Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình phối hợp với Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn đang thực hiện khai quật khảo cổ Di tích Mán Bạc (thôn Bạch Liên, xã Yên Thành, huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình).
Theo đó, việc khai quật khảo cổ tại di tích Mán Bạc từ ngày 22/4 đến ngày 24/6, diện tích khai quật 200m2 do ông Hoàng Văn Diệp - Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn chủ trì.
Kết quả cho thấy, cùng với các đợt khai quật trước đây, lần khai quật này có thể khẳng định về tính chất di tích: Mán Bạc là một di tích cư trú - mộ táng. Cư dân Mán Bạc có ý thức về khu chôn cất riêng mặc dù vẫn nằm cạnh nơi cư trú. Mật độ mộ táng tìm được dày đặc ở khu vực phía Tây, còn khu vực phía Đông chủ yếu tập trung các dấu tích cư trú.
Các nhà khoa học tìm thấy hệ thống di vật đa dạng, phong phú với các chất liệu đá, gốm, xương, vỏ nhuyễn thể. Trong đó, một trong những phát hiện quan trọng của đợt khai quật này là tổ hợp các công cụ được làm từ vỏ hàu, các "bích" làm từ vỏ nhuyễn thể. Tổ hợp di vật cho thấy đời sống vật chất và tinh thần phong phú, đồng thời phản ánh các mối quan hệ văn hóa liên khu vực của cư dân Mán Bạc cổ xưa.
Từ kết quả này, đoàn khảo cổ đề nghị giữ nguyên trạng cảnh quan thiên nhiên xung quanh di tích, hướng tới xây dựng công viên khảo cổ di tích Mán Bạc. Các vị trí bảo tồn địa tầng di tích và mặt bằng khác tại hố khai quật sẽ phục vụ cho công tác bảo tồn và phát huy giá trị trong tương lai.
Ngoài ra, cần xây dựng hồ sơ xếp hạng di tích cấp quốc gia đối với di tích Mán Bạc để có những chính sách và kế hoạch thích hợp đối với việc bảo tồn và phát huy giá trị di tích...
Theo Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình, Mán Bạc là một trong những di tích khảo cổ học có giá trị lịch sử - văn hóa đặc biệt quan trọng. Di tích này đã được các nhà khoa học trong nước và quốc tế khai quật 5 lần vào các năm 1999, 2001, 2004 - 2005, 2005 và năm 2007.
Theo Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình, Di tích Khảo cổ Mán Bạc được các nhà khoa học trong nước và quốc tế khai quật 5 lần vào các năm 1999, 2001, 2004 - 2005, 2005 và năm 2007.
Kết quả các lần khai quật đã phát lộ khối lượng tư liệu đồ sộ về đồ đá, đồ gốm, di tích động, thực vật, đặc biệt là di tích mộ táng thuộc giai đoạn văn hóa cuối Phùng Nguyên, đầu Đồng Đậu, có niên đại gần 4.000 năm cách ngày nay.
Hệ thống di tích, di vật cho thấy các mối quan hệ đa dạng, phản ánh quá trình thích nghi khai thác tự nhiên và bức tranh khảm nhiều màu sắc của giai đoạn hậu kỳ đá mới - sơ kỳ kim khí ở Việt Nam.
Đây là những bằng chứng khoa học lịch sử quan trọng để phác thảo về diện mạo đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội của cư dân Mán Bạc nói riêng, người Việt cổ nói chung thời kỳ tiền Đông Sơn.
Di tích khảo cổ Mán Bạc được xếp hạng là di tích cấp tỉnh năm 2017. Sau khi kết thúc quá trình khai quật (năm 2007), di tích được lấp bảo quản, trả lại hiện trạng ban đầu nhưng từ đó đến nay, chưa có điều kiện để xây dựng thành điểm tham quan, nghiên cứu, học tập.
Hiện vật thu được từ các đợt khai quật đang lưu giữ, trưng bày phục vụ công tác tham quan, giáo dục và nghiên cứu khoa học tại Bảo tàng Ninh Bình trong điều kiện bảo quản còn nhiều khó khăn.
