Vừa qua, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung đã chủ trì buổi làm việc nhằm thảo luận về Đề án sản xuất trồng trọt phát thải thấp trong giai đoạn 2025–2030.
Đề án được xây dựng nhằm định hướng triển khai cho các cơ quan trung ương và địa phương, với trọng tâm là áp dụng các quy trình canh tác giảm phát thải và thiết lập hệ thống công cụ đo đếm phát thải hiệu quả. Đây được xem là hai yếu tố cốt lõi trong việc hiện thực hóa mục tiêu trồng trọt thân thiện với môi trường.
Theo dự thảo Đề án, mục tiêu cụ thể đặt ra là đến năm 2030 sẽ giảm 30% lượng phát thải khí methane và ít nhất 10% tổng phát thải khí nhà kính từ lĩnh vực trồng trọt so với năm 2020. Đồng thời, diện tích áp dụng các biện pháp canh tác giảm phát thải sẽ đạt tối thiểu 2,5 triệu ha, tập trung vào các vùng sản xuất hàng hóa tập trung để tạo sức lan tỏa và hiệu quả cao nhất.
Ngoài ra, dự thảo Đề án chú trọng xây dựng hệ thống dữ liệu phát thải khí nhà kính chi tiết theo cây trồng, vùng sinh thái và biện pháp kỹ thuật. Đây là bước quan trọng để hình thành thị trường carbon cho nông nghiệp Việt Nam, một cơ chế hiện đang được nhiều quốc gia phát triển áp dụng nhằm khuyến khích các biện pháp giảm phát thải hiệu quả.
Theo ông Hoàng Trung - Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, sản xuất trồng trọt giảm phát thải nằm trong chủ trương chung của quốc gia về mục tiêu giảm phát thải ròng về 0 năm 2050. Tuy nhiên, lĩnh vực này chỉ mới dừng lại ở một số dự án, chương trình nhỏ lẻ, chưa có tính căn cơ, bài bản.
Hiện nay, mới chỉ có chương trình “1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp” tại Đồng bằng sông Cửu Long là được phê duyệt và triển khai. Trong khi đó, cả nước có đến hơn 7 triệu ha lúa, hơn 1 triệu ha cây ăn quả và hàng triệu ha cây công nghiệp dài ngày. Tất cả đều là đối tượng cần được tích hợp vào các chiến lược giảm phát thải một cách căn cơ, đồng bộ.
Một trong những vướng mắc hiện nay về giảm phát thải trong trồng trọt là việc thiếu khung pháp lý cụ thể, thiếu các công cụ đo lường phát thải đạt chuẩn quốc tế và đặc biệt là thiếu sự chuyển biến trong nhận thức. Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung nhấn mạnh rằng, việc tuyên truyền, đào tạo kỹ thuật và chính sách giảm phát thải cần được đẩy mạnh để mọi người dân, từ cán bộ quản lý đến nông dân trực tiếp sản xuất, đều hiểu rõ lợi ích kinh tế, xã hội của sản xuất nông nghiệp phát thải thấp.
Nông nghiệp luôn được xem là trụ cột quan trọng của nền kinh tế Việt Nam, không chỉ đóng góp lớn vào GDP mà còn đảm bảo an ninh lương thực quốc gia. Tuy nhiên, lĩnh vực nông nghiệp chiếm khoảng 30% tổng lượng phát thải khí nhà kính toàn quốc, tập trung chủ yếu trong hai lĩnh vực là trồng lúa nước và chăn nuôi.
Chính vì vậy, tham gia sản xuất giảm phát thải không chỉ là trách nhiệm của người dân đối với cam kết quốc gia về biến đổi khí hậu (NDC) mà còn là cơ hội để giảm chi phí đầu vào, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và xây dựng thương hiệu nông sản Việt Nam thân thiện với môi trường.
