Nhà báo Trần Mỹ & hành trình giải oan cho Huỳnh Văn Nén

Trong khi nhiều tờ báo khẳng định Huỳnh Văn Nén là thủ phạm giết bà Lê Thị Bông và gia đình bà Nguyễn Thị Lâm (kể cả vợ chồng Nén) đã gây ra cái chết cho bà Dương Thị Mỹ. Dư luận đang sôi lên thì bất ngờ báo Văn nghệ trẻ đăng nhiều bài viết của tác giả Trần Mỹ khẳng định hai vụ án này là oan sai, nhân chứng, vật chứng và hiện trường là giả…

(NBCL) Trong khi nhiều tờ báo khẳng định Huỳnh Văn Nén là thủ phạm giết bà Lê Thị Bông và gia đình bà Nguyễn Thị Lâm (kể cả vợ chồng Nén) đã gây ra cái chết cho bà Dương Thị Mỹ. Dư luận đang sôi lên thì bất ngờ báo Văn nghệ trẻ đăng nhiều bài viết của tác giả Trần Mỹ khẳng định hai vụ án này là oan sai, nhân chứng, vật chứng và hiện trường là giả…

Năm 1998, bà Lê Thị Bông bị giết tại nhà riêng, trong khi chưa tìm ra thủ phạm thì ông Huỳnh Văn Nén vỗ ngực nói với mấy bạn nhậu: “Tao giết bà Bông đấy…”. Thế là mấy ngày sau ông bị bắt. Sau đó 9 người trong gia đình bà Lâm, mẹ vợ ông bị khởi tố, thêm 7 người bị bắt, không kể ông Nén. Theo Kết luận điều tra, sáng ngày 18/5/1993, bà Nguyễn Thị Nhung, chị vợ ông Nén, giặt quần áo, lấy được lá thư trong túi quần chồng có nội dung: “Mỹ muốn gặp anh Sáng vào 1 giờ khuya đêm nay trong vườn điều ông Hai Hoàng”. Bà Nhung đã huy động mẹ là bà Lâm, các em trai, em gái, em rể và hai con dưới 16 tuổi nửa đêm 18/5/1993, vào vườn điều mai phục, gây ra cái chết cho bà Mỹ. Thì ra sau khi phải nhận tội giết bà Bông, ông Nén phải khai thêm gia đình mẹ vợ, kể cả vợ chồng ông đã gây ra cái chết cho bà Dương Thị Mỹ 5 năm trước để lập công chuộc tội nhằm thoát án tử hình.

Cho rằng gia đình bà Lâm bị oan, chủ tịch xã Tân Minh, ông Nguyễn Thận đã vào TP. HCM nhờ các nhà báo có tên tuổi tìm cách giúp đỡ nhưng vì nhiều lí do nên không có kết quả. Thế rồi ông Thận nghĩ đến ông Trần Mỹ, một nhà báo tự do mà ông rất phục. Bốn năm trước ông Trần Mỹ từ Phan Rang vào nhờ giúp đỡ để “khui” vụ án phá rừng Tánh Linh. Sau đó vụ rừng này được khởi tố, 36 quan chức phải hầu toà, có người bị phạt trên 20 năm tù. Nhưng ông Trần Mỹ là nhà báo tự do lại ở xa nên không phải chuyện dễ. Ông Thận còn nghĩ đến cả những chuyện xấu có thể xảy ra như nhà báo Trần Mỹ có thể bị hãm hại, bị mua chuộc… Đang suy tính thì bỗng nhiên nhà báo Trần Mỹ xuất hiện và cho biết là đã đưa gia đình vào đây định cư, Chủ tịch Thận hết sức vui mừng.

Bà Nhung mắc bệnh hiểm nghèo đang điều trị tại Bệnh viện Ung bướu TP.HCM, ông Trần Mỹ đã vào gặp, tìm hiểu việc kêu oan, nghiên cứu Kết luận điều tra rồi có bài viết: “7 người bị bắt oan trong một vụ án ở Bình Thuận”. Ông khẳng định gia đình bà Lâm không phải thủ phạm giết bà Dương Thị Mỹ rồi gửi bài đến nhiều tờ báo mà mãi không báo nào đăng. Tháng 10/2000, báo Văn nghệ trẻ cử nhà báo Nguyễn Chính vào Bình Thuận xác minh bài viết của ông Trần Mỹ rồi tháng 11 công bố bài viết này, gây xôn xao dư luận. Sau đó Trần Mỹ viết đơn, ký tên mình, gửi lãnh đạo Đảng, Nhà nước, kêu oan cho gia đình bà Lâm, đơn này đã được đăng báo Văn nghệ trẻ ngày 17/12/2000.

[caption id="attachment_72106" align="aligncenter" width="640"] Nhà báo Trần Mỹ (đeo kính) và cựu Chủ tịch xã Nguyễn Thuận.[/caption]

Đầu năm 2001, bà Nhung mất thì hơn tuần sau TAND tỉnh Bình Thuận đưa vụ án ra xét xử, buộc tội gia đình bà Lâm đã gây ra cái chết cho bà Dương Thị Mỹ. Báo Văn nghệ trẻ lại đăng bài viết 4 kỳ có tựa đề “Phiên sơ thẩm là một thảm kịch” của tác giả Trần Mỹ. Ông tố cáo CQĐT đã tạo dựng hồ sơ làm sai lệch bản chất vụ án như đưa nhiều phạm nhân đến ở ghép với các bị cáo của vụ án này rồi đồng loạt có đơn tố cáo là được nghe các bị cáo kể lại việc giết bà Mỹ? Một nữ phạm nhân được giao dạy bà Lâm học, cầm tay bà viết ra bản tường trình nhận tội giết bà Dương Thị Mỹ mà bà Lâm không hề biết là mình viết gì? Nhà báo Trần Mỹ cho rằng lời khai nhận tội của Huỳnh Văn Nén và nhân chứng là bịa đặt, có dấu hiệu các bị cáo bị mớm cung, nhục hình. Năm 2001, nhà báo Trần Mỹ thảo đơn dài 5 trang A4 tiếp tục kêu oan cho gia đình bà Nguyễn Thị Lâm được 7 nhà báo: Nguyễn Chính, Đình Quân, Vũ Đức Sao Biển, Lê Thanh Phong, Mạc Hồng Kỳ, Cao Thuyên và Trần Mỹ cùng ký tên gửi lãnh đạo Đảng, Nhà nước, khẳng định gia đình bà Lâm vô tội.

Kỳ họp Quốc hội năm đó, ông trao tận tay Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh và nhiều Đại biểu Quốc hội. Tết năm 2002, Trần Mỹ viết thư cho Thẩm phán TAND tối cao Ngô Đình Trấn, Chủ toạ phiên phúc thẩm, khẳng định: “Gia đình bà Lâm không liên quan đến cái chết của bà Dương Thị Mỹ, rằng bà Mỹ bị giết ở một nơi khác, vườn điều chỉ là hiện trường giả. Nhưng kết quả phiên phúc thẩm sắp tới phụ thuộc vào lòng dũng cảm của Hội đồng xét xử mà Chủ tọa là ông”. Tháng 4/2002, TAND tối cao xét xử phúc thẩm lần thứ 2 đã tuyên hủy án sơ thẩm, trả hồ sơ để điều tra lại.

Tháng 6/2004 ông Trần Mỹ ra Hà Nội, công bố bài viết “Trở lại vấn đề nhân chứng, vật chứng và hiện trường vụ án Vườn Điều” trên báo Pháp luật VN ngày 3 và 4/6/2004 rồi cầm hai tờ báo này đi tìm hai luật sư Trần Vũ Hải và Phạm Hồng Hải. Đọc bài viết này, hai vị luật sư đã bị thuyết phục, hăng hái vào Bình Thuận bào chữa miễn phí cho các bị cáo. Tháng 8/2004, tòa sơ thẩm TAND tỉnh Bình Thuận (lần 3) lại buộc các bị cáo tội giết người nhưng tháng 4/2005, Tòa phúc thẩm TAND tối cao lại tuyên hủy án sơ thẩm, trả hồ sơ và đề nghị CQĐT Bộ Công an trực tiếp điều tra.

Hai phiên sơ thẩm và phúc thẩm này do ba luật sư: Phạm Hồng Hải, Trần Vũ Hải và Bùi Đức Trường bào chữa, thực sự chấn động dư luận. Rồi ba vị luật sư có đơn đề nghị khởi tố Điều tra viên Cao Văn Hùng vì cố tình làm sai lệch nhiều nội dung trong hồ sơ vụ án. Ba cơ quan tố tụng tỉnh Bình Thuận lập tức trả miếng, ký chung một công văn đề nghị xử lý ba vị luật sư này… Sau 9 tháng làm việc, CQĐT Bộ Công an kết luận: “Không có căn cứ gia đình bà Nguyễn Thị Lâm gây ra cái chết cho bà Dương Thị Mỹ”. Thế là 10 người trong gia đình bà Lâm được minh oan trong vụ án mạng bà Dương Thị Mỹ.

Nhà báo Trần Mỹ nói: “Kết luận điều tra, đọc đến đâu là biết bịa đặt đến đó, chính tài liệu này đã giúp tôi nhìn ra toàn bộ sự thật của vụ án từ đó có quyết tâm theo đuổi đến cùng.

Một người bị chém gần chục nhát mà thân thể, quần áo, hiện trường không có máu; con dao gây án chôn xuống đất 6 năm, bị ngắn mất 12cm nhưng lại nở ra gấp đôi; bà Mỹ không biết chữ nhưng viết được thư hẹn nhân tình? Mà lá thư này không có trong hồ sơ vụ án? Vườn điều rộng, rất âm u, đêm xẩy ra vụ án là 28/3 âm lịch, trong vườn điều tối còn hơn bịt mắt lại, thế mà bà Mỹ và ông Sáng dễ dàng gặp nhau trong đó; rồi 9 người “bắt ghen” chia làm 3 tốp đi cách nhau 10 phút mà tập kết được tại một điểm không hẹn trước, trùng với chỗ đôi tình nhân đợi nhau; cuộc đánh chém trong vườn điều được ông Nén diễn tả như diễn ra giữa ban ngày… thì không bịa đặt là gì?”

Một vị lão thành Cách mạng ở Bình Thuận nói: “Gia quyến bà Lâm bị oan vì liên quan đến hai vụ án mạng là một tai họa có một không hai dưới gầm trời này. Nhưng may mắn họ gặp được Chủ tịch xã Nguyễn Thận và nhà báo Trần Mỹ là hai người rất có tâm, có đức, sẵn sàng xả thân vì công lý, nên việc minh oan cho 10 người trong hai vụ án mạng này diễn ra giống như một giấc mơ đẹp…”. Phải chăng sắp đặt việc này, có bàn tay của “Chúa”? Hay nói theo thuyết của đạo Phật thì phúc ở trong họa...

Lê Hữu

Xem thêm

Từ Giải Báo chí Quốc gia, nghĩ về sứ mệnh thiêng liêng của Báo chí

Từ Giải Báo chí Quốc gia, nghĩ về sứ mệnh thiêng liêng của Báo chí

(NB&CL) 101 năm Báo chí Cách mạng Việt Nam, tài sản quý giá nhất mà các thế hệ đi trước để lại cho nghề báo hôm nay chính là ngọn lửa lý tưởng, tinh thần nhân văn, sự chính trực và lòng quả cảm. Đó vừa là truyền thống, cũng là nguồn năng lượng quý giá được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác mà Giải Báo chí Quốc gia hàng năm sẽ tiếp tục toả sáng.

