Phụ nữ Việt Nam: Từ người "giữ lửa" trong gia đình đến người "kiến tạo" trong xã hội

Từ người "giữ lửa" gia đình

Từ bao đời nay, thiên chức lớn nhất và cũng là niềm tự hào của người phụ nữ Việt Nam chính là "giữ lửa" cho tổ ấm. Lửa ở đây không chỉ là ngọn lửa bếp núc sưởi ấm những bữa cơm gia đình, mà là ngọn lửa của tình yêu thương, sự gắn kết, lòng vị tha và văn hóa ứng xử giữa các thế hệ.

Trong xã hội truyền thống cũng như hiện đại, người phụ nữ luôn đóng vai trò là "trọng tài" vô hình, khéo léo dung hòa các mối quan hệ phức tạp trong gia đình: giữa mẹ chồng - nàng dâu, giữa vợ - chồng, và giữa các con. Họ là người lắng nghe, chia sẻ và xoa dịu những áp lực mà các thành viên gặp phải ngoài xã hội. Một ngôi nhà có người phụ nữ biết vun vén, thấu hiểu luôn là bến đỗ bình yên nhất sau một ngày dài làm việc mệt mỏi. Chính sự dịu dàng, nhẫn nại của người phụ nữ tạo nên sự ổn định tâm lý cho con cái và sự an tâm cho người bạn đời.

"Giữ lửa" ngày nay không còn nghĩa là phụ nữ phải cam chịu, bó buộc toàn bộ thời gian vào việc nội trợ thủ công. Người phụ nữ hiện đại biết cách ứng dụng công nghệ, tối ưu hóa công việc gia đình, quản lý tài chính một cách khoa học để vừa đảm bảo không gian sống ngăn nắp, bữa ăn đủ dinh dưỡng, vừa tiết kiệm thời gian để tái tạo năng lượng và phát triển bản thân. Sự thay đổi trong tư duy quản trị gia đình này chính là bước đệm quan trọng giúp họ tự tin bước ra thế giới bên ngoài.

Gia đình là trường học đầu tiên của mỗi con người, và người mẹ chính là người thầy đầu tiên, quan trọng nhất. Từ những lời ru ngọt ngào thuở nằm nôi đến những bài học đạo đức về lòng hiếu thảo, sự trung thực, tinh thần yêu nước, tất cả đều được người phụ nữ thấm nhuần vào tâm hồn con trẻ một cách tự nhiên. Trong bối cảnh công nghệ số bùng nổ, khi trẻ em dễ bị bủa vây bởi các luồng thông tin độc hại trên Internet, vai trò giáo dục, định hướng văn hóa và bảo tồn nét đẹp truyền thống của người phụ nữ trong gia đình lại càng trở nên cấp thiết và quan trọng hơn bao giờ hết.

Đến người "kiến tạo" xã hội

Nếu như trong gia đình, phụ nữ là gốc rễ của hạnh phúc, thì ngoài xã hội, họ đang trở thành những "kiến trúc sư" tham gia vào việc thiết kế và xây dựng diện mạo mới cho đất nước. Khái niệm "kiến tạo" thể hiện sự chủ động, sáng tạo và tầm ảnh hưởng sâu rộng của phụ nữ trên mọi lĩnh vực, được minh chứng rõ nét qua các con số thống kê và những tấm gương tiêu biểu.

Việt Nam tự hào là một trong những quốc gia có tỷ lệ nữ chính trị gia cao trong khu vực và trên thế giới. Theo số liệu của Văn phòng Quốc hội, tỷ lệ nữ đại biểu Quốc hội khóa XV (nhiệm kỳ 2021-2026) đạt tới 30,26%. Con số ấn tượng này đưa Việt Nam đứng thứ 60 trên thế giới, đứng thứ 4 ở châu Á và dẫn đầu trong Hội đồng Liên minh nghị viện Hiệp hội các nước Đông Nam Á (AIPA). Bằng nhãn quan sắc bén, sự thấu cảm sâu sắc và tinh thần trách nhiệm cao, các nữ chính trị gia đã đóng góp quan trọng trong việc xây dựng hệ thống luật pháp, đặc biệt là các chính sách liên quan đến an sinh xã hội, bảo vệ quyền lợi trẻ em, phụ nữ và giáo dục.

Trên mặt trận kinh tế, phụ nữ Việt Nam chứng minh bản lĩnh không hề kém cạnh nam giới. Các báo cáo thống kê quốc gia chỉ ra rằng, phụ nữ Việt Nam chiếm tới 46,8% lực lượng lao động của cả nước. Đáng chú ý, tỷ lệ doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ tại Việt Nam đã vượt mức 26,5%, đưa nước ta trở thành quốc gia có mạng lưới nữ doanh nhân năng động và phát triển top đầu khu vực Đông Nam Á, vượt qua nhiều quốc gia như Thái Lan (23%), Indonesia (21%) hay Singapore (24%).

Bên cạnh những con số, bản sắc "kiến tạo" kinh tế của phụ nữ Việt Nam được khắc họa sắc nét nhất qua câu chuyện truyền cảm hứng của các nữ doanh nhân tầm cỡ quốc tế. Có thể kể đến những cái tên như: Bà Mai Kiều Liên- "Nữ tướng" của ngành sữa Việt Nam; Tỷ phú Nguyễn Thị Phương Thảo- CEO Vietjet Air; Bà Nguyễn Thị Nga - Chủ tịch HĐQT Tập đoàn BRG; Bà Thái Hương- Nhà sáng lập kiêm Chủ tịch TH Group và Tổng giám đốc Bac A Bank…

Đặc biệt, làn sóng khởi nghiệp (startup) phát triển mạnh mẽ chứng kiến sự trỗi dậy của rất nhiều cô gái trẻ. Hơn 28% doanh nghiệp do nữ làm chủ đã và đang tích cực thực hiện chuyển đổi số, kiến tạo nên những giá trị kinh tế mới dựa trên tri thức và công nghệ thông tin.

Trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học, nhiều nhà khoa học nữ Việt Nam đã vinh dự nhận được các giải thưởng cao quý trong và ngoài nước (như Giải thưởng L'Oréal - UNESCO dành cho phụ nữ trong khoa học, Giải thưởng Kovalevskaia).

Đặc biệt, phụ nữ đang đóng vai trò là "xương sống" giữ nhịp cho hai ngành mũi nhọn là Giáo dục và Y tế. Thống kê nguồn nhân lực cho thấy, lao động nữ chiếm hơn 70% nhân lực khối đơn vị sự nghiệp nói chung, trong đó áp đảo hoàn toàn với 70,7% lao động trong ngành Giáo dục & Đào tạo và hơn 60% trong ngành Y tế. Họ chính là những người ngày đêm tận tụy, kiên cường trên bục giảng, trong phòng thí nghiệm hay nơi tuyến đầu, kiến tạo nên nền tảng tri thức và bảo vệ sức khỏe cho toàn dân tộc.

Để phụ nữ ngày càng làm tốt 2 vai trò giữ lửa và kiến tạo

Trở thành người "kiến tạo" ngoài xã hội không có nghĩa là phụ nữ từ bỏ vai trò "giữ lửa" trong gia đình. Ngược lại, thách thức lớn nhất của người phụ nữ hiện đại chính là làm sao để dung hòa, cân bằng một cách hoàn hảo cả hai vai trò ấy mà không biến mình thành "nạn nhân" của áp lực quá tải.

Để làm được điều này, người phụ nữ phải sở hữu một bản lĩnh phi thường, sự nhạy bén và khả năng quản trị thời gian tuyệt vời. Họ vừa phải giữ được sự mềm mỏng, ấm áp khi trở về nhà, vừa phải thể hiện sự quyết đoán, sắc sảo khi đứng trên bục lãnh đạo hay tại công sở. Đó là một hành trình đầy nỗ lực, có cả những giọt mồ hôi và nước mắt thầm lặng.

Tuy nhiên, phụ nữ không cô độc trên hành trình ấy. Nhờ những nỗ lực bền bỉ trong việc thực thi Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới, chỉ số bình đẳng giới của Việt Nam năm 2024 đã thăng hạng vượt bậc, xếp thứ 72/146 quốc gia trên toàn cầu. Khái niệm "đàn ông xây nhà, đàn bà xây tổ ấm" đang được định nghĩa lại theo hướng tích cực hơn: cả hai giới cùng có trách nhiệm xây nhà và cùng nhau xây tổ ấm. Sự đồng hành, thấu hiểu và chia sẻ công việc nhà từ người chồng, sự hỗ trợ từ các chính sách thai sản, bảo trợ xã hội của Nhà nước chính là những điểm tựa vững chắc giúp phụ nữ an tâm cống hiến và tỏa sáng.

Thời gian tới, Việt Nam sẽ tập trung thực hiện hiệu quả Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới giai đoạn 2021-2030; các Chương trình mục tiêu quốc gia liên quan đến công tác phụ nữ, bình đẳng giới; tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật về bình đẳng giới và phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới; quan tâm hơn nữa công tác quy hoạch nguồn cán bộ nữ làm lãnh đạo, quản lý các cấp; đồng thời, tạo môi trường, điều kiện để phát huy vai trò của đội ngũ nữ trí thức...

Có thể thấy rằng, Phụ nữ Việt Nam từ người "giữ lửa" trong gia đình đến người "kiến tạo" trong xã hội là một hành trình tiến hóa tất yếu, minh chứng cho khát vọng tự chủ, năng lực toàn diện và tinh thần không lùi bước. Họ không còn là đối tượng thụ động chờ được bảo vệ, mà đã trở thành chủ thể chủ động tạo ra sự thay đổi, dẫn dắt những xu hướng phát triển mới.

Để người phụ nữ Việt Nam tiếp tục phát huy tối đa tiềm năng kiến tạo của mình, toàn xã hội cần tiếp tục đẩy mạnh công tác bình đẳng giới, xóa bỏ triệt để các rào cản định kiến, tạo môi trường làm việc công bằng, linh hoạt và xây dựng những mạng lưới hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp, học tập suốt đời.

Tự hào với truyền thống anh hùng bất khuất- trung hậu đảm đang của thế hệ đi trước, phụ nữ Việt Nam hôm nay đang viết tiếp những trang sử mới đầy kiêu hãnh bằng tri thức, lòng nhân ái và bản lĩnh kiên cường, xứng đáng là biểu tượng đẹp đẽ của một Việt Nam tự cường, đổi mới và thịnh vượng.