Từ triền đồi ngô, sắn đến vườn lê trĩu quả
Cuối tháng 6, khi những cơn nắng đầu hạ phủ vàng lên các sườn đồi vùng cao, những vườn lê ở phường Tân Phong bước vào mùa thu hoạch rộn ràng nhất trong năm. Trên các triền đồi xanh mướt, từng hàng cây lê trĩu quả, cành oằn xuống bởi những trái lê căng tròn, vỏ xanh vàng óng ánh. Tiếng cười nói của người hái quả hòa cùng không khí nhộn nhịp của mùa vụ tạo nên bức tranh sinh động về một vùng quê đang từng ngày đổi thay.
Mùa lê năm nay càng thêm đặc biệt khi lần đầu tiên UBND phường Tân Phong tổ chức Ngày hội hái lê.
Theo ông Lê Xuân Dũng, Phó Chủ tịch UBND phường Tân Phong, việc tổ chức Ngày hội hái lê không chỉ nhằm quảng bá sản phẩm mà còn tạo cơ hội kết nối tiêu thụ, từng bước xây dựng thương hiệu lê Tân Phong trở thành sản phẩm đặc trưng của địa phương. Xa hơn, đây còn là dịp giới thiệu hình ảnh vùng đất, con người Tân Phong đến với doanh nghiệp, hợp tác xã và du khách trên khắp cả nước.
Ông Dũng cho biết thêm, ở Tân Phong, cây lê đang từng bước trở thành một trong những cây trồng chủ lực. Những năm gần đây, diện tích trồng lê không ngừng được mở rộng; sản phẩm được thị trường đón nhận nhờ vị ngọt thanh đặc trưng, chất lượng ổn định và quy trình sản xuất theo hướng an toàn.
Ghi nhận tại ngày hội hái lê năm 2026, không khí sôi nổi diễn ra ngay giữa những vườn lê đang vào vụ chín rộ. 5 đội thi đến từ các tổ dân phố Nùng Nàng, Lao Tỷ Phùng, Sáy San 1, Sáy San 3 và Sáy San 4 cùng tranh tài ở nhiều nội dung như thi thu hoạch lê đúng kỹ thuật, trưng bày mâm quả, trải nghiệm vườn lê và giới thiệu sản phẩm.
Những mâm quả được tạo hình công phu từ trái lê cùng các nông sản bản địa không chỉ thể hiện sự khéo léo của người dân mà còn phản ánh nét đẹp văn hóa vùng cao.
Điểm thu hút nhất của ngày hội là không gian trải nghiệm ngay tại các vườn lê. Nhiều du khách thích thú khi được tự tay hái những trái lê vừa chín tới, thưởng thức ngay dưới tán cây và lưu lại những bức ảnh giữa những triền đồi xanh ngát. Những trải nghiệm tưởng chừng rất giản dị ấy lại mở ra hướng đi mới cho nông nghiệp địa phương: biến mùa thu hoạch thành sản phẩm du lịch hấp dẫn.
Một hoạt động gây được nhiều sự chú ý trong Ngày hội đó là phiên livestream quảng bá, bán lê ngay tại vườn với sự đồng hành của Viettel Post Lai Châu, các đơn vị truyền thông cùng các KOL, TikToker có tiếng.
Việc kết hợp công nghệ số trong xúc tiến thương mại đã giúp cho các "đơn hàng" chốt thành công ngay tại phiên livestream, góp phần đưa những trái lê tươi ngon nhất của Tân Phong tiếp cận ngay tới tay người tiêu dùng toàn quốc. Kết thúc ngày hội đã có hơn 1.500 đơn, tổng khối lượng gần 8 tấn quả lê của bà con đã được bán trực tiếp thông qua hoạt động livestream.
Gieo niềm tin trên đất dốc
Ít ai biết rằng, phía sau những vườn lê sai trĩu quả hôm nay là cả một hành trình bền bỉ chuyển đổi cây trồng của người dân vùng cao Tân Phong.
Trước đây, phần lớn diện tích đất đồi nơi đây chỉ trồng ngô, sắn với hiệu quả kinh tế thấp. Bước ngoặt đến vào năm 2017, khi chương trình phát triển cây ăn quả ôn đới của tỉnh Lai Châu đưa giống lê VH6 đến địa phương. Dù là cây trồng mới, thời gian kiến thiết kéo dài từ 4 - 5 năm, nhiều hộ dân vẫn mạnh dạn chuyển đổi với kỳ vọng tìm hướng đi bền vững hơn.
