Sự thật về tiền điện tử: Bitcoin có thể thay thế tiền tệ truyền thống?

Hầu hết người dân Mỹ đều có tài khoản ngân hàng - nơi lưu trữ tiền an toàn, được bảo hiểm liên bang và chịu sự quản lý nghiêm ngặt. Tuy nhiên, vẫn có khoảng 5 triệu hộ gia đình không sở hữu tài khoản ngân hàng.

su that ve tien dien tu bitcoin co the thay the tien te truyen thong hinh 1

Ảnh minh họa tiền điện tự như một trò đỏ đen. Ảnh: Business Insider

Chính vì thế, cứ hai năm một lần, Cơ quan Bảo hiểm Tiền gửi Liên bang (FDIC) tiến hành khảo sát nhằm tìm hiểu lý do. Đó có phải là vấn đề về niềm tin, khoảng cách địa lý hay chi phí và các khoản phí dịch vụ?

Tháng 11 năm ngoái, lần đầu tiên, FDIC công bố kết quả một câu hỏi mới được bổ sung trong khảo sát: Bạn có sử dụng tiền điện tử như Bitcoin thay vì ngân hàng không?

Giấc mơ "tự làm ngân hàng" và thực tế

Ngay từ khi xuất hiện, tiền điện tử được kỳ vọng sẽ biến mỗi người dùng thành “ngân hàng của chính mình”. Bitcoin, Ethereum và các loại tiền điện tử khác được quảng bá như một dạng tiền tệ thông minh hơn, hoạt động trên công nghệ blockchain không thể phá vỡ, chỉ cần kết nối internet là có thể tham gia, không bị kiểm soát bởi chính phủ.

Những công ty như Coinbase cam kết xây dựng “cơ sở hạ tầng tiền điện tử có thể trở thành giải pháp thay thế khả thi cho hệ thống tài chính truyền thống”. Với những ưu điểm đó, liệu ai còn cần ngân hàng?

Thực tế, câu trả lời là: gần như tất cả mọi người vẫn cần ngân hàng. Theo khảo sát của FDIC, chỉ 4,8% hộ gia đình ở Mỹ sở hữu hoặc sử dụng tiền điện tử. Trong số các hộ gia đình không có tài khoản ngân hàng, con số này còn thấp hơn - chỉ hơn 1% một chút.

Đáng chú ý, phần lớn người dùng tiền điện tử (92,6%) sử dụng nó như một khoản đầu tư; chỉ 4,4% sử dụng để mua sắm. Điều này khiến tiền điện tử khó có thể được coi là "tiền tệ", chứ chưa nói đến việc thay thế hệ thống ngân hàng toàn cầu.

Dù đã xuất hiện từ năm 2009, tiền điện tử vẫn chưa đáp ứng được các nhu cầu tài chính cốt lõi của các hộ gia đình không có tài khoản ngân hàng. Một quan chức FDIC thẳng thắn thừa nhận, tiền điện tử thực chất chỉ là một tài sản đầu cơ - một chuỗi dữ liệu tài chính với mục tiêu duy nhất là “giá tăng”.

Và không giống như các khoản đầu tư truyền thống như cổ phiếu Microsoft, trái phiếu chính phủ, tiền điện tử không được gắn kết với thế giới thực, không có chuẩn mực bên ngoài để đánh giá giá trị.

Ngoài các hoạt động phi pháp, tiền điện tử chủ yếu là công cụ để đầu cơ, và người sử dụng phần lớn là các hộ gia đình khá giả. Cụ thể, 7,3% hộ gia đình có thu nhập trên 75.000 USD/năm nắm giữ tiền điện tử, trong khi chỉ 1,1% hộ gia đình thu nhập dưới 15.000 USD sở hữu.

Tiền điện tử: Tài sản đầu cơ hay phương tiện thanh toán?

Mục đích của tiền tệ là làm trung gian trao đổi. Nếu bạn muốn mua một sản phẩm, thay vì trao đổi trực tiếp hàng hóa, bạn có thể dùng tiền – miễn là cả hai bên đều tin rằng đồng tiền đó có giá trị. Tuy nhiên, để đạt được điều này, tiền tệ phải có giá trị ổn định và đáng tin cậy.

Nhìn chung, tiền điện tử không đáp ứng được những tiêu chí này. Chúng có giá trị, nhưng sự biến động mạnh về giá và cách thức vận hành ngang hàng khiến nhiều người cảm thấy thiếu tin tưởng.

Theo Trung tâm Nghiên cứu Pew, 63% người Mỹ cho biết họ “ít hoặc hoàn toàn không tin tưởng” vào độ an toàn và tin cậy của các công nghệ kỹ thuật số liên quan đến tiền điện tử; chỉ 5% cho biết họ “rất tin tưởng”.

Ngay cả khi chính phủ của một số quốc gia áp dụng tiền điện tử làm tiền tệ chính thức, như trường hợp của El Salvador vào năm 2021, kết quả vẫn không khả quan.

Người dân nước này được khuyến khích sử dụng ví tiền điện tử với phần thưởng 30 USD bằng bitcoin, nhưng phần lớn người dùng chỉ chuyển đổi số tiền thưởng đó thành đô la Mỹ và chi tiêu ngay. Cuối cùng, chính phủ El Salvador cũng phải giảm quy mô các sáng kiến liên quan đến bitcoin.

Tiền điện tử ở những thị trường đặc biệt

Dù vậy, tại các quốc gia có hệ thống tài chính yếu kém, tiền điện tử đang bắt đầu phát huy vai trò thay thế. Ở những nơi như Venezuela và Nigeria, Bitcoin và các loại tiền ổn định (stablecoins) - loại tiền điện tử có giá trị gắn chặt với tài sản cố định như đồng USD và được sử dụng để mua sắm và thay thế một số chức năng ngân hàng như chuyển tiền. Điều này giống như cách mạng viễn thông với mạng di động vượt qua mạng điện thoại cố định tại những khu vực khó khăn.

Tuy nhiên, tại các quốc gia phát triển với hệ thống tài chính vững mạnh, tiền điện tử vẫn chưa thể cạnh tranh với đồng nội tệ và ngân hàng. Theo FDIC, 95,8% hộ gia đình ở Mỹ đã có tài khoản ngân hàng. Ngoài các giao dịch rửa tiền, tiền điện tử không mang lại lợi ích nào vượt trội so với hệ thống ngân hàng truyền thống.

Tương lai nào cho tiền điện tử?

Để tiền điện tử thực sự trở thành phương tiện thanh toán, người lao động phải được trả lương bằng tiền điện tử, các cơ sở kinh doanh chấp nhận nó, và quan trọng nhất, chính phủ cần quản lý chặt chẽ hơn. Bởi lẽ, lịch sử cho thấy, hệ thống ngân hàng chỉ phát triển khi có sự giám sát nghiêm ngặt từ phía nhà nước. Nếu không, tiền điện tử sẽ chỉ mãi là một công cụ đầu cơ - một “chip sòng bạc” dành cho giới đầu tư tìm kiếm lợi nhuận.

Việt Hà (Theo Business Insider)

Xem thêm

Thời trang giá rẻ mất sức hút khi người tiêu dùng ưu tiên chất lượng

Thời trang giá rẻ mất sức hút khi người tiêu dùng ưu tiên chất lượng

(CLO) Giá quần áo tăng cao cùng những lo ngại về chất liệu và môi trường đang thúc đẩy người tiêu dùng Mỹ thay đổi thói quen mua sắm. Thay vì chạy theo thời trang giá rẻ, người mua ngày càng chú trọng độ bền, chất lượng và giá trị sử dụng, tạo cơ hội cho các thương hiệu theo đuổi phân khúc cao cấp hơn.

Biểu tình tại Pháp có thể khiến ngành bảo hiểm thiệt hại 207 triệu euro

Biểu tình tại Pháp có thể khiến ngành bảo hiểm thiệt hại 207 triệu euro

(CLO) Các cuộc biểu tình phản đối chi phí sinh hoạt tại Pháp hồi tháng 10 có thể khiến các công ty bảo hiểm phải chi trả khoảng 207 triệu euro tiền bồi thường. Phần lớn thiệt hại tập trung ở tài sản của doanh nghiệp, làm gia tăng áp lực tài chính đối với khu vực kinh doanh và thúc đẩy Chính phủ triển khai các biện pháp hỗ trợ khẩn cấp.

Livestream tạo sức bật mới cho đặc sản Vĩnh Long trên thị trường số

Livestream tạo sức bật mới cho đặc sản Vĩnh Long trên thị trường số

(CLO) Không chỉ dừng lại ở hoạt động trưng bày, giới thiệu sản phẩm tại hội chợ, Vĩnh Long đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số thông qua hình thức livestream bán hàng trực tuyến. Hoạt động này góp phần quảng bá sản phẩm OCOP, đặc sản địa phương, đồng thời mở ra cơ hội kết nối thị trường, thúc đẩy tiêu thụ nông sản trong thời đại số.

Viettel xóa lõm sóng cho hơn 130.000 người dân tại những vùng xa nhất Tổ quốc

Viettel xóa lõm sóng cho hơn 130.000 người dân tại những vùng xa nhất Tổ quốc

Bộ Quốc phòng tổ chức Hội nghị tổng kết Chương trình phủ sóng di động tại các thôn, bản và cụm dân cư lõm sóng ở vùng sâu, vùng xa, biên giới năm 2026. Sau hơn 7 tháng triển khai, 1.337 trạm phát sóng đã đưa mạng di động tốc độ cao tới khoảng 130.000 người dân tại 788 thôn, bản và 1.068 cụm dân cư trên 50 người, nâng tỷ lệ dân số được phủ sóng di động Viettel trên toàn quốc lên 99,7%.

Quy hoạch đa cực và bài toán chọn vị trí nhà ở tại TP HCM

Quy hoạch đa cực và bài toán chọn vị trí nhà ở tại TP HCM

TP HCM định hướng phát triển theo mô hình 5 cực động lực, 5 trung tâm vệ tinh. Với người mua nhà để ở, khoảng cách tới trung tâm cần được xem cùng khả năng đi lại, tiếp cận việc làm và các dịch vụ thiết yếu tại từng khu vực.

Tân Á Đại Thành được vinh danh trong Top 100 Nơi làm việc tốt nhất Việt Nam® 2026 - Khối Doanh nghiệp lớn

Tân Á Đại Thành được vinh danh trong Top 100 Nơi làm việc tốt nhất Việt Nam® 2026 - Khối Doanh nghiệp lớn

Tối 18/11/2026, Anphabe công bố Tập đoàn Tân Á Đại Thành có tên trong Top 100 Nơi làm việc tốt nhất Việt Nam® 2026 - Khối Doanh nghiệp lớn. Kết quả ghi nhận sức hấp dẫn của thương hiệu tuyển dụng Tân Á Đại Thành từ góc nhìn của người đi làm trên thị trường lao động Việt Nam.

Văn hóa học tập trong EVN: Khi đồng nghiệp cũng là thầy

Văn hóa học tập trong EVN: Khi đồng nghiệp cũng là thầy

Từ những trao đổi, hướng dẫn trong công việc, đội ngũ giảng viên nội bộ EVN giúp đồng nghiệp nâng cao năng lực, hoàn thiện chuyên môn. Qua đó, góp phần bồi đắp văn hóa học tập, gìn giữ và phát triển tri thức trong Tập đoàn.

PVcomBank tự hào ghi danh Top 100 Nơi làm việc tốt nhất Việt Nam 2026 - Khối Doanh nghiệp vừa, Top 3 ngành ngân hàng

PVcomBank tự hào ghi danh Top 100 Nơi làm việc tốt nhất Việt Nam 2026 - Khối Doanh nghiệp vừa, Top 3 ngành ngân hàng

Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam (PVcomBank) vừa ghi dấu mốc ấn tượng trên hành trình xây dựng thương hiệu nhà tuyển dụng khi được vinh danh tại bảng xếp hạng “Top 100 Nơi làm việc tốt nhất Việt Nam 2026” do Anphabe tổ chức. PVcomBank xếp vị trí thứ 58 trong Khối Doanh nghiệp vừa và top 3 ngành Ngân hàng tại nhóm xếp hạng tương ứng, ghi nhận những nỗ lực trong hành trình xây dựng thương hiệu nhà tuyển dụng.

Sân golf Long Thành của KN Holdings ra mắt dịch vụ golf đêm

Sân golf Long Thành của KN Holdings ra mắt dịch vụ golf đêm

Từ giữa tháng 11/2026, Sân golf Long Thành chính thức đưa dịch vụ golf đêm vào hoạt động tại 18 hố Sân Hồ. Bên cạnh thời tiết mát mẻ và thiên nhiên khoáng đãng, với hệ thống chiếu sáng được chú trọng đầu tư cùng chất lượng sân và năng lực vận hành, đây sẽ là lựa chọn mới cho cộng đồng golfer.

Phối cảnh tổng thể dự án MEYINPARK Hưng Yên nhìn từ trên cao.

Từ thuê mặt bằng đến nền tảng tăng trưởng: Bước ngoặt sinh tồn của doanh nghiệp công nghiệp

Áp lực dịch chuyển chuỗi cung ứng và hàng rào tiêu chuẩn xanh khiến bài toán sinh tồn của thị trường công nghiệp không còn bó hẹp trong tư duy "thuê xưởng thô" mà bứt phá sang "nền tảng tăng trưởng" tích hợp. Sự xuất hiện của các hệ sinh thái cộng sinh như MEYINPARK Hưng Yên là bệ phóng vững chắc cho bước chuyển mình chiến lược này.

Cỡ chữ bài viết: