Khúc tưởng niệm và lời thề giữ biển

Nhà thơ, nhà báo Trịnh Công Lộc sinh ở đất lúa Thái Bình nhưng gắn bó với đất biển Quảng Ninh từ khi tốt nghiệp Đại học Sư phạm Văn Hà Nội. Ông có mặt ở một huyện biên giới khi chiến tranh biên giới phía Bắc nổ ra. “Mộ gió” là bài thơ tạo sức gợi và cảm hứng về tình yêu và trách nhiệm với biển, đảo Tổ quốc. PGS.TS Nguyễn Hồng Vinh xúc động trước sự ra đi của Trịnh Công Lộc, đã ghi lại mấy cảm nhận qua bài thơ “Mộ gió” của anh:

“Còn đây, hàng mộ gió” của Nguyễn Hồng Vinh là tiếng lòng nhớ thương người bạn - nhà thơ, nhà báo Trịnh Công Lộc, sâu lắng, da diết xen lẫn tự hào. Song hành nỗi đau mất mát về tác giả bài thơ “Mộ gió”, là nỗi nhớ những người chiến binh đã hy sinh vì Hoàng Sa. Từ nỗi nhớ một con người, bài thơ mở rộng thành sự tri ân những người đã khuất và lời nhắn gửi những người đang tiếp bước sứ mệnh giữ gìn biển đảo quê hương. Mạch cảm xúc ấy đã giữ nỗi tiếc thương không sâu vào bi lụy, mà được nâng lên thành niềm tin và trách nhiệm với Tổ quốc - đã và đang sở hữu nguồn tài nguyên vô cùng quý báu.

1795338107398-3690657068965735938-3690657068965735938-n.jpg
Nhà thơ, nhà báo Trịnh Công Lộc.

CÒN ĐÂY, HÀNG MỘ GIÓ

Tiếc nhớ nhà thơ, nhà báo Trịnh Công Lộc

Tôi mê mải ngắm đoàn thuyền đánh cá

Tấp nập vào bờ mỗi sớm bình minh

Lại nhớ anh viết bài thơ “Mộ gió”

Một khúc tráng ca giữ đất nước yên bình

Đây Lý Sơn điệp trùng mộ cát

Những chiến binh ra đi giữ Hoàng Sa

Gửi thân xác giữa sóng cồn, đất đá

Hàng hàng mộ gió, buốt tim ta!

Cơn gió bấc ập về Hà Nội

Cướp mùa thu với hoa sữa thơm nồng

Anh còn đâu trong dòng người hối hả

Viết tiếp bản trường ca đất nước đi lên

Người lính Trường Sa trong đêm gác

Giữa gió gào tê buốt thịt da

Vẫn nhấn nhá ngâm bài “Mộ gió”

Nguyện giữ đảo này xứng với ông cha!

Tổ quốc nay “Đi lên từ biển”

Một tập thơ chứa chất ân tình

Một lời thề trước hàng bia mộ gió

Sát cánh nhau vượt bão tố gian nan!

Thanh thản nhé, giữa đất Mẹ thân thương

Tập thơ đây, ẩn hiện dáng hình anh

Mãi sưởi ấm nghĩa tình, chung thủy

Biển và rừng cuồn cuộn sức hồi sinh...

Hà Nội, đợt gió bấc đầu mùa 2026

Nỗi nhớ khởi sinh từ một cảnh đời bình dị: “Tôi mê mải ngắm đoàn thuyền đánh cá/ Tấp nập vào bờ mỗi sớm bình minh/ Lại nhớ anh viết bài thơ “Mộ gió”/ Một khúc tráng ca giữ đất nước yên bình”. Điểm nhìn trữ tình trên một hòn đảo (Lý Sơn) mở ra một không gian bình minh tươi sáng gợi về cuộc sống thanh bình, no ấm. Trong khoảnh khắc ấy, hình bóng người bạn cùng bài thơ “Mộ gió” chợt trở về. Hai chữ “lại nhớ” như một tiếng lòng tự nhiên, thân thiết. Người bạn đã đi xa nhưng những vần thơ anh viết vẫn hiện diện trong tâm trí người ở lại. Đằng sau sự bình yên của những chuyến thuyền là lịch sử hy sinh của những người lính giữ biển. Bởi vậy, nhớ thơ anh cũng là nhớ một phần tâm hồn anh, một tình yêu biển đảo đã trở thành nguồn cảm hứng sáng tạo. Từ nỗi nhớ ấy, tác giả trở về với không gian Lý Sơn, nơi lưu giữ những ký ức đau thương về người chiến binh Hoàng Sa: “Đây Lý Sơn điệp trùng mộ cát/ Những chiến binh ra đi giữ Hoàng Sa/ Gửi thân xác giữa sóng cồn, đất đá/ Hàng hàng mộ gió, buốt tim ta!”. Hình tượng “hàng hàng mộ gió” vừa gợi nỗi đau mất mát, vừa là biểu tượng của lòng tri ân và ký ức chủ quyền. Những ngôi mộ không có hài cốt nhắc nhớ chúng ta về những người lính đã ra đi mà không trở về. Câu thơ “Hàng hàng mộ gió, buốt tim ta!” như một tiếng nấc, như cái buốt lạnh của gió biển thấm vào lòng người đang sống.

Nỗi nhớ trở về trong một không gian khác – Hà Nội, giữa cơn gió bấc đầu mùa: “Cơn gió bấc ập về Hà Nội/ Cướp mùa thu với hoa sữa thơm nồng/ Anh còn đâu trong dòng người hối hả/ Viết tiếp bản trường ca đất nước đi lên”. Ở Lý Sơn, nỗi nhớ hướng về những người lính đã khuất. Ở Hà Nội, nỗi nhớ trực tiếp hơn, trở lại với người bạn vừa mất. Giữa dòng người hối hả, câu hỏi “Anh còn đâu” gợi một khoảng trống không gì bù đắp được. Câu “Viết tiếp bản trường ca đất nước đi lên” đã đẩy nỗi tiếc thương lên cao trào day dứt, cồn cào. Người bạn ấy còn bao điều muốn viết, bao tình cảm chưa kịp gửi trao. Nhưng tác giả cũng tin rằng tình yêu đất nước và những trang thơ của anh còn mãi. Sự tin tưởng ấy được khẳng định xúc động nhất trong hình ảnh “Người lính Trường Sa trong đêm gác/ Giữa gió gào tê buốt thịt da/ Vẫn nhấn nhá ngâm bài “Mộ gió”/ Nguyện giữ đảo này xứng với ông cha!”. Đây là điểm hội tụ, cũng là bước phát triển cao nhất của mạch cảm xúc. Một bất ngờ được nhận ra, người bạn đã khuất vẫn đang hiện diện trong đời sống, qua chính những vần thơ của mình. Bài thơ “Mộ gió” của anh đã đến với người lính nơi đầu sóng, trở thành tiếng nói của ký ức, lòng biết ơn và ý chí giữ vững chủ quyền. Hình ảnh người lính ngâm thơ giữa đêm gió lạnh giàu sức gợi về những gian nan mà hào hùng trong sự nghiệp bảo vệ biển đảo. Thơ đã tiếp thêm sức mạnh tinh thần cho người chiến sĩ. Từ những người lính Hoàng Sa năm xưa đến người lính Trường Sa hôm nay, một lời thề giữ biển vẫn được truyền nối. Nỗi nhớ người bạn đã khuất chuyển hóa thành niềm tự hào, niềm tin vào sức sống của thơ ca và những giá trị tinh thần anh để lại.

1795338107441-3690657068965735938-3690657068965735938-n.jpg

Hai khổ thơ cuối đưa cảm xúc đến sự hòa quyện giữa tình bạn, tình yêu đất nước và niềm tin vào tương lai: “Tổ quốc nay “Đi lên từ biển”/ Một tập thơ chứa chất ân tình/ Một lời thề trước hàng bia mộ gió/ Sát cánh nhau vượt bão tố gian nan!”. Tập thơ Đi lên từ biển – một di sản nghệ thuật của Trịnh Công Lộc gợi về khát vọng vươn ra biển lớn của dân tộc. Trước hàng mộ gió, lời thề giữ biển càng trở nên thiêng liêng. Tình cảm dành cho người đã khuất hòa vào trách nhiệm của người đang sống. Không quên quá khứ, không phụ sự hy sinh của cha ông, cùng nhau bảo vệ và dựng xây đất nước vững bước vào kỷ nguyên mới. Bài thơ khép lại bằng lời nhắn gửi dào dạt tình người, tình đời: “Thanh thản nhé, giữa đất Mẹ thân thương/ Tập thơ đây, ẩn hiện dáng hình anh/ Mãi sưởi ấm nghĩa tình, chung thủy/ Biển và rừng cuồn cuộn sức hồi sinh...”. “Thanh thản nhé” - lời tiễn biệt nhẹ nhàng nhưng cũng đầy day dứt. Người bạn đã đi xa, nhưng tập thơ còn, dáng hình và tâm hồn nhà thơ vẫn hiện diện trong những trang viết, trong tình cảm bạn bè, nhất là đọng lại trong tâm hồn những người lính nơi đảo xa. Hình ảnh “Biển và rừng cuồn cuộn sức hồi sinh” mở ra viễn cảnh tràn đầy niềm tin về sức sống vươn mình, đất nước đang phát triển, những giá trị tốt đẹp luôn được trao truyền qua các thế hệ. Xưa cha ông đã từ rừng ra biển, làm nên mảnh đất hình chữ S kiêu hãnh nằm cạnh Biển Đông. Nay chúng ta náo nức làm giàu từ biển, tạo thế vững chắc cho sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam yêu dấu!

Với thể thơ tự do, ngôn ngữ bình dị, giọng thơ tâm tình, Nguyễn Hồng Vinh đã tạo nên một dòng cảm xúc thống nhất. Từ một tình cảm riêng tư, bài thơ khơi mở những tình cảm lớn lao, từ sự vắng mặt của một con người làm hiện lên những giá trị tinh thần cần được vun đắp. Bài thơ tuy nói về sự mất mát nhưng không khép lại trong mất mát, là lời tiễn biệt nhưng khẳng định sự tiếp nối. Trịnh Công Lộc không còn, nhưng thơ anh vẫn sống cùng đất nước, bay theo ngọn gió Trường Sa!./.

Xem thêm

Hà Tĩnh vinh danh các tác phẩm báo chí xuất sắc viết về điển hình tiên tiến

Hà Tĩnh vinh danh các tác phẩm báo chí xuất sắc viết về điển hình tiên tiến

(CLO) Tại Giải Báo chí viết về gương người tốt, việc tốt tỉnh Hà Tĩnh năm 2026, tác phẩm “Đậu Văn Mân, người ‘chở yêu thương, neo niềm tin’ giữa mùa giông lũ” của nhà báo Trần Phong (Báo Nhà báo & Công luận) đã vinh dự đạt giải C, góp phần lan tỏa những cống hiến thầm lặng vì cộng đồng.

Báo chí: Từ phản ánh thực tiễn đến đồng hành cùng sự phát triển của Quảng Trị

Báo chí: Từ phản ánh thực tiễn đến đồng hành cùng sự phát triển của Quảng Trị

Trong không gian phát triển mới, Quảng Trị đang đứng trước nhiều cơ hội bứt phá với các trụ cột năng lượng, logistics, du lịch và nông nghiệp xanh. Cùng với đó, vai trò của báo chí không chỉ dừng ở việc thông tin mà ngày càng được đặt ra ở yêu cầu phát hiện, phản ánh, kết nối và lan tỏa những giá trị phát triển từ cơ sở.

Bí quyết tăng 22 triệu người theo dõi TikTok của Daily Mail

Bí quyết tăng 22 triệu người theo dõi TikTok của Daily Mail

(CLO) Từ một video về vụ sập cầu Baltimore thu hút hàng trăm nghìn người theo dõi chỉ trong một ngày, Daily Mail nhận ra tiềm năng của tin tức trên TikTok. Thay vì tiếp tục chạy theo những nội dung lan truyền nhất thời, tờ báo Anh đầu tư vào đội ngũ sáng tạo chuyên nghiệp và các định dạng video có thể duy trì lâu dài.

Một cây viết đau đáu với báo chí và văn hóa

Một cây viết đau đáu với báo chí và văn hóa

(CLO) Là một gương mặt có dấu ấn trong đời sống báo chí, tư tưởng và văn hóa Việt Nam đương đại, trưởng thành từ thực tiễn chiến tranh, gắn bó lâu dài với Báo Nhân Dân, từng đảm nhiệm những trọng trách trong công tác báo chí, lý luận và quản lý, Nguyễn Hồng Vinh còn làm thơ, nghiên cứu về văn hóa, con người.

Xây dựng Báo Điện tử Công an nhân dân phiên bản tiếng Nga trở thành cầu nối tin cậy, giàu bản sắc

Xây dựng Báo Điện tử Công an nhân dân phiên bản tiếng Nga trở thành cầu nối tin cậy, giàu bản sắc

Việc tổ chức ra mắt phiên bản tiếng Nga là dấu mốc mới trong tiến trình hiện đại hóa Báo Điện tử Công an nhân dân (CAND), là bước đổi mới về tư duy làm báo trên môi trường số, thể hiện trách nhiệm của Báo CAND trong việc cung cấp thông tin chính thống, kịp thời, có chiều sâu; góp phần giúp bạn bè quốc tế hiểu đúng hơn về đất nước, con người Việt Nam và những nỗ lực giữ gìn an ninh, trật tự (ANTT), vì cuộc sống bình yên của nhân dân.

Làm tốt quy trình “3 sớm” để đổi mới công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Làm tốt quy trình “3 sớm” để đổi mới công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

(NB&CL) Nhận diện sớm những vấn đề tư tưởng, dư luận có nguy cơ phát sinh; thông tin sớm bằng nguồn tin chính xác, có tính giải thích, định hướng; xử lý sớm những thông tin sai lệch, cách hiểu chưa đúng – quy trình “3 sớm” được Báo và Phát thanh, Truyền hình Hải Phòng xác định là yêu cầu trong đổi mới công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Gần dân, sát cơ sở – nền tảng để báo chí địa phương chủ động trên mặt trận tư tưởng

Gần dân, sát cơ sở – nền tảng để báo chí địa phương chủ động trên mặt trận tư tưởng

(NB&CL) Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong môi trường truyền thông đa chiều đòi hỏi báo chí địa phương không chỉ phản bác thông tin sai lệch mà còn phải chủ động tạo lập dòng thông tin chính xác, có căn cứ. Lợi thế gần dân, sát cơ sở, am hiểu địa bàn chính là điểm tựa để báo chí phát hiện vấn đề từ sớm, đưa thông tin đến công chúng kịp thời và định hướng dư luận.

Tòa soạn Brazil đưa YouTube thành trọng tâm hoạt động báo chí

Tòa soạn Brazil đưa YouTube thành trọng tâm hoạt động báo chí

(CLO) Trước sự thay đổi trong thói quen tiếp nhận tin tức của độc giả, thương hiệu báo chí GZH tại miền nam Brazil đã chuyển YouTube từ một kênh phân phối nội dung thành nền tảng sản xuất báo chí chủ lực. Chiến lược này giúp đơn vị đạt 167 triệu lượt xem và thu hút 869.000 người đăng ký trong năm 2025.

CNA cải tiến ứng dụng, lượt nghe podcast tăng 84%, tương tác độc giả tăng mạnh

CNA cải tiến ứng dụng, lượt nghe podcast tăng 84%, tương tác độc giả tăng mạnh

(CLO) Mediacorp, đơn vị sở hữu kênh tin tức CNA của Singapore, đã thiết kế lại ứng dụng và website theo hướng cá nhân hóa trải nghiệm người dùng, giúp độc giả khám phá nhiều nội dung hơn và tương tác sâu hơn. Những thay đổi này mang lại kết quả tích cực, trong đó lượt nghe podcast trung bình hằng tháng tăng 84%, số lần nhấp vào trang chủ trên ứng dụng tăng 54%.

Tờ báo Na Uy đưa phóng viên lên TikTok, giành lại vị trí số một

Tờ báo Na Uy đưa phóng viên lên TikTok, giành lại vị trí số một

(CLO) Trước sự cạnh tranh từ những người sáng tạo nội dung và làn sóng thông tin do AI tạo ra trên TikTok, tờ VG của Na Uy lựa chọn đặt nhà báo và uy tín báo chí làm trọng tâm chiến lược tiếp cận độc giả trẻ. Cách làm này giúp lượt xem trung bình mỗi video tăng 74% trong một năm.

Cỡ chữ bài viết: