Trong năm 2023, BHXH tỉnh Sơn La đã nỗ lực triển khai nhiều giải pháp phát triển người hưởng qua tài khoản cá nhân tại ngân hàng để phục vụ người tham gia BHXH, BHYT, BHTN ngày càng tốt hơn. Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, UBND tỉnh và BHXH Việt Nam về đẩy mạnh thực hiện thanh toán qua ngân hàng, BHXH tỉnh đã xây dựng Kế hoạch số 830/KH-BHXH ngày 29/3/2023 về đẩy mạnh chi trả lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp thất nghiệp qua phương thức thanh toán không dùng tiền mặt khu vực đô thị năm 2023; Công văn số Công văn số 804/BHXH-KHTC ngày 29/3/2023 về giao chỉ tiêu phấn đấu chi trả qua phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt, trong đó đã đề ra các nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu quyết tâm thực hiện trong giai đoạn tiếp theo.
Trả các chế độ bảo hiểm xã hội, trợ cấp thất nghiệp qua tài khoản cá nhân.
BHXH tỉnh đã tích cực phối hợp với các cơ quan báo chí, các ngân hàng, Bưu điện tỉnh để tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, tuyên truyền trên cổng thông tin của BHXH; đồng thời tuyên truyền trực tiếp đến người thụ hưởng các chế độ BHXH về tiện ích của việc chi trả lương, trợ cấp qua tài khoản; hướng dẫn người hưởng các thủ tục để lập tài khoản ngân hàng, cách sử dụng thẻ để rút tiền qua hệ thống ATM hoặc sử dụng chi tiêu qua banking, qua tài khoản... Đồng thời, BHXH tỉnh cũng giao chỉ tiêu cho BHXH các huyện và cơ quan Bưu điện thực hiện vận động đối tượng.
Tại Bộ phận Tiếp nhận và trả kết quả thủ tục hành chính của cơ quan BHXH, viên chức tiếp nhận hồ sơ đều chủ động hướng dẫn người hưởng và đơn vị SDLĐ cung cấp tài khoản hoặc vận động người hưởng chế độ thai sản, ốm đau, trợ cấp BHXH 1 lần mở tài khoản để nhận trợ cấp ngay khi tiếp nhận hồ sơ; có văn bản gửi đến các đơn vị sử dụng cán bộ, công chức, viên chức, người lao động khi giải quyết chế độ hưu trí cung cấp cho BHXH tài khoản của người nghỉ để BHXH trả lương hưu vào tài khoản cho họ với mục tiêu, toàn bộ số người nghỉ hưu trong năm 2023 đều được chi trả lương hưu qua tài khoản ngân hàng. Riêng trường hợp hưởng trợ cấp thất nghiệp, BHXH tỉnh phối hợp với Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh yêu cầu người hưởng mở tài khoản hoặc cung cấp tài khoản để chi trả.
Với các biện pháp như trên, số người nhận trợ cấp BHXH, BHTN qua tài khoản cá nhân trên địa bàn tỉnh Sơn La đã gia tăng đáng kể: Tính đến 31/10/2023, tỷ lệ người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hàng tháng qua tài khoản cá nhân là 42,8%, cao hơn 1,8% so với kế hoạch BHXH Việt Nam giao; tỷ lệ người hưởng trợ cấp BHXH một lần qua tài khoản cá nhân là 92.2%, cao hơn 4,2% so với kế hoạch BHXH Việt Nam giao; tỷ lệ người hưởng TCTN qua tài khoản cá nhân là 97,8%, cao hơn 2,8% so với kế hoạch BHXH Việt Nam giao.
Hiện nay, thực hiện lộ trình chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH không dùng tiền mặt qua hệ thống ngân hàng còn gặp rất nhiều khó khăn, nhất là với số người hưởng chế độ hưu trí. Bởi đây là những người lớn tuổi, nhiều người có sở thích đi lĩnh lương hưu tập trung để gặp gỡ, giao lưu bạn bè; nhiều trường hợp trí nhớ giảm sút, không nhớ mã pin.
Ngoài ra, một bộ phận người lớn tuổi đi lại khó khăn, mắt kém, khó thao tác rút tiền trên cây ATM, do thói quen và tâm lý thích sử dụng tiền mặt của nhiều người dẫn đến tâm lý “ngại” sử dụng. Chưa kể cây ATM của các ngân hàng hiện nay chưa nhiều; với khu vực thành phố chủ yếu dọc các trục đường chính, chưa được lắp đặt ở các đường nhánh. Với các huyện, cây ATM càng hiếm hoi, gây khó khăn cho các trường hợp người cao tuổi đi rút tiền.
Hiện BHXH tỉnh đang đề xuất với các ngân hàng lắp đặt thêm cây ATM để tạo thuận lợi cho người thụ hưởng các chế độ BHXH rút tiền khi thực hiện chi trả các chế độ qua tài khoản. Đồng thời, trong thời gian tới tiếp tục tập trung vận động người hưởng chế độ hưu trí có độ tuổi từ 65 đổ lại mở tài khoản để nhận lương hưu qua tài khoản ngân hàng.
Bên cạnh đó, để vận động được lượng lớn người hưởng chế độ BHXH, TCTN qua tài khoản cá nhân cần có sự vào cuộc và ủng hộ của chính quyền địa phương các cấp trong việc tuyên truyền sâu, rộng đến người dân và tổ chức, thực hiện chi trả trợ cấp BHXH, BHTN qua hệ thống ngân hàng, phục vụ người hưởng ngày càng tốt hơn.