Thư tình và phóng sự điều tra được viết bằng AI - thì sao?

Thư tình và phóng sự điều tra được viết bằng AI - thì sao?

(NB&CL) Trí tuệ nhân tạo (AI) và các thuật toán, ứng dụng “siêu thông minh”, với nhiều công năng được tôn vinh là “thần thánh” và đang dần “thay thế trí tuệ con người”. Chúng có đáng sợ không, chúng có lấy đi phần việc rồi thay thế dần vai trò của nhà báo trong các xa lộ thông tin hiện nay không? Các câu hỏi ấy, người tự tin nhất về “sức người” cũng phải chao đảo. Với tôi, tôi tin vào trí tuệ nhân tạo và sức quyến rũ kỳ diệu của nó.

Ấn tượng đêm chung kết “Tiếng hát Người làm báo mở rộng” năm 2026 tại Hải Phòng

Ấn tượng đêm chung kết “Tiếng hát Người làm báo mở rộng” năm 2026 tại Hải Phòng

(CLO) Những tiết mục đặc sắc, được đầu tư công phu đã mang đến một đêm nghệ thuật giàu cảm xúc tại chung kết Cuộc thi “Tiếng hát Người làm báo mở rộng - Năm 2026”. Không chỉ tôn vinh tài năng nghệ thuật của những người làm báo, chương trình còn là cầu nối giao lưu, tăng cường sự gắn kết giữa các nhà báo Việt Nam và bạn bè quốc tế

Báo chí cách mạng đồng hành cùng dân tộc và những yêu cầu đặt ra trong kỷ nguyên mới

Báo chí cách mạng đồng hành cùng dân tộc và những yêu cầu đặt ra trong kỷ nguyên mới

(CLO) Trong kỷ nguyên số, để tiếp tục hoàn thành sứ mệnh lịch sử vẻ vang, Báo chí cách mạng phải không ngừng đổi mới tư duy, làm chủ khoa học – công nghệ, phát triển các mô hình báo chí hiện đại, nhưng tuyệt đối không được xa rời nền tảng cốt lõi của mình: lấy lợi ích quốc gia – dân tộc làm tối thượng, lấy Nhân dân làm trung tâm, lấy sự thật, trách nhiệm và tính nhân văn làm giá trị bền vững.

Khai mạc Diễn đàn Báo chí toàn quốc 2026: Báo chí đang đối diện với sự thay đổi sâu sắc của môi trường truyền thông số

Khai mạc Diễn đàn Báo chí toàn quốc 2026: Báo chí đang đối diện với sự thay đổi sâu sắc của môi trường truyền thông số

(CLO) Theo nhà báo Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, AI có thể hỗ trợ nâng cao năng suất lao động rất hiệu quả nhưng con người phải luôn giữ vai trò kiểm soát cuối cùng, nhằm hạn chế nguy cơ sai lệch thông tin.

Báo chí cách mạng phải cảnh giác với thông tin giả

Báo chí cách mạng phải cảnh giác với thông tin giả

Trong dòng chảy mạnh mẽ của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, cùng với sự phát triển bùng nổ của internet, mạng xã hội và các nền tảng truyền thông số, môi trường thông tin toàn cầu đang chứng kiến những thay đổi sâu sắc. Bên cạnh những cơ hội to lớn trong việc truyền tải tri thức, kết nối xã hội và thúc đẩy phát triển kinh tế - văn hóa, không gian mạng cũng trở thành môi trường thuận lợi cho sự xuất hiện và lan truyền của các loại thông tin giả, thông tin sai sự thật, thông tin xuyên tạc, độc hại.

Các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước tham quan Hội Báo toàn quốc 2026

Các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước tham quan Hội Báo toàn quốc 2026

(CLO) Ngay sau Lễ khai mạc Hội Báo toàn quốc 2026, các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước đã tham quan không gian trưng bày của 66 đơn vị, cơ quan báo chí và các cấp Hội Nhà báo cả nước, nơi giới thiệu những thành tựu nổi bật, sản phẩm báo chí số và các sáng kiến đổi mới của báo chí Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Bán dữ liệu cho AI, nguồn thu mới đầy tiềm năng của báo chí

Bán dữ liệu cho AI, nguồn thu mới đầy tiềm năng của báo chí

(NB&CL) Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi sâu sắc ngành truyền thông toàn cầu. Trong khi nhiều tòa soạn vẫn loay hoay với bài toán doanh thu, một hướng đi mới đang dần hình thành: bán dữ liệu và nội dung báo chí cho các công ty phát triển AI. Những hợp đồng trị giá hàng trăm triệu USD giữa các tập đoàn truyền thông và hãng công nghệ cho thấy dữ liệu báo chí đang trở thành loại tài sản đặc biệt có giá trị trong kỷ nguyên AI.

Báo chí giữ vai trò tuyến đầu trong bảo vệ sự thật và đấu tranh chống thông tin sai lệch trên không gian mạng

Báo chí giữ vai trò tuyến đầu trong bảo vệ sự thật và đấu tranh chống thông tin sai lệch trên không gian mạng

Hướng tới kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026), chiều 18/6, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05, Bộ Công an) đã tổ chức chương trình gặp mặt và Tọa đàm “Báo chí trên tuyến đầu chống thông tin sai lệch” với sự tham gia của lãnh đạo các cơ quan quản lý báo chí, lãnh đạo các cơ quan báo chí, truyền hình trong nước.

Giữ lửa nghề trong thời đại AI

Giữ lửa nghề trong thời đại AI

(NB&CL) Khi bắt đầu viết bài này, tôi ngồi trước màn hình rất lâu mà không sao viết nổi một dòng mở đầu. Ngoài kia, thành phố đã ngủ, nhưng trong phòng làm việc của nhà báo, đèn vẫn còn sáng. Nghề báo vốn vậy, giống như một chuyến tàu chạy xuyên đêm, không ai biết chính xác lúc nào sẽ tới ga cuối, chỉ biết rằng luôn phải đi tiếp.

Từ số hóa tác phẩm đến kiến tạo hệ sinh thái số bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Từ số hóa tác phẩm đến kiến tạo hệ sinh thái số bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

(NB&CL) Trong kỷ nguyên số, không gian mạng đang trở thành mặt trận cạnh tranh quyết liệt về thông tin, dữ liệu và khả năng định hình nhận thức xã hội. Khi các nền tảng số xuyên biên giới ngày càng chi phối dòng chảy thông tin, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng đặt ra những yêu cầu mới đối với báo chí cách mạng. Theo các chuyên gia, để giữ vững vai trò chủ lực trên mặt trận tư tưởng, báo chí cần vượt qua tư duy số hóa đơn thuần, từng bước kiến tạo hệ sinh thái số đủ mạnh để làm chủ dữ liệu, kết nối công chúng và góp phần bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng.

Hội báo toàn quốc 2026: Nhiều gian trưng bày hoàn tất trước thềm khai mạc

Hội báo toàn quốc 2026: Nhiều gian trưng bày hoàn tất trước thềm khai mạc

(CLO) Chiều 18/6, không khí chuẩn bị cho Hội báo toàn quốc 2026 tại Trung tâm Hội nghị - Biểu diễn TP Hải Phòng diễn ra khẩn trương. Nhiều gian trưng bày của các cơ quan báo chí trên cả nước đã hoàn tất những công đoạn cuối cùng, sẵn sàng cho lễ khai mạc và đón khách tham quan từ ngày 19/6.

Cỡ chữ bài viết: