Nhà báo Trần Mỹ & hành trình giải oan cho Huỳnh Văn Nén

Trong khi nhiều tờ báo khẳng định Huỳnh Văn Nén là thủ phạm giết bà Lê Thị Bông và gia đình bà Nguyễn Thị Lâm (kể cả vợ chồng Nén) đã gây ra cái chết cho bà Dương Thị Mỹ. Dư luận đang sôi lên thì bất ngờ báo Văn nghệ trẻ đăng nhiều bài viết của tác giả Trần Mỹ khẳng định hai vụ án này là oan sai, nhân chứng, vật chứng và hiện trường là giả…

(NBCL) Trong khi nhiều tờ báo khẳng định Huỳnh Văn Nén là thủ phạm giết bà Lê Thị Bông và gia đình bà Nguyễn Thị Lâm (kể cả vợ chồng Nén) đã gây ra cái chết cho bà Dương Thị Mỹ. Dư luận đang sôi lên thì bất ngờ báo Văn nghệ trẻ đăng nhiều bài viết của tác giả Trần Mỹ khẳng định hai vụ án này là oan sai, nhân chứng, vật chứng và hiện trường là giả…

Năm 1998, bà Lê Thị Bông bị giết tại nhà riêng, trong khi chưa tìm ra thủ phạm thì ông Huỳnh Văn Nén vỗ ngực nói với mấy bạn nhậu: “Tao giết bà Bông đấy…”. Thế là mấy ngày sau ông bị bắt. Sau đó 9 người trong gia đình bà Lâm, mẹ vợ ông bị khởi tố, thêm 7 người bị bắt, không kể ông Nén. Theo Kết luận điều tra, sáng ngày 18/5/1993, bà Nguyễn Thị Nhung, chị vợ ông Nén, giặt quần áo, lấy được lá thư trong túi quần chồng có nội dung: “Mỹ muốn gặp anh Sáng vào 1 giờ khuya đêm nay trong vườn điều ông Hai Hoàng”. Bà Nhung đã huy động mẹ là bà Lâm, các em trai, em gái, em rể và hai con dưới 16 tuổi nửa đêm 18/5/1993, vào vườn điều mai phục, gây ra cái chết cho bà Mỹ. Thì ra sau khi phải nhận tội giết bà Bông, ông Nén phải khai thêm gia đình mẹ vợ, kể cả vợ chồng ông đã gây ra cái chết cho bà Dương Thị Mỹ 5 năm trước để lập công chuộc tội nhằm thoát án tử hình.

Cho rằng gia đình bà Lâm bị oan, chủ tịch xã Tân Minh, ông Nguyễn Thận đã vào TP. HCM nhờ các nhà báo có tên tuổi tìm cách giúp đỡ nhưng vì nhiều lí do nên không có kết quả. Thế rồi ông Thận nghĩ đến ông Trần Mỹ, một nhà báo tự do mà ông rất phục. Bốn năm trước ông Trần Mỹ từ Phan Rang vào nhờ giúp đỡ để “khui” vụ án phá rừng Tánh Linh. Sau đó vụ rừng này được khởi tố, 36 quan chức phải hầu toà, có người bị phạt trên 20 năm tù. Nhưng ông Trần Mỹ là nhà báo tự do lại ở xa nên không phải chuyện dễ. Ông Thận còn nghĩ đến cả những chuyện xấu có thể xảy ra như nhà báo Trần Mỹ có thể bị hãm hại, bị mua chuộc… Đang suy tính thì bỗng nhiên nhà báo Trần Mỹ xuất hiện và cho biết là đã đưa gia đình vào đây định cư, Chủ tịch Thận hết sức vui mừng.

Bà Nhung mắc bệnh hiểm nghèo đang điều trị tại Bệnh viện Ung bướu TP.HCM, ông Trần Mỹ đã vào gặp, tìm hiểu việc kêu oan, nghiên cứu Kết luận điều tra rồi có bài viết: “7 người bị bắt oan trong một vụ án ở Bình Thuận”. Ông khẳng định gia đình bà Lâm không phải thủ phạm giết bà Dương Thị Mỹ rồi gửi bài đến nhiều tờ báo mà mãi không báo nào đăng. Tháng 10/2000, báo Văn nghệ trẻ cử nhà báo Nguyễn Chính vào Bình Thuận xác minh bài viết của ông Trần Mỹ rồi tháng 11 công bố bài viết này, gây xôn xao dư luận. Sau đó Trần Mỹ viết đơn, ký tên mình, gửi lãnh đạo Đảng, Nhà nước, kêu oan cho gia đình bà Lâm, đơn này đã được đăng báo Văn nghệ trẻ ngày 17/12/2000.

555
Nhà báo Trần Mỹ (đeo kính) và cựu Chủ tịch xã Nguyễn Thuận.

Đầu năm 2001, bà Nhung mất thì hơn tuần sau TAND tỉnh Bình Thuận đưa vụ án ra xét xử, buộc tội gia đình bà Lâm đã gây ra cái chết cho bà Dương Thị Mỹ. Báo Văn nghệ trẻ lại đăng bài viết 4 kỳ có tựa đề “Phiên sơ thẩm là một thảm kịch” của tác giả Trần Mỹ. Ông tố cáo CQĐT đã tạo dựng hồ sơ làm sai lệch bản chất vụ án như đưa nhiều phạm nhân đến ở ghép với các bị cáo của vụ án này rồi đồng loạt có đơn tố cáo là được nghe các bị cáo kể lại việc giết bà Mỹ? Một nữ phạm nhân được giao dạy bà Lâm học, cầm tay bà viết ra bản tường trình nhận tội giết bà Dương Thị Mỹ mà bà Lâm không hề biết là mình viết gì? Nhà báo Trần Mỹ cho rằng lời khai nhận tội của Huỳnh Văn Nén và nhân chứng là bịa đặt, có dấu hiệu các bị cáo bị mớm cung, nhục hình. Năm 2001, nhà báo Trần Mỹ thảo đơn dài 5 trang A4 tiếp tục kêu oan cho gia đình bà Nguyễn Thị Lâm được 7 nhà báo: Nguyễn Chính, Đình Quân, Vũ Đức Sao Biển, Lê Thanh Phong, Mạc Hồng Kỳ, Cao Thuyên và Trần Mỹ cùng ký tên gửi lãnh đạo Đảng, Nhà nước, khẳng định gia đình bà Lâm vô tội.

Kỳ họp Quốc hội năm đó, ông trao tận tay Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh và nhiều Đại biểu Quốc hội. Tết năm 2002, Trần Mỹ viết thư cho Thẩm phán TAND tối cao Ngô Đình Trấn, Chủ toạ phiên phúc thẩm, khẳng định: “Gia đình bà Lâm không liên quan đến cái chết của bà Dương Thị Mỹ, rằng bà Mỹ bị giết ở một nơi khác, vườn điều chỉ là hiện trường giả. Nhưng kết quả phiên phúc thẩm sắp tới phụ thuộc vào lòng dũng cảm của Hội đồng xét xử mà Chủ tọa là ông”. Tháng 4/2002, TAND tối cao xét xử phúc thẩm lần thứ 2 đã tuyên hủy án sơ thẩm, trả hồ sơ để điều tra lại.

Tháng 6/2004 ông Trần Mỹ ra Hà Nội, công bố bài viết “Trở lại vấn đề nhân chứng, vật chứng và hiện trường vụ án Vườn Điều” trên báo Pháp luật VN ngày 3 và 4/6/2004 rồi cầm hai tờ báo này đi tìm hai luật sư Trần Vũ Hải và Phạm Hồng Hải. Đọc bài viết này, hai vị luật sư đã bị thuyết phục, hăng hái vào Bình Thuận bào chữa miễn phí cho các bị cáo. Tháng 8/2004, tòa sơ thẩm TAND tỉnh Bình Thuận (lần 3) lại buộc các bị cáo tội giết người nhưng tháng 4/2005, Tòa phúc thẩm TAND tối cao lại tuyên hủy án sơ thẩm, trả hồ sơ và đề nghị CQĐT Bộ Công an trực tiếp điều tra.

Hai phiên sơ thẩm và phúc thẩm này do ba luật sư: Phạm Hồng Hải, Trần Vũ Hải và Bùi Đức Trường bào chữa, thực sự chấn động dư luận. Rồi ba vị luật sư có đơn đề nghị khởi tố Điều tra viên Cao Văn Hùng vì cố tình làm sai lệch nhiều nội dung trong hồ sơ vụ án. Ba cơ quan tố tụng tỉnh Bình Thuận lập tức trả miếng, ký chung một công văn đề nghị xử lý ba vị luật sư này… Sau 9 tháng làm việc, CQĐT Bộ Công an kết luận: “Không có căn cứ gia đình bà Nguyễn Thị Lâm gây ra cái chết cho bà Dương Thị Mỹ”. Thế là 10 người trong gia đình bà Lâm được minh oan trong vụ án mạng bà Dương Thị Mỹ.

Nhà báo Trần Mỹ nói: “Kết luận điều tra, đọc đến đâu là biết bịa đặt đến đó, chính tài liệu này đã giúp tôi nhìn ra toàn bộ sự thật của vụ án từ đó có quyết tâm theo đuổi đến cùng.

