Một mùa đông kéo dài hai năm
Nhìn vào bức tranh bóng đá năm 2025 này, chúng ta thấy gì? Rõ ràng, đây là một năm thành công rực rỡ của bóng đá Việt Nam, với 7 đội tuyển quốc gia giành quyền tham dự VCK các giải đấu ở châu Á. ĐT Việt Nam mở hàng với chức vô địch ASEAN Cup 2024 sau khi đánh bại ĐT Thái Lan ở trận chung kết đầu tháng 1/2025.
Trong tháng 12/2025, đến lượt ĐT U22 vô địch môn bóng đá nam tại SEA Games 33 ngay trên đất Thái Lan, bằng 4 trận toàn thắng. Bại tướng của thầy trò HLV Kim Sang-sik lại là U22 Thái Lan, với một màn lội ngược dòng 3-2 kỳ diệu. Cũng tại SEA Games 33, ĐT futsal nữ cũng đã giành tấm HCV lịch sử.
Và trong những ngày giáp Tết Bính Ngọ, ĐT U23 Việt Nam đã khuấy đảo cầu trường châu lục khi thi đấu thăng hoa tại VCK U23 châu Á 2026. U23 Việt Nam đánh bại các đối thủ gồm đội chủ nhà U23 Saudi Arabia, U23 Jordan, U23 Kyrgyzstan để chiếm ngôi đầu bảng với 9 điểm tuyệt đối và tiếp tục tiến sâu vào giải đấu với những màn trình diễn vô cùng ấn tượng để mang về tấm huy chương đồng danh giá.
Phong thái chiến thắng của thầy trò HLV Kim Sang-sik mang đầy vẻ đĩnh đạc, tự tin của một tập thể mạnh mẽ. Đó là sức xuân của tuổi trẻ, của những chàng trai đang ở thời điểm chín muồi và đẹp đẽ nhất trong sự nghiệp cầu thủ. Điều đáng nói, sức mạnh của tập thể đó đã đến sau một mùa đông nghiệt ngã.
Thành tích của bóng đá Việt Nam trong năm 2025 nói chung, và của ĐT U23 Việt Nam nói riêng đều có cùng một xuất phát điểm: Chìm sâu trong giai đoạn khó khăn dưới thời chiến lược gia Philippe Troussier, người thay thế HLV Park Hang-seo.
Giai đoạn quá độ kéo dài hơn 2 năm này chính là khoảng tối đầy rẫy thất bại, nghi ngờ, lạc lối, chê bai. Sự tàn độc của những ngôn từ tiêu cực, xám xịt đó đã trút xuống đầu các cầu thủ trẻ, những người cần được nâng đỡ hơn là vùi dập trong nghịch cảnh.
Thế nhưng, ĐT Việt Nam, với những cầu thủ đã trưởng thành ở “Thường Châu 2018” và kế cận, dưới thời HLV Kim Sang-sik đã lại một lần nữa đóng vai trò “đạp tuyết tầm mai” để dựng lại ngọn cờ hy vọng. Họ đã thành công bằng chức vô địch đầy mã thượng trên sân Rajamangala vào tối 5/1/2025.
Chiến tích đó đã khiến lớp chồi non có bàn đạp để bật khỏi lớp đất đen cứng lạnh và đơm hoa, kết trái. Họ chính là những hạt nhân ở ĐT U22 và ĐT U23 hiện nay như Nguyễn Đình Bắc, Khuất Văn Khang, Nguyễn Thái Sơn, Nguyễn Hiểu Minh, Nguyễn Công Phương, Nguyễn Xuân Bắc, Nguyễn Thanh Nhàn…
Văn Khang không Khuất
Những cái tên đang được tung hô nhất hiện nay cũng chính là những người bị vùi dập đến bầm dập trước đây. Điển hình nhất là Văn Khang, tuổi còn rất trẻ nhưng đã được triệu tập từ thời ông Park Hang-seo đến Troussier và giờ là Kim Sang-sik, chưa kể giai đoạn tạm quyền ngắn ngủi của HLV Hoàng Anh Tuấn tại VCK U23 châu Á 2024.
Ở độ tuổi đôi mươi, Văn Khang đã có cơ hội chinh chiến tại rất nhiều đấu trường trong nước và khu vực. Cầu thủ cao 1m71 sinh năm 2003 này đã ăn cơm tuyển từ giải U15 Đông Nam Á năm 2017 và U16, U19, U20 châu Á rồi 3 kỳ VCK U23 châu Á liên tiếp (2022, 2024, 2026).
Chính vì thế, dù mới hơn 22 tuổi, anh đã là thủ lĩnh của U23 Việt Nam, giống như vai trò trụ cột của CLB Thể Công Viettel trong 4 mùa giải liên tiếp tại V.League. Song anh đã phải nhận nhiều “gạch đá” từ dư luận dưới thời HLV Troussier, trong phép toán sử dụng cầu thủ trẻ để làm nòng cốt cho kế hoạch phát triển bóng đá dài hơi.
Những thất bại liên tiếp khiến phép toán của Troussier sụp đổ bởi không thỏa mãn được kỳ vọng thành tích của người hâm mộ. Những cầu thủ trẻ như Văn Khang lập tức bị biến thành “con dê tế thần” nhằm đổ lỗi cho thất bại đó, khi bị đem ra so sánh với kỷ nguyên thành công của HLV Park Hang-seo.
Song, cho dù có chữ Khuất trong họ của mình, Văn Khang vẫn không chịu khuất phục số phận. Tiền vệ sở hữu kỹ thuật tốt, thi đấu ngày càng chắc chắn. Ở cả SEA Games 33 lẫn VCK U23 châu Á 2026, Văn Khang cho thấy những màn trình diễn xuất sắc ở cả tấn công và phòng ngự.
Chơi ở bên cánh, anh đảm nhiệm rất tốt việc kéo bóng, leo biên liên tục nhờ nền tảng thể lực sung mãn. Nhờ đó, khâu tấn công của U23 Việt Nam có nhiều miếng đánh đa dạng từ biên và điểm phạt góc. Không những thế, như một con thoi cần mẫn, đội trưởng của U23 Việt Nam liên tục lui về để hỗ trợ phòng ngự.
Năng nổ, chăm chỉ và sẵn sàng tạo đột biến khi cần, Văn Khang luôn chiếm được sự trọng dụng của HLV Kim Sang-sik, để rồi làm câm bặt những ngôn từ đả kích bằng 3 chức vô địch trong năm 2025 - tính cả chức vô địch U23 Đông Nam Á hồi tháng 7/2025.
Thái Sơn vững tựa núi
Một người đồng cảnh ngộ với Văn Khang là tiền vệ Nguyễn Thái Sơn. Có thể nói, U23 Việt Nam ở giải đấu này đã tạo dựng được hình ảnh một đội bóng rất tự tin, giàu bản lĩnh, thi đấu với tư cách đội bóng mạnh, không chỉ biết “quả cảm, dũng cảm” như thế hệ đàn anh.
Bản lĩnh hơn người đó được tạo ra từ cả một tập thể, nhưng vẫn có những cầu thủ nổi trội hơn như Thái Sơn, người luôn sẵn sàng cầm bóng, sẵn sàng phối hợp đập nhả hay lắc mình qua người ở phạm vi hẹp trong vòng cấm địa, tạo ra những tình huống sững sờ.
Không chỉ diễn xiếc trong vòng 16m50 của đối phương mà Thái Sơn còn tự tin thi triển công phu này ở khu vực 1/3 cuối sân đội nhà nhằm tận dụng mọi đường bóng phục vụ tấn công hay phản công. Để làm được điều này, đòi hỏi một thân bản lĩnh vững vàng, nếu không cầu thủ sẽ hóa tội đồ.
Song Thái Sơn rất thoải mái khi thi triển các kỹ thuật “thoát pressing” bởi anh đã trui rèn được bản lĩnh từ thời tuổi trẻ giông bão. Tiền vệ này là sản phẩm đào tạo, là phát hiện của HLV Troussier, do đó anh đã trở thành mục tiêu bị công kích dữ dội ở những trận đấu bất lợi hay thất bại.
Người ta chê Thái Sơn và những cầu thủ trẻ khác được ông Troussier trọng dụng, thay vì các tên tuổi dưới thời HLV Park Hang-seo. Tất nhiên, người hâm mộ không cần quan tâm đến sự thay đổi bóng đá mỗi khi thay đổi HLV, mà chỉ nhìn vào thành tích luận anh hùng.
Troussier đã thất bại tuyệt đối, do đó, thứ bóng đá của HLV người Pháp là sai lầm trong tương quan so sánh với di sản của ông Park Hang-seo. Thế nhưng, những phát hiện của ông Troussier đang hiển lộ phẩm chất hảo thủ dưới tay người kế nhiệm Kim Sang-sik.
Thái Sơn đã trải qua một chặng đường rất dài để có thể đứng vững tới ngày hôm nay, từ một đối tượng bị ném đá đến một trụ cột không thể thay thế của U23 Việt Nam. Anh bị bầm dập còn nặng nề hơn Văn Khang. Tuy nhiên, những lời chỉ trích đã không làm Thái Sơn gục ngã. Thái Sơn đang vững như núi Thái Sơn trong triết lý bóng đá của HLV Kim Sang-sik suốt năm 2025 và những năm sau nữa.
Cảnh huy hoàng của Đình Bắc
Thật kỳ lạ khi định mệnh đã tập hợp những chồi non bất khuất vào ĐT U23 Việt Nam này. Cho dù nghịch cảnh khác nhau, song họ đã đứng trong một tập thể và đâm trổ cành lá. Nhưng có lẽ, Nguyễn Đình Bắc là người phải ngược nắng, ngược gió nhiều nhất để đi tìm sự công nhận của người đời.
Chồi non người Nghệ An này đã “bị cớm” nặng nề đến nỗi chỉ cao 1m50 ở tuổi 14, kém 10cm so với đồng trang lứa. Chiều cao đó đã khiến anh bị ruồng rẫy ở các lò đào tạo trẻ và chỉ có lòng kiên trì đến bất chấp tất cả mới khiến cậu không bị loại khỏi nghiệp cầu thủ.
Nhưng giờ đây, anh là một trong những tuyển thủ U23 không những “dày cơm” mà còn “cao to” với chỉ số 1m80. Không những thế, Đình Bắc còn sở hữu thể lực sung mãn và tốc độ nước rút của một VĐV chạy 100m. Màn dậy thì thành công này, dù muộn mằn, nhưng đã cho thấy Đình Bắc đánh bại được cả số phận.
Giống như Thái Sơn, Đình Bắc cũng là một phát hiện của HLV Troussier, người đã triệu tập anh vào ĐT Việt Nam tham dự Asian Cup 2023 khi chưa đầy 19 tuổi. Ở giải đấu đó, Đình Bắc đã ghi dấu ấn với cú đánh đầu đẹp mắt vào lưới Nhật Bản.
Không lạ khi HLV Troussier nhắn tin chúc mừng Đình Bắc khi cậu học trò cũ được vinh danh là Cầu thủ trẻ xuất sắc nhất và Quả bóng bạc 2025: “Vẫn còn rất nhiều câu chuyện đẹp đang chờ con viết tiếp”. Đình Bắc chỉ trả lời ngắn gọn: “Vâng thưa thầy!”.
Ở thời điểm đón xuân Bính Ngọ này, Đình Bắc đã trưởng thành hơn rất nhiều. Anh là đầu tàu giúp U23 và U22 Việt Nam vô địch giải U23 Đông Nam Á và SEA Games 33, được trao giải Cầu thủ xuất sắc nhất giải U23 Đông Nam Á. Ở SEA Games 33, anh có bàn thắng quan trọng trong trận chung kết với U22 Thái Lan, mở màn cho cú lội ngược dòng của U22 Việt Nam.
“Vâng thưa thầy!”, vỏn vẹn 3 chữ, nhưng để tới bục vinh quang này, với anh là cả một hành trình ngậm tuyết, nuốt băng chờ nắng xuân về. Không những bị chê do “bảng thành tích” dưới thời HLV Troussier, Đình Bắc còn bị vùi dập ở CLB bởi tính cách, thái độ và kiểu phát ngôn bị cho là láo.
Hành động ăn mừng bàn thắng bằng kiểu chào nhà binh của Đình Bắc tại Saudi Arabia toát ra ngạo khí bức người. Đó chính là cốt cách của chân sút sinh năm 2004 này. Người trẻ thường kiêu ngạo, và thường bị bầm dập bởi ngạo khí đó. Nhưng nó chính là tiền đề để phát triển mạnh mẽ hơn.
Chúng ta không lạ gì chuyện Đình Bắc bị HLV Văn Sỹ Sơn chê thẳng thừng trên truyền thông khi cả hai đang ở CLB Quảng Nam năm 2024. Đó là thời điểm Đình Bắc đang ngất ngây vì sự nâng đỡ của ông Troussier, nên đã đánh mất kỷ luật khi trở về CLB, và bị dư luận lên án “mắc bệnh ngôi sao”.
HLV Văn Sỹ Sơn đã “cạo” Đình Bắc không chút nể nang khi cho rằng cầu thủ này cậy tài muốn thể hiện, cần phải ăn đòn nhiều thì mới có thể nên người. “Tôi cho rằng, do có ai xui bạn ấy nên đầu óc không được tỉnh táo. Cầu thủ trẻ hơi ảo tưởng vì giá trị của mình”.
Những ngôn từ như dao lạnh cắt da thịt nhưng nó đã giúp Đình Bắc được cảnh tỉnh. Anh lì lợm vượt qua dư luận, các án phạt nội bộ cũng như giai đoạn khủng hoảng hậu Troussier. Để rồi anh bắt đầu vượt vũ môn ở mọi cấp độ, từ CLB Công An Hà Nội đến các ĐTQG, đặc biệt ở VCK U23 châu Á 2026.
Mùa xuân Bính Ngọ 2026 sẽ là một mùa xuân tuyệt đẹp của bóng đá Việt Nam, đặc biệt là bóng đá trẻ. Từ những chồi non vươn lên tại Thái Lan và Saudi Arabia, chúng ta đã thấy một thế hệ cầu thủ đầy hứa hẹn ở hiện tại và trong tương lai.
Đó không phải là thế hệ quả cảm mà là thế hệ bản lĩnh, bởi vì họ đã vượt được mùa đông nghiệt ngã để đến với mùa xuân. Đúng như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đúc kết trong bài thơ “Tự miễn - Tự nhắc mình” rằng:
Một hữu đông tàn tiều tụy cảnh
Tương vô xuân noãn đích huy hoàng
Tai ương bả ngã lai đoàn luyện
Sử ngã tinh thần cánh kiện cường.
Tạm dịch:
Ví không có cảnh đông tàn,
Thì đâu có cảnh huy hoàng ngày xuân.
Nghĩ mình trong bước gian truân,
Tai ương rèn luyện tinh thần thêm hăng.