Gia đình ông Ma Cang Dinh, ở tổ dân phố Sáy San 1, là một trong những hộ tiên phong trồng lê. Trên diện tích gần 3.900m² trước đây trồng ngô, sắn, hơn 100 cây lê VH6 đã được trồng thay thế. Từ những ngày đầu, gia đình ông được cán bộ khuyến nông hướng dẫn kỹ thuật từ đào hố, tạo tán, bón phân đến phòng trừ sâu bệnh theo hướng sản xuất an toàn, hạn chế sử dụng hóa chất và không dùng thuốc diệt cỏ.
"Tôi nghĩ nếu không mạnh dạn chuyển đổi thì vẫn quanh quẩn với cây ngô, cây sắn thôi. Được Nhà nước hỗ trợ giống nên gia đình quyết định trồng thử", ông Dinh chia sẻ.
Theo ông Dinh, cây lê không quá khó trồng nhưng đòi hỏi sự kiên trì và chăm sóc đúng kỹ thuật. Đầu năm là thời điểm tỉa cành, tạo tán; khi cây đậu quả tiếp tục tỉa bớt quả nhỏ để tập trung dinh dưỡng. Nguồn phân bón chủ yếu là phân chuồng ủ hoai, trước thu hoạch bổ sung thêm kali và lân để nâng cao chất lượng quả.
Sau 3 năm chăm sóc, vườn lê bắt đầu cho thu quả. Từ sản lượng hơn 10kg/cây ban đầu, đến nay năng suất đạt trên 30kg/cây. Bình quân mỗi cây mang lại khoảng 1 triệu đồng, với giá bán từ 28.000 - 30.000 đồng/kg.
"Nhìn cây sai quả, mình có thêm động lực chăm sóc. So với trước đây trồng ngô, sắn thì hiệu quả kinh tế từ cây lê cao hơn rất nhiều", ông Dinh phấn khởi nói.
Không chỉ gia đình ông Dinh, nhiều hộ dân ở Tân Phong cũng chuyển đổi đất sản xuất kém hiệu quả sang trồng lê. Đến nay, khu vực xã Nùng Nàng (cũ) đã hình thành vùng trồng lê tập trung khoảng hơn 60ha, từng bước khẳng định cây lê là hướng phát triển kinh tế triển vọng, đồng thời tạo nền tảng cho du lịch trải nghiệm.
Bền bỉ đồng hành cùng nông hộ
Thành công của vùng lê Tân Phong không chỉ đến từ sự mạnh dạn của người dân mà còn là kết quả của sự đồng hành từ chính quyền và ngành nông nghiệp.
Theo ông Nguyễn Văn Biển, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông và Kỹ thuật nông nghiệp tỉnh Lai Châu, trong giai đoạn đầu triển khai, các hộ dân được hỗ trợ 100% cây giống, từ 50 - 100% phân bón trong năm đầu, đồng thời được tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn chăm sóc và xây dựng các mô hình sản xuất tập trung. Cùng với đó, tỉnh ban hành nhiều chính sách khuyến khích phát triển nông nghiệp hàng hóa, liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, giúp người dân thay đổi phương thức canh tác.
Song song với mở rộng diện tích, địa phương tập trung nâng cao chất lượng sản phẩm. Năm 2024, Tổ hợp tác trồng lê VietGAP Nùng Nàng được thành lập, tiếp đó, mô hình chăm sóc lê theo tiêu chuẩn VietGAP được triển khai trên diện tích 2,5ha với sự tham gia của 8 hộ dân.
Các hộ được hướng dẫn ghi chép nhật ký sản xuất, bón phân cân đối, tạo tán, tỉa quả và áp dụng các biện pháp phòng trừ sâu bệnh an toàn. Nhờ đó, năng suất được nâng lên, quả đồng đều, mẫu mã đẹp và nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường.
Cùng với nâng cao chất lượng quả lê, phường Tân Phong cũng định hướng phát triển vùng trồng gắn với du lịch trải nghiệm. Trước Ngày hội hái lê năm 2026, địa phương đã khảo sát vùng trồng, xây dựng các không gian trải nghiệm, quảng bá sản phẩm OCOP, kết nối tiêu thụ và hình thành các điểm check-in giữa vườn lê.
Từ những triền đồi từng chỉ có ngô, sắn, Tân Phong hôm nay đã bước vào những mùa lê ngọt. Đó không chỉ là thành quả của sự cần cù, dám đổi mới của người nông dân mà còn là kết quả của sự đồng hành từ chính quyền và ngành nông nghiệp trong hành trình xây dựng vùng cây ăn quả đặc trưng, từng bước nâng tầm thương hiệu lê Tân Phong.
