giờ trở lại hoàn toàn 'bình thường'. Tất cả những điều này đều là lời nhắc nhở mạnh mẽ về sự mong manh của con người và tầm quan trọng của việc đầu tư vào khoa học phòng ngừa và chuẩn bị cho đại dịch tiếp theo".

Hà Trang (theo CNN)

Xem thêm

Hàng loạt động đất mạnh trên thế giới trong một ngày: từ Peru, Indonesia đến Trung Quốc

Hàng loạt động đất mạnh trên thế giới trong một ngày: từ Peru, Indonesia đến Trung Quốc

(CLO) Ngày 21/11, hàng loạt trận động đất mạnh xảy ra tại nhiều khu vực trên thế giới, từ Nam Mỹ đến châu Á. Trong đó, Indonesia ghi nhận trận động đất có độ lớn ban đầu lên tới 7,2, trong khi các rung chấn mạnh cũng khiến người dân Peru hoảng sợ và được ghi nhận tại tỉnh Thanh Hải, Trung Quốc.

Hình ảnh sinh vật được cho là Bigfoot trong đoạn phim do Roger Patterson và Robert Gimlin ghi lại tại California, Mỹ, năm 1967. Ảnh: Public Domain

Mỹ công bố hồ sơ về sinh vật bí ẩn ‘quái vật chân to’

(CLO) Bộ Nông nghiệp Mỹ vừa công bố loạt tài liệu lưu trữ liên quan đến "Bigfoot" (quái vật chân to), sinh vật bí ẩn được cho là sống trong những khu rừng Bắc Mỹ. Các hồ sơ hé lộ những cuộc điều tra về dấu chân khổng lồ và những lời kể về sinh vật này từ hơn 80 năm trước.

Bitcoin lao dốc, chạm mức thấp nhất trong hai năm

Bitcoin lao dốc, chạm mức thấp nhất trong hai năm

(CLO) Giá Bitcoin, đồng tiền điện tử lớn nhất thế giới, giảm mạnh xuống mức thấp nhất kể từ tháng 9/2024, trong bối cảnh nhà đầu tư lo ngại về triển vọng của ngành trí tuệ nhân tạo (AI) và những biến động trên thị trường tài chính Mỹ.

Động đất 6,8 độ rung lắc Peru

Động đất 6,8 độ rung lắc Peru

(CLO) Trận động đất mạnh 6,8 độ xảy ra tối 20/11 tại vùng núi Andes, miền trung Peru, khiến người dân ở thủ đô Lima và nhiều khu vực lân cận hoảng loạn sơ tán.

Khoai tây được trồng trong đất mô phỏng điều kiện trên Mặt Trăng tại phòng thí nghiệm của Đại học Bang Oregon, thành phố Corvallis, bang Oregon (Mỹ). Ảnh: Đại học Bang Oregon

Lần đầu trồng thành công khoai tây trên đất mô phỏng Mặt trăng

(CLO) Các nhà khoa học Mỹ đã trồng thành công khoai tây trong đất mô phỏng bề mặt Mặt trăng, với năng suất tương đương khi trồng trên Trái đất. Kết quả nghiên cứu mở ra triển vọng tự sản xuất lương thực cho các phi hành gia trong những sứ mệnh không gian dài ngày.

Chi phí chiến tranh của Mỹ tại Iran vượt 48 tỷ USD

Chi phí chiến tranh của Mỹ tại Iran vượt 48 tỷ USD

(CLO) Lầu Năm Góc xác nhận chi phí chiến dịch quân sự của Mỹ tại Iran đã lên tới 48,3 tỷ USD, chưa tính thiệt hại hạ tầng tại các căn cứ ở Trung Đông. Khoản chi leo thang đang thổi bùng tranh cãi tại Quốc hội Mỹ sau thất bại của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vừa qua.

Liên minh châu Âu xác nhận bị tấn công mạng bằng công cụ AI

Liên minh châu Âu xác nhận bị tấn công mạng bằng công cụ AI

(CLO) Liên minh châu Âu (EU) lần đầu tiên ghi nhận một cuộc tấn công mạng sử dụng công cụ AI nhằm vào các cơ quan quản lý của khối. Vụ xâm nhập kéo dài ít nhất 10 ngày, gây gián đoạn nhiều hệ thống nội bộ phục vụ khoảng 40.000 nhân sự tại Brussels nhưng chưa phát hiện dấu hiệu rò rỉ dữ liệu diện rộng.

Cỡ chữ bài viết: