Theo các chuyên gia kinh tế, nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu qua eo biển Hormuz đang khiến chi phí năng lượng tại Mỹ tăng nhanh hơn dự kiến.
Ngày 14/5, Reuters đưa tin giá dầu Brent giao kỳ hạn tăng 13 cent, tương đương 0,12%, lên 105,76 USD/thùng, trong khi giá dầu WTI giao kỳ hạn của Mỹ tăng 12 cent, tương đương 0,12%, lên 101,14 USD/thùng, cho thấy thị trường năng lượng toàn cầu vẫn chưa hạ nhiệt trước lo ngại địa chính trị.
Điều này buộc nhiều hộ gia đình phải điều chỉnh ngân sách, ưu tiên các khoản chi thiết yếu thay vì những món hàng có giá trị lớn.
Dữ liệu mới công bố từ Bộ Thương mại Mỹ cho thấy doanh số bán lẻ trong tháng 4 chỉ tăng 0,5% so với tháng trước, thấp hơn kỳ vọng của giới phân tích và chậm lại đáng kể so với mức tăng 1,6% ghi nhận trong tháng 3. Dù chi tiêu tiêu dùng vẫn duy trì tăng trưởng tháng thứ ba liên tiếp, nhiều dấu hiệu cho thấy người dân Mỹ đang bắt đầu thận trọng hơn trước áp lực giá cả.
Sự thay đổi rõ nhất xuất hiện ở nhóm hàng hóa lâu bền. Doanh số tại các cửa hàng nội thất giảm 2%, doanh số ô tô giảm 0,5%, trong khi các cửa hàng bách hóa và quần áo cũng chứng kiến mức sụt giảm đáng kể. Ngược lại, chi tiêu cho nhiên liệu tiếp tục tăng khi giá xăng leo thang trên diện rộng.
Dù vậy, sức mua của nền kinh tế Mỹ chưa suy yếu quá mạnh nhờ thị trường lao động vẫn duy trì ổn định. Tỷ lệ thất nghiệp trong tháng 4 giữ ở mức thấp 4,3%, trong khi nền kinh tế tạo thêm 115.000 việc làm mới, cao hơn dự báo của thị trường. Đây được xem là yếu tố giúp người tiêu dùng tiếp tục chi tiêu bất chấp áp lực lạm phát và giá nhiên liệu tăng cao.
Bret Kenwell, chuyên gia phân tích đầu tư tại nền tảng giao dịch và đầu tư xã hội eToro, nhận định người tiêu dùng Mỹ hiện vẫn cho thấy khả năng chống chịu tương đối tốt trước cú sốc giá năng lượng. Tuy nhiên, ông cảnh báo tác động thực sự của giá nhiên liệu cao thường xuất hiện sau vài tháng, khi ngân sách hộ gia đình bắt đầu bị bào mòn rõ rệt.
“Nếu giá năng lượng tiếp tục duy trì ở mức cao, nửa cuối năm có thể trở nên khó khăn hơn nhiều đối với người tiêu dùng cũng như nền kinh tế Mỹ”, ông cho biết.
Các khảo sát gần đây cũng phản ánh tâm lý bi quan ngày càng tăng của người dân Mỹ. Theo khảo sát tiêu dùng của University of Michigan, niềm tin của người dân vào triển vọng kinh tế đã giảm mạnh trong tháng này do lo ngại giá cả tăng cao và chi phí sinh hoạt ngày càng đắt đỏ.
Áp lực này đang đặc biệt ảnh hưởng tới nhóm hàng điện tử và thiết bị gia dụng. Nhà sản xuất đồ gia dụng Whirlpool gần đây cảnh báo nhu cầu tiêu dùng trong ngành đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu.
Không chỉ người tiêu dùng Mỹ chịu áp lực vì giá xăng tăng cao, các chủ trạm nhiên liệu cũng đang rơi vào tình thế khó khăn chưa từng có. Theo CNN, phần lớn cây xăng tại Mỹ là các doanh nghiệp nhỏ hoạt động theo hình thức nhượng quyền, khiến họ đặc biệt dễ tổn thương khi chi phí nhiên liệu leo thang.
Gia đình ông Chris Bambury đã kinh doanh xăng dầu tại Sonoma Valley, thuộc tiểu bang California, hơn một thế kỷ, nhưng theo ông, chưa bao giờ thị trường biến động mạnh như hiện nay. Tại hai trạm xăng của ông, giá bán hiện dao động quanh mức 6,29 USD/gallon, thấp hơn không đáng kể so với mức trung bình 6,36 USD/gallon của toàn hạt theo số liệu từ American Automobile Association.
Tuy nhiên, áp lực đối với các chủ trạm không chỉ đến từ giá xăng bán buôn tăng mạnh. Chi phí vận chuyển nhiên liệu, phí thanh toán thẻ tín dụng và tiền lương lao động đều đồng loạt leo thang, khiến biên lợi nhuận ngày càng bị thu hẹp.
Ông Bambury cho biết trước khi xung đột tại Iran bùng phát hồi cuối tháng 2/2026, giá xăng tại các cửa hàng của ông chỉ quanh mức 4,79 USD/gallon và hoạt động kinh doanh vẫn tương đối ổn định. Nhưng chỉ sau vài tháng, căng thẳng tại eo biển Hormuz cùng nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu đã đẩy chi phí vận hành tăng mạnh.
Trong bối cảnh giá năng lượng chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, áp lực lên người tiêu dùng và các doanh nghiệp nhỏ tại Mỹ được dự báo sẽ còn kéo dài trong những tháng tới.
