Sửa đổi Luật Việc làm để tạo sự đột phá trong quản lý lao động

Đây là dự án Luật đang được đông đảo người lao động, dư luận cả nước quan tâm. Đại biểu Quốc hội, GS.TS. Nguyễn Anh Trí đã có những ý kiến, quan điểm đóng góp cho dự án Luật.

+ Thưa Đại biểu Quốc hội, nhiều ý kiến cho rằng, việc sửa đổi Luật Việc làm là cần thiết, nhằm xây dựng cơ sở dữ liệu người lao động kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, thuế, bảo hiểm xã hội. Điều này sẽ tạo đột phá cho hệ thống hành chính, tạo môi trường công khai, minh bạch trong quản lý, phục vụ tốt hơn cho người dân, tổ chức, doanh nghiệp. Đại biểu nhìn nhận thế nào về tính cấp thiết của việc sửa đổi Luật Việc làm trong bối cảnh kinh tế - xã hội hiện nay?

- Đại biểu Quốc hội, GS.TS. Nguyễn Anh Trí: Nhìn chung, Luật Việc làm năm 2013 đã làm rất tốt vai trò của mình khi điều chỉnh tương đối toàn diện các vấn đề về việc làm và thị trường lao động, mở rộng đối tượng thụ hưởng và hỗ trợ cho lực lượng lao động. Tuy nhiên, qua quá trình thực hiện, một số điểm của luật đã bộc lộ những hạn chế, bất cập cần phải điều chỉnh.

sua doi luat viec lam de tao su dot pha trong quan ly lao dong hinh 1

Đại biểu Quốc hội, GS.TS. Nguyễn Anh Trí.

Trong đó, một số quy định trong Luật Việc làm không còn phù hợp với những văn bản pháp luật mới. Ví dụ, các quy định về đăng ký và quản lý lao động, cũng như độ tuổi người lao động, chưa hoàn toàn tương thích với Bộ Luật Lao động 2019.

Thêm nữa, một số điều khoản về bảo hiểm thất nghiệp chưa thực sự thống nhất với Luật Bảo hiểm xã hội 2024 vừa mới được Quốc hội thông qua. Ngay cả các quy định liên quan đến điều kiện thành lập trung tâm dịch vụ việc làm cũng không còn “ăn khớp” với Luật Quy hoạch năm 2017.

Một điểm quan trọng nữa là Luật Việc làm 2013 dường như chưa bắt kịp với sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế hiện đại, đặc biệt là khi chúng ta đang bước vào thời kỳ Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, với nền tảng là chuyển đổi số. Ở Việt Nam, sự phát triển của kinh tế số đang diễn ra rất mạnh mẽ, mở ra vô số cơ hội việc làm mới, từ những công việc yêu cầu kỹ năng cao cho đến các công việc phổ thông. Tuy nhiên, hiện chưa có nhiều chính sách thực sự thúc đẩy sự phát triển của các hình thức việc làm sáng tạo trong bối cảnh chuyển đổi số. Chúng ta vẫn còn thiếu các quy định hỗ trợ người lao động thích ứng với môi trường việc làm kỹ thuật số và bảo vệ quyền lợi của họ khi tham gia các giao dịch việc làm trên các nền tảng trực tuyến.

Ngoài ra, hệ thống thông tin thị trường lao động vẫn chưa thực sự đáp ứng được nhu cầu của thực tiễn. Sự kết nối giữa thông tin việc làm ở các vùng, khu vực trong cả nước còn yếu. Chất lượng và tính chuyên nghiệp của các dịch vụ việc làm cũng cần được nâng cao hơn. Điều này dẫn đến tình trạng mất cân đối cung - cầu lao động diễn ra khá phức tạp, khiến nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc tuyển dụng, kể cả lao động phổ thông lẫn lao động có trình độ chuyên môn cao. Từ những lý do nêu trên, tôi cho rằng việc sửa đổi Luật Việc làm là hết sức cần thiết để đáp ứng được những yêu cầu mới của xã hội.

+ Hiện nay, trong bối cảnh chuyển đổi số ngày càng trở nên quan trọng, đại biểu có thể phân tích rõ hơn về việc ứng dụng công nghệ thông tin vào lĩnh vực việc làm, đặc biệt là những thách thức hiện tại?

