Tháo gỡ "điểm nghẽn" định giá tài sản trí tuệ
Từ trước đến nay, việc định giá tài sản vô hình luôn là một thách thức lớn, khiến các kết quả nghiên cứu khó bước từ phòng thí nghiệm ra thị trường. Nhằm giải quyết triệt để vấn đề này, Quyết định số 1624/QĐ-TTg đặt mục tiêu thúc đẩy mạnh mẽ các giao dịch quyền sở hữu trí tuệ.
Cụ thể, ít nhất 100 quyền sở hữu trí tuệ thuộc sở hữu của các viện nghiên cứu, cơ sở giáo dục đại học và doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo sẽ được đưa vào diện thí điểm hỗ trợ xác định giá trị. Hoạt động này không đứng độc lập mà được đặt trong một nhóm giải pháp tổng thể, đóng vai trò như một "chìa khóa" nhằm thúc đẩy quyền sở hữu trí tuệ tham gia sâu hơn vào các giao dịch trên thị trường.
Để làm được điều đó, hành lang pháp lý liên quan đến giao dịch quyền sở hữu trí tuệ sẽ tiếp tục được hoàn thiện. Trong thời gian tới, các quy định pháp luật sẽ mở đường để quyền sở hữu trí tuệ có thể tham gia thuận lợi vào các hoạt động mang tính thương mại cao như: góp vốn, giao dịch bảo đảm, định giá, kế toán, kiểm toán và khai thác trên thị trường.
Khơi thông nguồn lực từ ngân sách nhà nước
Nhằm khai thác tối đa các quyền sở hữu trí tuệ được tạo ra từ hoạt động nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ có sử dụng ngân sách nhà nước, các cơ chế, chính sách về tài chính, tín dụng và ưu đãi sẽ được đồng bộ và hoàn thiện.
Chiến lược xác định rõ 3 chủ thể cốt lõi được chú trọng trong quá trình tạo lập và khai thác quyền sở hữu trí tuệ gồm: Viện nghiên cứu, cơ sở giáo dục đại học và doanh nghiệp. Điểm mới đáng chú ý là các chỉ số đo lường về sở hữu trí tuệ sẽ chính thức được sử dụng làm thước đo, căn cứ đánh giá hiệu quả hoạt động của các đơn vị này.
Đối với các kết quả nghiên cứu có nguồn từ ngân sách nhà nước, các viện nghiên cứu và trường đại học bị đặt trong một yêu cầu khắt khe hơn: Bắt buộc phải xác định rõ các đối tượng quyền sở hữu trí tuệ cần đạt được.
Đồng thời, các chương trình khoa học, công nghệ sẽ đóng vai trò hỗ trợ các viện, trường và trung tâm đổi mới sáng tạo hợp tác chặt chẽ với doanh nghiệp, hướng tới mục tiêu tạo ra các kết quả nghiên cứu được bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ.
Công cụ sở hữu trí tuệ cũng sẽ được sử dụng như một đòn bẩy để phát triển các ngành, lĩnh vực trọng điểm; tạo ra công nghệ nguồn, công nghệ lõi cùng các sản phẩm, dịch vụ có lợi thế cạnh tranh cao.
Gắn kết mật thiết với hệ sinh thái khởi nghiệp
Một hướng đi chiến lược khác là sự kết nối sâu rộng giữa quyền sở hữu trí tuệ với hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo và các dòng vốn đầu tư.
Chiến lược định hướng phát triển mạng lưới các trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo kết hợp chặt chẽ với các hình thức đầu tư mạo hiểm. Các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo sẽ không đơn độc mà được hỗ trợ xuyên suốt theo chu trình: từ khâu hình thành ý tưởng, nghiên cứu, phát triển, sản xuất thử nghiệm cho đến khi hình thành doanh nghiệp.
Thông qua các hoạt động hỗ trợ này, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo có cơ hội hoàn thiện công nghệ, từ đó tạo ra những sản phẩm, dịch vụ mang lại giá trị gia tăng cao cho nền kinh tế. Đối với cộng đồng doanh nghiệp nói chung, Chiến lược yêu cầu tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ quản trị danh mục quyền sở hữu trí tuệ và đẩy mạnh việc đưa công cụ sở hữu trí tuệ vào ứng dụng trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, cũng như xuất nhập khẩu hàng hóa.
Nâng tầm quốc tế và chuyên nghiệp hóa mạng lưới dịch vụ
Hoạt động hỗ trợ tạo lập, khai thác, bảo vệ và phát triển quyền sở hữu trí tuệ không chỉ đứng độc lập mà sẽ được lồng ghép trực tiếp vào các chương trình quốc gia, tiêu biểu như Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP).
Đáng chú ý, các cá nhân, doanh nghiệp Việt Nam sẽ được tiếp sức để bảo hộ và khai thác quyền sở hữu trí tuệ ở nước ngoài, qua đó mở rộng khả năng khai thác thương mại trên trường quốc tế.
Đặc biệt, đối với khối doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, Chiến lược đặt ra yêu cầu triển khai các chương trình hỗ trợ khai thác quyền sở hữu trí tuệ. Nhà nước sẽ nghiên cứu việc thành lập các quỹ, chương trình hỗ trợ tài chính, áp dụng các ưu đãi thuế và bảo lãnh tín dụng nhằm hỗ trợ nhóm doanh nghiệp này bảo hộ và khai thác thương mại quyền sở hữu trí tuệ cả trong và ngoài nước.
Cuối cùng, để vận hành trơn tru toàn bộ hệ thống này, mạng lưới các tổ chức dịch vụ sở hữu trí tuệ được định hướng phát triển theo hướng chuyên nghiệp hơn. Trọng tâm sẽ đặt vào việc phát triển các trung tâm tư vấn, hỗ trợ định giá và khai thác thương mại quyền sở hữu trí tuệ ngay tại các viện nghiên cứu, cơ sở giáo dục đại học.
Song song đó, chất lượng nguồn nhân lực chuyên môn về thẩm định giá và hỗ trợ thương mại hóa sẽ được đặc biệt chú trọng nâng cao, đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của một thị trường tài sản trí tuệ đầy tiềm năng.
