Nguyên nhân chính đến từ việc eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 20% dầu thô toàn cầu - bị phong tỏa, khiến hoạt động vận chuyển dầu bị đình trệ và hàng loạt tàu chở dầu mắc kẹt. Giá dầu thô, nguyên liệu đầu vào của xăng, vì thế tăng mạnh, kéo theo giá bán lẻ leo thang.
Diễn biến này xảy ra dù Tổng thống Donald Trump trước đó đã tuyên bố tạm dừng chiến dịch quân sự nhằm khơi thông lại tuyến hàng hải qua Hormuz, với lý do có “tiến triển lớn” trong đàm phán.
Trước đó, vào giữa tháng 4, thị trường từng ghi nhận đà giảm giá ngắn hạn sau khi xuất hiện thông tin về lệnh ngừng bắn ngày 8/4. Giá xăng khi đó giảm liên tục trong gần hai tuần, tạo kỳ vọng rằng căng thẳng sẽ sớm kết thúc. Nhưng khi xung đột kéo dài, xu hướng nhanh chóng đảo chiều.
Ông Rob Smith, giám đốc bán lẻ nhiên liệu toàn cầu tại S&P Global Energy, nhận định thị trường đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nguồn cung thực sự, khiến áp lực tăng giá trở nên liên tục và khó tránh.
Ông cho rằng ngay cả khi giao tranh chấm dứt, giá dầu cũng khó quay lại mức cũ trong thời gian ngắn. Rủi ro khi vận chuyển qua Hormuz đã tăng lên đáng kể, buộc các hãng vận tải và công ty bảo hiểm phải tính thêm “phí rủi ro”, kéo dài tác động đến giá năng lượng trong nhiều tháng.
Đà tăng giá nhiên liệu đang làm gia tăng lạm phát và bất ổn kinh tế tại Mỹ, đồng thời tạo thêm áp lực chính trị đối với chính quyền của ông Trump trong bối cảnh sự ủng hộ của cử tri suy giảm.