Một người bị chém gần chục nhát mà thân thể, quần áo, hiện trường không có máu; con dao gây án chôn xuống đất 6 năm, bị ngắn mất 12cm nhưng lại nở ra gấp đôi; bà Mỹ không biết chữ nhưng viết được thư hẹn nhân tình? Mà lá thư này không có trong hồ sơ vụ án? Vườn điều rộng, rất âm u, đêm xẩy ra vụ án là 28/3 âm lịch, trong vườn điều tối còn hơn bịt mắt lại, thế mà bà Mỹ và ông Sáng dễ dàng gặp nhau trong đó; rồi 9 người “bắt ghen” chia làm 3 tốp đi cách nhau 10 phút mà tập kết được tại một điểm không hẹn trước, trùng với chỗ đôi tình nhân đợi nhau; cuộc đánh chém trong vườn điều được ông Nén diễn tả như diễn ra giữa ban ngày… thì không bịa đặt là gì?”

Một vị lão thành Cách mạng ở Bình Thuận nói: “Gia quyến bà Lâm bị oan vì liên quan đến hai vụ án mạng là một tai họa có một không hai dưới gầm trời này. Nhưng may mắn họ gặp được Chủ tịch xã Nguyễn Thận và nhà báo Trần Mỹ là hai người rất có tâm, có đức, sẵn sàng xả thân vì công lý, nên việc minh oan cho 10 người trong hai vụ án mạng này diễn ra giống như một giấc mơ đẹp…”. Phải chăng sắp đặt việc này, có bàn tay của “Chúa”? Hay nói theo thuyết của đạo Phật thì phúc ở trong họa...

Lê Hữu

Xem thêm

Luật Báo chí 2025 và trách nhiệm pháp lý của báo chí truyền hình từ tác phẩm gốc đến các phiên bản số

Luật Báo chí 2025 và trách nhiệm pháp lý của báo chí truyền hình từ tác phẩm gốc đến các phiên bản số

(NB&CL) Luật Báo chí 2025 mở rộng trách nhiệm của cơ quan báo chí từ tác phẩm phát sóng sang toàn bộ vòng đời nội dung trên không gian mạng. Với báo chí truyền hình, mỗi lần cắt dựng, đổi tiêu đề, thumbnail hay chuyển thể sang video ngắn đều có thể làm thay đổi cách công chúng tiếp nhận thông tin, đặt ra yêu cầu mới về kiểm soát nội dung và phân định trách nhiệm trên từng nền tảng.

Nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về sở hữu trí tuệ trên môi trường số

Nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về sở hữu trí tuệ trên môi trường số

(CLO) Sáng 30/9, Báo Bảo vệ Pháp luật tổ chức Hội thảo “Giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về sở hữu trí tuệ trong sản xuất, kinh doanh và lưu thông hàng hóa”. Tại đây, đại diện cơ quan chức năng, doanh nghiệp,... đã tập trung nhận diện những phương thức, thủ đoạn xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ mới, nhất là trên môi trường số, đồng thời trao đổi giải pháp nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các bên để nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật trong lĩnh vực này.

Khi sự kiện thành một phần của hoạt động báo chí

Khi sự kiện thành một phần của hoạt động báo chí

(CLO) Không còn chỉ là những cuộc gặp gỡ độc giả hay hoạt động bên lề, sự kiện đang trở thành một phần ngày càng quan trọng trong cách các tòa soạn xây dựng thương hiệu, tạo nội dung và phát triển doanh thu.

Diễn đàn Tổng Biên tập năm 2026: Kịp thời gợi mở những 'không gian phát triển mới' cho báo chí Việt Nam

Diễn đàn Tổng Biên tập năm 2026: Kịp thời gợi mở những 'không gian phát triển mới' cho báo chí Việt Nam

(CLO) Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 – năm 2026 với chủ đề “Báo chí cách mạng Việt Nam - Cơ hội trong không gian phát triển mới” được lãnh đạo các cơ quan báo chí đánh giá cao không chỉ ở những vấn đề được đặt ra đúng thời điểm, mà còn ở khả năng phát hiện và dự báo những yêu cầu đang hình thành đối với báo chí. 

Nhìn rõ cơ hội, nhận diện điểm nghẽn để mở không gian phát triển mới

Nhìn rõ cơ hội, nhận diện điểm nghẽn để mở không gian phát triển mới

(CLO) Khép lại Diễn đàn Tổng Biên tập 2026, bức tranh tương lai báo chí vượt ra ngoài làn sóng công nghệ hay AI. Vấn đề cốt tử hiện nay là tổ chức lại chuỗi giá trị: Lấy bản sắc chuyên sâu và niềm tin làm vũ khí cạnh tranh, tìm kiếm mô hình kinh tế bền vững và chủ động liên kết chia sẻ hạ tầng dùng chung.

Không gian phát triển mới của báo chí: Quá trình tìm ra những giá trị mới từ chính những tài sản đang có

Không gian phát triển mới của báo chí: Quá trình tìm ra những giá trị mới từ chính những tài sản đang có

(CLO) Phiên I với chủ đề “Nhận diện không gian phát triển mới; Nhận diện cơ hội phát triển trong không gian mới của các cơ quan báo chí Việt Nam” tại Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 – năm 2026 đã không chỉ dừng ở việc chỉ ra những xu hướng đang tác động đến các tòa soạn, mà còn tìm ra những cơ hội và giải pháp cho Báo chí cách mạng Việt Nam.

Chủ tịch Hội Nhà báo Lê Quốc Minh: AI cần phải trở thành một phần của hạ tầng tòa soạn

Chủ tịch Hội Nhà báo Lê Quốc Minh: AI cần phải trở thành một phần của hạ tầng tòa soạn

(CLO) Nhà báo Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam nhấn mạnh: AI không còn là câu chuyện thử nghiệm trong các tòa soạn, vấn đề đặt ra hiện nay là làm thế nào để AI trở thành một phần của hạ tầng toà soạn...

Hôm nay, khai mạc Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 - năm 2026: 'Báo chí cách mạng Việt Nam - Cơ hội trong không gian phát triển mới'

Hôm nay, khai mạc Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 - năm 2026: 'Báo chí cách mạng Việt Nam - Cơ hội trong không gian phát triển mới'

(CLO) Diễn đàn Tổng Biên tập là dịp để những người đứng đầu các cơ quan báo chí, nhà quản lý, chuyên gia và các đại diện trong lĩnh vực truyền thông cùng nhận diện những cơ hội mới, chia sẻ kinh nghiệm và tìm kiếm những hướng phát triển phù hợp với sự thay đổi nhanh chóng của môi trường báo chí.

Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 – năm 2026: Nhận diện cơ hội trong không gian phát triển mới của báo chí Việt Nam

Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 – năm 2026: Nhận diện cơ hội trong không gian phát triển mới của báo chí Việt Nam

(NB&CL) Công nghệ, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu và các nền tảng số đang làm thay đổi sâu sắc môi trường hoạt động của báo chí. Cùng với đó, hành lang pháp lý tiếp tục được hoàn thiện, quá trình sắp xếp, tinh gọn các cơ quan báo chí đặt ra yêu cầu tổ chức lại nguồn lực và mô hình hoạt động. Những chuyển động ấy không chỉ đặt báo chí trước yêu cầu thích ứng, mà còn mở ra những cơ hội phát triển mới. Đây là trọng tâm được đặt ra tại Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 - năm 2026 với chủ đề “Báo chí cách mạng Việt Nam - Cơ hội trong không gian phát triển mới”.

Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 - năm 2026: Nơi những người đứng đầu tòa soạn tìm lời giải cho không gian phát triển mới

Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 - năm 2026: Nơi những người đứng đầu tòa soạn tìm lời giải cho không gian phát triển mới

(CLO) Với chủ đề “Báo chí cách mạng Việt Nam - Cơ hội trong không gian phát triển mới”, Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 – năm 2026 diễn ra trong bối cảnh các cơ quan báo chí đang trải qua những thay đổi sâu sắc về tổ chức, mô hình hoạt động, công nghệ, nhân lực và nguồn lực.

Diễn đàn Tổng Biên tập: Hành trình đối thoại cùng những chuyển động của báo chí

Diễn đàn Tổng Biên tập: Hành trình đối thoại cùng những chuyển động của báo chí

(CLO) Diễn đàn Tổng Biên tập được tổ chức thường niên đã từng bước tạo dựng một không gian đối thoại riêng của giới báo chí, nơi các nhà quản lý, chuyên gia, lãnh đạo cơ quan báo chí cùng nhìn vào những vấn đề lớn của nghề, chia sẻ kinh nghiệm từ thực tiễn và tìm kiếm những cách làm mới. Sự tiếp nối của Diễn đàn qua từng năm cũng cho thấy một điều: những câu hỏi đặt ra với báo chí không đứng yên, và cuộc đối thoại về tương lai của báo chí cũng không thể dừng lại.

Kinh tế báo chí: Tìm dư địa mới từ những giá trị sẵn có

Kinh tế báo chí: Tìm dư địa mới từ những giá trị sẵn có

(CLO) Chỉ ra nghịch lý nội dung lan tỏa rộng nhưng giá trị kinh tế giữ lại bị phân mảnh, Tổng Biên tập Báo Tiền Phong Phùng Công Sưởng cho rằng bài toán kinh tế báo chí không thể chỉ trông vào pageview hay quảng cáo truyền thống, mà phải chuyển hóa dữ liệu, thương hiệu và niềm tin công chúng thành nguồn lực phát triển bền vững.

Cỡ chữ bài viết: