Nguyệt thực 3/3: Cơ hội cuối để ngắm 'Trăng máu' cho đến năm 2028 và khung thời gian xem ở Việt Nam

Những người đam mê bầu trời đêm sắp sửa được chứng kiến một hiện tượng thiên văn vô cùng ấn tượng. Vào ngày 3/3/2026, nguyệt thực toàn phần sẽ diễn ra, biến Mặt trăng thành màu đỏ thẫm đặc trưng, hay còn gọi là "Trăng máu".

Hiện tượng này có thể quan sát được tại bất kỳ khu vực nào mà Mặt trăng nằm trên đường chân trời trong thời điểm diễn ra sự kiện, bao gồm phần lớn châu Mỹ, Úc và Đông Á (gồm Việt Nam).

Đây được ghi nhận là nguyệt thực toàn phần cuối cùng có thể quan sát từ Trái Đất cho đến tận cuối năm 2028.

Nguyệt thực chỉ xảy ra vào đêm trăng tròn, khi Trái đất di chuyển vào giữa Mặt trời và Mặt trăng, che khuất ánh sáng Mặt trời và tạo bóng đổ lên bề mặt Mặt trăng. Tuy nhiên, không phải nguyệt thực nào cũng giống nhau.

Ở nguyệt thực nửa tối, Mặt trăng đi qua vùng bóng ngoài sáng hơn của Trái đất nên sự thay đổi màu sắc rất khó nhận thấy. Trong nguyệt thực một phần, chỉ một phần Mặt trăng đi vào vùng bóng tối nhất, khiến khu vực đó trông sẫm màu hơn.

Còn nguyệt thực toàn phần diễn ra khi Mặt trời, Trái đất và Mặt trăng thẳng hàng tuyệt đối.

Trong nguyệt thực toàn phần, toàn bộ Mặt trăng nằm gọn trong vùng bóng tối của Trái đất. Dù Trái đất chặn ánh sáng trực tiếp từ Mặt trời, bầu khí quyển của chúng ta lại đóng vai trò như một thấu kính, bẻ cong ánh sáng. Trong khi các bước sóng ngắn (màu xanh lục, xanh lam) bị tán xạ đi, thì các bước sóng dài hơn (màu đỏ, cam) lại đi xuyên qua bầu khí quyển và chiếu lên Mặt trăng. Kết quả là Mặt trăng không bị tối đen hoàn toàn mà chuyển sang màu đỏ cam.

Các nhà khoa học cho biết màu sắc chính xác của Mặt trăng phụ thuộc vào lượng bụi và mây trong khí quyển. Nếu khí quyển chứa nhiều hạt hơn, Mặt trăng có thể hiện ra với màu đỏ sẫm hơn.

Không giống nhật thực, nguyệt thực có thể quan sát bằng mắt thường mà không cần kính chuyên dụng. Thời gian kéo dài nhiều giờ cũng giúp người quan sát có đủ thời gian để thưởng thức trọn vẹn hiện tượng thiên văn ấn tượng này.

Thời gian xem "Trăng máu" ngày 3/3 tại Việt Nam

Theo giờ Việt Nam, nguyệt thực toàn phần ngày 3/3 sẽ bắt đầu từ chiều sớm, nhưng thời điểm "vàng" để chiêm ngưỡng bắt đầu từ 18h00, khi Mặt trăng vừa mọc lên ở phía Đông cũng là lúc bắt đầu giai đoạn toàn phần.

Tại thời điểm nguyệt thực cực đại vào khoảng lúc 18h33, Mặt trăng sẽ khoác lên mình sắc đỏ thẫm đặc trưng và duy trì trạng thái này cho đến khoảng 19h00. Sau đó, bóng tối sẽ dần rút đi và hiện tượng nguyệt thực một phần sẽ kết thúc hoàn toàn vào lúc 20h16.

Với tổng thời gian diễn ra giai đoạn toàn phần kéo dài gần một tiếng đồng hồ ngay từ lúc hoàng hôn, đây chắc chắn là một khung cảnh thiên văn kỳ ảo không thể bỏ lỡ trước khi phải chờ đợi thêm gần ba năm nữa để chứng kiến hiện tượng tương tự.