- Đại biểu Quốc hội - GS.TS. Nguyễn Anh Trí: Đúng là việc ứng dụng công nghệ thông tin trong lĩnh vực việc làm là yêu cầu cấp thiết. Nghị quyết số 42-NQ/TW đã đặt ra một nhiệm vụ rất quan trọng, đó là “hiện đại hóa và chuyển đổi số trong thông tin dự báo thị trường, kết nối cung - cầu lao động, quản lý nguồn nhân lực và xây dựng cơ sở dữ liệu về lao động, việc làm”. Đây là một yêu cầu rất bức thiết, nhưng chúng ta vẫn đang gặp nhiều khó khăn trong việc thực hiện.

sua doi luat viec lam de tao su dot pha trong quan ly lao dong hinh 2

Một ví dụ cụ thể là việc quản lý lao động hiện nay vẫn còn khá hạn chế, do chưa có quy định cụ thể về đăng ký lao động, nhất là đối với những trường hợp không có hợp đồng lao động. Trong tổng số 52,5 triệu lao động cả nước, mới chỉ có khoảng 17,489 triệu người tham gia bảo hiểm xã hội được cập nhật trong cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm xã hội. Điều này có nghĩa là còn khoảng 35 triệu người lao động, tức là chiếm tới 2/3 tổng số lao động cả nước, chưa được thu thập thông tin đầy đủ về tình trạng việc làm và các vấn đề liên quan khác.

Hiện nay, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đang phối hợp với Bộ Công an và các địa phương để triển khai Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử nhằm phục vụ chuyển đổi số quốc gia. Một trong những mục tiêu của đề án này là thu thập và cập nhật cơ sở dữ liệu về người lao động, gắn với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Tính đến tháng 7/2024, chúng ta đã thu thập được thông tin của khoảng 34,1 triệu người lao động.

Tôi cho rằng, nếu chúng ta có thể hoàn thiện cơ sở dữ liệu này và kết nối nó với các dữ liệu quốc gia khác như thuế, bảo hiểm xã hội... thì sẽ tạo ra sự đột phá trong quản lý lao động. Điều này không chỉ giúp quản lý nguồn lao động hiệu quả hơn mà còn tạo môi trường công khai, minh bạch trong quản lý nhà nước, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp và người lao động một cách tốt hơn.

+ Vậy, trong lần sửa đổi Luật Việc làm lần này, Đại biểu có những đề xuất gì nhằm hoàn thiện các quy định về ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý thị trường lao động?

- Đại biểu Quốc hội, GS.TS. Nguyễn Anh Trí: Tôi nghĩ rằng, dự thảo luật cần có những quy định rõ ràng hơn về việc đăng ký và quản lý lao động theo hai nhóm chính. Thứ nhất là người lao động có việc làm, bao gồm cả những người tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc và những người không tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Thứ hai là nhóm người lao động thất nghiệp, tức là những người đang tìm kiếm việc làm và sẵn sàng làm việc.

Việc đăng ký, cập nhật thông tin về tình trạng lao động của những đối tượng này nên được thực hiện theo cơ chế đơn giản, tiện lợi hơn. Ví dụ, đối với những người đã tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, thông tin có thể được cập nhật thông qua người sử dụng lao động cùng lúc với khi họ nộp hồ sơ đăng ký bảo hiểm xã hội. Còn đối với những người lao động không thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội hoặc đang thất nghiệp, họ có thể tự nguyện đăng ký thông tin qua Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc thông qua các ứng dụng định danh quốc gia.

Ngoài ra, để đảm bảo tính đồng bộ và kết nối giữa các cơ sở dữ liệu, tôi đề xuất rằng khi thông tin về người lao động đã được cập nhật trong các cơ sở dữ liệu quốc gia liên quan như bảo hiểm xã hội, dân cư, hoặc thuế... thì người lao động không cần phải cập nhật lại thông tin. Điều này sẽ giúp giảm thiểu các thủ tục hành chính không cần thiết, đồng thời đảm bảo tính chính xác và minh bạch của dữ liệu.

+ Xin trân trọng cảm ơn Đại biểu!

Thiên An (Thực hiện)

Xem thêm

Thủ tướng Chính phủ chỉ thị kích cầu tiêu dùng, phát triển thị trường trong nước dịp Tết Nguyên đán 2027

Thủ tướng Chính phủ chỉ thị kích cầu tiêu dùng, phát triển thị trường trong nước dịp Tết Nguyên đán 2027

(CLO) Ngày 21/11/2026, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc vừa ký ban hành Chỉ thị số 40/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc thực hiện các giải pháp kích cầu tiêu dùng, phát triển thị trường trong nước những tháng cuối năm 2026 và dịp Tết Nguyên đán 2027.

Cấm bán thuốc lá trên môi trường điện tử, siết quản lý điểm bán

Cấm bán thuốc lá trên môi trường điện tử, siết quản lý điểm bán

(CLO) Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, tiếp tục siết quản lý các sản phẩm thuốc lá, cấm mua bán thuốc lá trên môi trường điện tử và duy trì cơ chế cấp phép, kiểm soát điểm bán đối với thuốc lá truyền thống.

Tuyên bố chung Việt Nam - Azerbaijan

Tuyên bố chung Việt Nam - Azerbaijan

(CLO) Báo Nhà báo và Công luận trân trọng giới thiệu toàn văn Tuyên bố chung của Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam và Tổng thống Cộng hòa Azerbaijan:

Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi): Bổ sung thủ tục mới đối với bị can, bị cáo tự nguyện nhận tội

Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi): Bổ sung thủ tục mới đối với bị can, bị cáo tự nguyện nhận tội

(CLO) Quốc hội vừa thông qua Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi). Đáng chú ý, Bộ luật bổ sung thủ tục đối với bị can, bị cáo tự nguyện nhận tội, chấp nhận hình phạt được đề nghị; đồng thời, đặt ra yêu cầu bảo đảm tính tự nguyện, không hạn chế quyền bào chữa.

Không lấy bộ phận cơ thể người dưới 18 tuổi, nâng tuổi hiến tạng ngoài gia đình lên 25

Không lấy bộ phận cơ thể người dưới 18 tuổi, nâng tuổi hiến tạng ngoài gia đình lên 25

(CLO) Sáng 21/11, Quốc hội đã thông qua Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác với đa số đại biểu tham gia biểu quyết tán thành. Luật giữ quy định không lấy bộ phận cơ thể của người dưới 18 tuổi và nâng độ tuổi hiến bộ phận cơ thể khi còn sống cho người ngoài gia đình lên từ đủ 25 tuổi.

Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Công khai đầy đủ thông tin, bảo vệ quyền lợi người mua nhà

Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Công khai đầy đủ thông tin, bảo vệ quyền lợi người mua nhà

(CLO) Sáng 21/11, Quốc hội thông qua Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) với 471/479 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, chiếm 94,39% tổng số đại biểu Quốc hội. Luật bổ sung nhiều quy định về công khai thông tin dự án, điều kiện huy động tiền, tiến độ thanh toán, nhằm tăng minh bạch thị trường và bảo vệ quyền lợi người mua bất động sản.

Tăng khả năng tiếp cận thông tin cảnh báo rủi ro cho người dân vùng sâu, vùng xa

Tăng khả năng tiếp cận thông tin cảnh báo rủi ro cho người dân vùng sâu, vùng xa

(CLO) Bộ Khoa học và Công nghệ vừa ban hành Kế hoạch tuyên truyền phòng ngừa, ứng phó với các đe dọa an ninh phi truyền thống. Lấy người dân làm trung tâm, đặc biệt chú trọng mở rộng khả năng tiếp cận thông tin chính thống cho đồng bào vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo và dân tộc thiểu số nhằm chuyển hóa kiến thức thành kỹ năng ứng phó thực tế.

Quốc hội ‘chốt’ sửa Luật Bảo vệ môi trường: Cắt giảm nhiều thủ tục, tăng trách nhiệm kiểm soát ô nhiễm

Quốc hội ‘chốt’ sửa Luật Bảo vệ môi trường: Cắt giảm nhiều thủ tục, tăng trách nhiệm kiểm soát ô nhiễm

(CLO) Với 481/482 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, sáng 21/11, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường. Luật hướng tới cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho địa phương, đồng thời tăng cường công tác hậu kiểm, kiểm soát ô nhiễm môi trường.

Quốc hội thông qua Luật Đất đai (sửa đổi): Siết xử lý đất bỏ hoang, tháo gỡ vướng mắc về quy hoạch, giá đất

Quốc hội thông qua Luật Đất đai (sửa đổi): Siết xử lý đất bỏ hoang, tháo gỡ vướng mắc về quy hoạch, giá đất

(CLO) Sáng 21/11, với 466/479 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội chính thức thông qua Luật Đất đai (sửa đổi). Luật sửa đổi nhiều nội dung liên quan đến quy hoạch, thu hồi đất, tài chính đất đai, cấp giấy chứng nhận, đồng thời bổ sung quy định xử lý đối với dự án không đưa đất vào sử dụng, chậm đưa đất vào sử dụng.

Quốc hội thông qua Nghị quyết về chất vấn: Đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, thúc đẩy công nghệ chiến lược

Quốc hội thông qua Nghị quyết về chất vấn: Đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, thúc đẩy công nghệ chiến lược

(CLO) Với 491/492 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành (chiếm 98,40% tổng số đại biểu Quốc hội), Nghị quyết về chất vấn tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI được thông qua, đặt ra nhiều yêu cầu cụ thể nhằm đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, siết quản lý thuế, tháo gỡ điểm nghẽn về khoa học, công nghệ, dữ liệu và phát triển trí tuệ nhân tạo (AI).

Cỡ chữ bài viết: