Theo dự thảo Đề án hợp nhất 3 tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Hòa Bình, để thành lập tỉnh Phú Thọ trên cơ sở hợp nhất toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số và hệ thống đơn vị hành chính cấp xã của 3 tỉnh.
Sau hợp nhất, tỉnh Phú Thọ (mới) có diện tích tự nhiên trên 9.400km2; quy mô dân số khoảng 3,6 triệu người; trung tâm hành chính – chính trị tại thành phố Việt Trì hiện nay.
Hiện trên địa bàn tỉnh Phú Thọ có 207 đơn vị hành chính cấp xã (trong đó có 180 xã, 15 phường, 12 thị trấn). Dự kiến sau sắp xếp, sáp nhập còn 66 đơn vị hành chính cấp xã, giảm 141 đơn vị hành chính cấp xã (bằng 68,1%).
Trung tâm hành chính và trụ sở làm việc của đơn vị hành chính cấp xã mới đảm bảo có vị trí địa lý thuận lợi, hạ tầng kinh tế - xã hội đồng bộ, giao thông kết nối với các khu vực trong nội bộ đơn vị hành chính cấp xã, không gian phát triển trong tương lai bảo đảm hài hòa, hợp lý, tránh sự mất cân đối giữa các địa phương, bảo đảm giữ vững quốc phòng - an ninh.
Chuyển 100% biên chế huyện hiện có về cấp xã, giữ nguyên biên chế trước sắp xếp, rà soát, tinh giản trong 5 năm theo quy định, tổng dự kiến 32 biên chế/xã, phường (chưa tính đảng, đoàn thể); kết thúc sử dụng người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã; giữ nguyên các trường học và trạm y tế, tổ chức lại phù hợp đơn vị hành chính mới.
Theo kế hoạch, trước ngày 25/4/2025, tổ chức lấy ý kiến cử tri (đại diện hộ gia đình) về Đề án sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính cấp xã và Đề án hợp nhất 3 tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Hòa Bình; trước ngày 26/4/2025, HĐND cấp huyện, cấp xã xem xét, ban hành Nghị quyết thông qua chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã; ngày 29/4/2025, HĐND tỉnh thông qua Nghị quyết về Đề án sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính cấp xã; Đề án hợp nhất 3 tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Hòa Bình; trước ngày 1/5/2025, hoàn thiện hồ sơ Đề án và Tờ trình của UBND tỉnh gửi Bộ Nội vụ thẩm định, trình Chính phủ.
Từ ngày 1/7/2025, kết thúc hoạt động của 13 đơn vị hành chính cấp huyện trên địa bàn tỉnh; trước ngày 15/8/2025 các đơn vị hành chính cấp xã mới chính thức đi vào hoạt động; trước ngày 15/9/2025 các đơn vị hành chính cấp tỉnh mới chính thức đi vào hoạt động.
Bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ Bùi Minh Châu nhấn mạnh: Thống nhất về số lượng các đơn vị hành chính cấp xã trên địa bàn tỉnh sau khi tiến hành sắp xếp, sáp nhập là 66 đơn vị hành chính cấp xã; về tên gọi của các đơn vị hành chính cấp xã mới, khuyến khích lựa chọn các tên gọi gắn với yếu tố lịch sử, văn hóa của địa phương.
Bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ đề nghị các huyện, thành, thị xây dựng phương án bố trí cán bộ, công chức cấp huyện về cấp xã sau khi tiến hành sắp xếp, sáp nhập; xây dựng phương án sắp xếp các đơn vị sự nghiệp, đảm bảo ngay sau khi được Ủy ban thường vụ Quốc hội thông qua, các đơn vị hành chính cấp xã mới nhanh chóng đi vào hoạt động ổn định, không để gián đoạn các công việc, nhất là những công việc liên quan trực tiếp đến người dân. Trong quá trình triển khai thực hiện, nếu có vướng mắc, kịp thời báo cáo Ban Chỉ đạo để xem xét, cho ý kiến giải quyết, đảm bảo tiến độ đề ra.
